الەم • 31 قاڭتار، 2020

«عاسىر كەلىسىمىنە» قارسىلىق ءبىلدىردى

202 رەتكورسەتىلدى

اقش-تىڭ تۇركيانىڭ ىس­تانبۇل قالاسىنداعى باس كون­سۋل­دىعى مەن انكاراداعى ەلشى­لىگىندە ميتينگ وتۋدە. وعان سەبەپ – اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ تاياۋ شى­عىس ەلدەرىنە قاتىستى ۇسىن­­عان «عاسىر كەلىسىمى».

وسىدان بىرەر كۇن بۇرىن اقش تاراپى يزرايل مەن پالەستينانى بەيبىتشىلىككە شاقىرۋعا نەگىزدەلگەن كەلىسىم جوباسىنىڭ ازىرلەمەسى اياق­تالعانىن مالىمدەگەن بولاتىن. بۇل جوبا تاياۋ شىعىستا ۇزاق جىلعا سو­زىلعان شيەلەنىسكە توقتاۋ سالۋى ءتيىس ەدى. د.ترامپتىڭ ايتۋىنشا، جوس­پار – پالەستينا مەملەكەتىن قۇرۋ­دى كوزدەيدى. سونداي-اق پالەس­تينالىقتاردىڭ يەلىگىندەگى جەر اۋماعى قازىرگىسىنەن ەكى ەسە ۇلكەن بولماق. بۇۇ-عا مۇشە 193 ەلدىڭ 137-ءسى ازاتتىعىن مويىنداعان جارتىلاي تاۋەلسىز مەملەكەت ءۇشىن بۇل ۇلكەن مۇمكىندىك-تۇعىن. الايدا تاراپتاردىڭ سوڭعى كەلىسىمگە كەلۋىن كوزدەيتىن كەلىسسوزدەر بارىسى ءتورت جىلعا سوزىلۋى ىقتيمال.

تۇركيا راديو-تەلەديدار مەكە­مەسى رەسمي سايتىنىڭ حابارلاۋىن­شا، اقش اكىمشىلىگى يزرايل مەن پالەستينا اراسىنداعى بەيبىتشىلىك كەلىسسوزدەرىنىڭ قايتادان باستالۋى ءۇشىن دايىندىقتاردىڭ جالعاس­قانىن جەتكىزگەن. الايدا پالەستينا پرەزيدەنتى ماحمۋد ابباس «عاسىر كەلىسىمىنە» اراب ەلدەرىنىڭ كوش­باسشىلارى دا قارسى ەكەنىن ايتىپ، فاتيح قوزعالىسىنىڭ رامال­لاحتاعى ورتالىق كوميتەتى جينالىسىندا بۇل كەلىسىمدى قابىلداۋعا بولمايتىنىن ءتۇسىندىردى.

«اراب باۋىرلارىمىز بىزگە «عاسىر كەلىسىمىنە» قارسى ەكەنىن ايتتى»، دەگەن م.ابباس، ەۋروپا، ازيا جانە اف­ري­كاداعى كەيبىر ەلدەردىڭ دە كەلىسىمدى قابىلدامايتىنىن العا تارتتى.

تۇركيا تاراپى دا بۇل كەلىسىمدى تولىقتاي قولداپ وتىرعان سىڭاي تانىتپايدى. اتالعان ەلدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى «عاسىر كەلىسىمىن» «ولىتۋعان» دەپ باعالاپ، جوسپار ەڭ الدىمەن يزرايل پالەستينانىڭ جەر اۋماعىن باسىپ الۋدى كوزدەيتىنىن، سونداي-اق وندا تۇرىپ جاتقان پالەستينالىقتاردىڭ قۇقىعىن بۇزا­تىنىن جەتكىزگەن ەدى.

بىرەر كوشەنىڭ جابىلعانى بولماسا، تۇركيانىڭ يسلاميستىك پارتيا وكىلدەرىنىڭ شەرۋىنە مەملەكەت تاراپىنان قانداي دا ءبىر توسقاۋىل بولمادى. شەرۋگە شىققاندار د.ترامپ ۇسىنعان كەلىسىم مەن ساياساتتى سىنعا الىپ، شىعىس يەرۋساليمدى «پالەستينانىڭ استاناسى» دەپ ۇرانداتتى.

اقش پرەزيدەنتى ۇسىنعان كەلىسىم­دە پالەستينالىق بوسقىنداردىڭ يز­رايل اۋماعىنا قاتىناۋدان باس تارتۋى تۋرالى تالاپ بار. بۇل رەتتە پالەستينا مەن ءيزرايلدىڭ بىرلەس­كەن وكىمى ارقىلى پالەستينالىق بوس­قىندارعا وتەماقى بەرۋ بويىنشا قور قۇرۋ ماسەلەسى دە قاراستىرىلۋدا. بىراق قوردى قارجىلاندىرۋ كوزى ءالى انىقتالماعان.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

عاسىر زۇلماتى

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار