توتەنشە جاعداي جاريالاندى
«قىسقى بوران سوقتى ۇدەي, سوقتى قاردى ءۇيىرىپ, قاسات قارلار بوپ ۇيدەي, قالدى جولعا ءۇيىلىپ» دەپ مۇقاعالي اقىن جىرلاعانداي, تاقتاق جاتقان جول بويىن كۇرتىك قار باسىپ, جول قوزعالىسى قيىندادى. سونىڭ سالدارىنان قار قۇرساۋىندا قالىپ قويعان جولاۋشىلاردىڭ ماسەلەسى ءوز الدىنا, كوممۋنالدىق قىزمەت كولىكتەرى تۇرعىن ءۇي الاپتارىنداعى قوقىس كونتەينەرلەرىنە دە جەتە الماعانى بايقالدى. ال تۇزدە جۇيتكىگەن بوران قۋالاعان جولدارداعى احۋال ءتىپتى كۇردەلى.
بۇعان دەيىن نۇر-سۇلتان قالالىق توتەنشە جاعداي دەپارتامەنتىنىڭ جەتەكشىلىگى ينجەنەرلىك قۇرىلىس-جول تەحنيكاسىن جۇمىلدىرۋ ارقىلى قالانىڭ ازاماتتىق قورعانىسىنىڭ اۋماقتىق ىشكى جۇيەسىن توتەنشە جاعداي رەجىمىنە اۋىستىرۋدى ۇسىنعان بولاتىن. سونىمەن بىرگە قالالىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى باۋىرجان سىزدىقوۆ, نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى التىنبەك قايساعاليەۆ, قالالىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى ەرجان سادەنوۆ ەلوردا تۇرعىندارىنا ۇندەۋ جولداپ, اقتۇتەك بوراننان بارىنشا ساقتانۋعا, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جۇمىس ۋاقىتىن قىسقارتۋعا كەڭەس بەرگەن-ءدى. ۇدەي سوققان ۇسكىرىك بوراننان اۋە رەيستەرى دە كەيىنگە شەگەرىلىپ, مەكتەپتەردە ساباقتار توقتاتىلعانى ءمالىم.
ەندى مىنە, دولى بوراننىڭ بەتى بەرى قاراماعان سوڭ ەلوردادا توتەنشە جاعدايدى ەنگىزۋگە تۋرا كەلدى. ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى يۋري يلين پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا اتالعان جاعدايدىڭ ادىلەت باسقارماسىندا تىركەۋدەن وتكەنىن, التى وڭىردە توتەنشە جاعداي بويىنشا كوميسسيا وتىرىسى دايىندالىپ جاتقانىن مالىمدەدى. ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەلدى مەكەندەردە تىرشىلىك جاعدايىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قيىندىق تۋىنداسا, سول جەردە توتەنشە جاعداي جاريالانادى.
شەشىمدى جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر قابىلدايدى. ياعني, وسى ارقىلى تىرشىلىك جاعدايىن قامتاماسىز ەتۋ, ادامداردى تۇرعىلىقتى جەرلەرىنە جانە جۇمىس ورىندارىنا ۋاقتىلى جەتكىزۋ, سونداي-اق ازىق-ت ۇلىكپەن, مەديتسينالىق قىزمەتتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ىسپەتتى قاۋىپسىزدىك شارالارى كوزدەلگەن.
95 جول ۋچاسكەسى جابىلدى
وتكەن جەكسەنبىدە ەلدەگى اۆتوكولىك جولدارىنىڭ 95 ۋچاسكەسىندە قوزعالىس شەكتەلدى. يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى تاراتقان مالىمەت بويىنشا, كۇن رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا بايلانىستى اقمولا, اقتوبە, شىعىس قازاقستان, قاراعاندى, قوستاناي وبلىستارى مەن نۇر-سۇلتاندا جەدەل شتابتار قۇرىلدى. بۇل شتابتاردىڭ قۇرامىندا اتالعان مينيسترلىكتىڭ اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتىنىڭ, «QazAvtoJol» ۇك» اق جانە ءىىم توتەنشە جاعدايلار مەن اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتتەرىنىڭ جانە ۇلتتىق گۆارديانىڭ قىزمەتكەرلەرى ەندى. الدىڭعى تاۋلىكتە 13 وڭىردە داۋىلدى ەسكەرتۋ جاريالانىپ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىنىڭ 61 ۋچاسكەسى, وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولداردىڭ 34 ۋچاسكەسى جابىلدى. رەسپۋبليكالىق ماڭىزعا يە اۆتوموبيل جولدارىنىڭ 3 ۋچاسكەسىندە جۇك جانە جولاۋشىلار كولىكتەرىنىڭ قوزعالىسىنا شەكتەۋ قويىلدى.
