ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمى (FAO) ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنە جانە ءتىپتى اشتىق ءتونۋى مۇمكىن دەگەن قاۋىپ تۋرالى ەسكەرتەدى.
كەنيا, ەفيوپيا جانە سومالي ءوز جولىندا كەزدەسكەن بارلىق وسىمدىكتەردى جەيتىن وسى جاندىكتەردىڭ بۇرىن-سوڭدى بولماعان شابۋىلىمەن كۇرەسىپ جاتىر.
FAO, سونىمەن قاتار, ماۋسىمعا دەيىن جاندىكتەر سانى 500 ەسە ارتۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتەدى.
ەفيوپيا مەن سوماليدە سوڭعى 25 جىلدا ەشبىر تىركەلمەگەن, ال كەنيادا وسى كولەمدەگى شەگىرتكەلەر سوڭعى رەت 70 جىل بۇرىن پايدا بولعان. شەگىرتكەلەر ۋگاندا مەن وڭتۇستىك سۋدانعا دا قاۋىپ توندىرەدى.
ءشول شەگىرتكەلەرى تاۋلىگىنە مەنشىكتى سالماعىنا تەڭ مولشەردە تاماق ىشەدى.

زيانكەستەردىڭ تارالۋ دەڭگەيى, سونداي-اق, شەگىرتكەلەر بۇلتىنىڭ مولشەرى نورمادان الدەقايدا جوعارى, سوندىقتان جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ ءوزى بۇل قاۋىپكە توتەپ بەرە المايدى.
FAO مالىمەتتەرى بويىنشا ءبارىن جەيتىن جاندىكتەر توبىمەن كۇرەسۋدىڭ جالعىز جولى - ۇشاقتاردان ينسەكتيتسيدتەردى شاشىراتۋ.
يەمەندە پايدا بولعان شەگىرتكەلەر سودان كەيىن قىزىل تەڭىز ارقىلى ەفيوپيا مەن سوماليگە ۇشقان. ال 2019 جىلدىڭ اياعىنداعى نوسەر جاڭبىر شەگىرتكەلەردىڭ ودان ءارى تارالۋىنا جاعداي جاساعان.
وسى جىلدىڭ سوڭىندا بۇل ماسەلە ودان بەتەر قاۋىپتى جاعدايعا اينالۋى مۇمكىن. قازىر يران, پاكستان جانە ءۇندىستاندا شەگىرتكەلەر كوبەيىپ كەلەدى جانە كوكتەمنىڭ باستالۋىمەن بۇل جەردە ۇلكەن توبى پايدا بولۋى مۇمكىن.
شەگىرتكەلەر كۇنىنە 150 شاقىرىمعا دەيىن جۇرە الادى.

قاراشادا بۇۇ ەفيوپياعا دا قاۋىپ تونەتىنى جايلى ەسكەرتتى. امحارا ايماعىنداعى كەيبىر فەرمەرلەر بۇكىل ەگىنىنەن ايىرىلدى.
جەلتوقسان ايىندا شەگىرتكەلەر توبى جولاۋشىلار ۇشاعىنىڭ باعىتىن وزگەرتۋگە ءماجبۇر ەتتى. قوزعالتقىشتاردىڭ اۋا سوراتىن جەرىنە جانە ۇشاقتىڭ مۇرنى مەن اينەكتەرىنە جابىسىپ قالدى. سول سەبەپتى ادديس-ابەبادا ۇشاق شۇعىل قونۋعا ءماجبۇر بولدى.