قۇتقارۋشىلار مەن جول قىزمەتتەرىنىڭ جۇمىسكەرلەرى قار قۇرساۋىنان 750 ادامدى قۇتقاردى. ولاردىڭ 82-ءسى – بالالار. قاۋىپسىز جەرگە شىعارىلعان 447 ادامنىڭ ىشىندە 11 بالا بار. جالپى ەسەپتە 1380 اۆتوكولىككە كومەك كورسەتىلدى. رەسپۋبليكالىق ماڭىزعا يە «نۇر-سۇلتان – شۋچينسك» جولىندا ەكى باعىتتا دا كولىكتەردىڭ ۇزىن-سونار كەپتەلىستە قالۋىنا وراي اقمولا وبلىسىندا اسا كۇردەلى جاعداي ورىن الدى. «QazAvtoJol» ۇك» اق اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ, 26-قاڭتار كۇنى ساعات 15:00-دە ەكى باعىتتاعى كولىك قۇرالدارىنىڭ لەگىن ارنايى تەحنيكانىڭ, پاترۋل كولىگىنىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. سونداي-اق توتەنشە جاعداي قاۋپى تۋرالى حالىقتى ەسكەرتۋ ماقساتىندا ازاماتتاردىڭ ۇيالى تەلەفوندارىنا 224 سمس-حابارلاما, «دارمەن» ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى 367 حابارلاما جىبەرىلسە, «قاۋىرت جەلى» تەلەفونىنا 155 قوڭىراۋ تۇسكەن ەكەن. اپاتتىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا بارلىعى 913 ادام مەن تەحنيكانىڭ 607 بىرلىگى جۇمىلدىرىلعان.
1,5 مىڭنان اسا كولىك شىعارىلدى
ال ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى يۋري يلين كەشە مينيسترلىك بولىمشەلەرىنىڭ, جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارىنىڭ, «QazAvtoJol» ۇك» اق اۆتوجولدارداعى جاعداي كۇشىمەن 140-تان استام كولىك اقكول قالاسىنا دەيىن جەتكىزىلگەنىن, اكىمدىك تاراپىنان ادامداردى ورنالاستىرۋ مەن تاماقتاندىرۋ شارالارى ۇيىمداستىرىلعانىن ايتتى. سونىمەن قاتار ەلوردا ماڭىندا ادامداردى قۇتقارۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتقانىن, الدىڭعى تاۋلىكتە 750-دەن استام ادام قۇتقارىلىپ, 1,5 مىڭنان استام كولىك قار قۇرساۋىنان شىعارىلعانىن جەتكىزدى. دەسە دە قار ۇرلەپ تاستاعان كەي جەرلەردە تۇرىپ قالعان 500-گە جۋىق كولىكتى ەۆاكۋاتسيالاۋ قيىنعا ءتۇسىپ تۇر. «بۇل كولىكتەردى جول تازارتىلعاننان سوڭ الىپ شىعامىز. قازىر قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ بولىمشەلەرىن جۇمىلدىرىپ جاتىرمىز. ارنايى تەحنيكامەن ادامداردى قار قۇرساۋىنان شىعارۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا», دەدى يۋ.يلين.
جەكسەنبىدەن دۇيسەنبىگە قاراعان ءتۇنى تاڭعى ساعات 06.30-عا دەيىن قاراعاندى وبلىسىنىڭ توتەنشە جاعداي دەپارتامەنتىنىڭ قۇتقارۋشىلارى «ورتالىق» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرىمەن بىرلەسىپ قار قۇرساۋىندا قالعان اۆتوكولىكتەردى شىعاردى. ولار «الماتى – ەكاتەرينبۋرگ» تاس جولىنىڭ 1047-1073-ءشى شاقىرىمىندا, ياعني تەمىرتاۋ قالاسىنىڭ ماڭىندا قار قۇرساۋىندا قالعان اۆتوبۋس پەن جەڭىل اۆتوكولىكتەردەن 187 ادامدى قۇتقاردى, ونىڭ ىشىندە 40 بالا بولعان. ادامدار تەمىرتاۋ قالاسىنىڭ قارميۋ جانە №31 كوللەدجىنىڭ جاتاقحاناسىنا ورنالاستىرىلدى. قۇتقارىلعان ازاماتتار مەديتسينالىق كومەكتى قاجەت ەتپەگەن. سونداي-اق جولدا 20-دان استام جۇك كولىگى, 40 جەڭىل كولىك جانە 1 اۆتوبۋس قالعان. قاتتى بوران سالدارىنان كورىنبەي قالعان جول ۇستىندە 4 ۆاحتا, «ترەكول» جول تالعامايتىن كولىگى جانە 6 جول تەحنيكاسى قۇتقارۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋدا.
سول سياقتى ۇلتتىق ۇلان ساربازدارى سەنبىدەن جەكسەنبىگە قاراعان ءتۇنى «نۇر-سۇلتان – شورتاندى» باعىتىنداعى تاسجولدا قالعان 100-دەن اسا ادامدى قار قۇرساۋىنان شىعاردى. ولاردىڭ اراسىندا 28 ەرەسەك, 4 بالا جانە 1 اياعى اۋىر ايەل بولعان. ءتۇن ورتاسى اۋا ۇلتتىق ۇلاننىڭ 5573 اسكەري ءبولىمى كومانديرىنىڭ تەحنيكا جانە قارۋ-جاراق جونىندەگى ورىنباسارى, پودپولكوۆنيك سامات ايۋپوۆ پەن ەكى جۇرگىزۋشىسى بار ۇلاندىق ەكيپاج, سونداي-اق توتەنشە جاعداي دەپارتامەنتىنىڭ ءۇش قىزمەتكەرى جولدا قالعان ادامداردى قۇتقارىپ, ەلورداعا قايتار جولدا تاعى 20-عا جۋىق اۆتوكولىكتى قاردان الىپ شىققان.
اۆتوجولدارداعى جاعداي كۇردەلى
ال ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرلان تۇرعىمباەۆ اۆتوجولدارداعى جاعداي ءالى دە كۇردەلى كۇيدە قالىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. جالپى, ەلدىڭ 10 وبلىسىندا كۇردەلى مەتەورولوگيالىق جاعداي ساقتالۋدا. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا بايلانىستى تۇرعىندارعا جولعا شىعۋ جوسپارىن كەيىنگە شەگەرە تۇرىپ, جولدىڭ اشىق نەمەسە جابىق ەكەنىن باقىلاپ وتىرۋ قاجەت. جول جابىلعانى تۋرالى اقپارات ءار 2 ساعات سايىن جاڭارتىلىپ وتىرادى. اسىرەسە ەلوردادا جاعداي كۇردەلى. جۋىق ارادا جەل كۇشەيىپ, اياز باستالادى جانە اۋا تەمپەراتۋراسى تومەندەيدى دەپ كۇتىلۋدە.
«ەۆاكۋاتسيالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا شامامەن 2 مىڭداي پوليتسيا قىزمەتكەرى, توتەنشە جاعداي جانە ۇلتتىق ۇلان اسكەري قىزمەتكەرلەرى تارتىلدى. جولدا جۇرۋدە جوعارى مۇمكىندىگى بار 700-دەن استام ارنايى تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان. جۇمىستىڭ ءبارى اۋا رايىنىڭ قيىن جاعدايىندا جۇرگىزىلۋدە. سوندىقتان ازاماتتار ءوز قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن ەلدى مەكەندەر اراسىنداعى جولدارمەن جۇرۋدەن اۋلاق بولۋى كەرەك. مۇنداي جاعدايدا «وزىمبىلەمدىك» قايعىلى جاعدايعا اكەلىپ سوعۋى مۇمكىن», دەيدى ە.تۇرعىمباەۆ.
بوران الداعى تاۋلىكتە باسىلادى
جالپى, 26-27 قاڭتاردا قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە 2 مىڭنان استام ادام قۇتقارىلىپ, قاۋىپسىز جەرگە ەۆاكۋاتسيالانعان. ولاردىڭ ىشىندە جۇزگە جۋىق بالا بار. قار قۇرساۋىنان 1400-گە جۋىق تەحنيكا قۇتقارىلدى. ايتا كەتەرلىگى, جەكەلەگەن جۇرگىزۋشىلەر بەكەتتەردى اينالىپ ءوتىپ, ءوز ومىرىمەن بىرگە جولاۋشىلارعا دا قاۋىپ توندىرگەن. «توتەنشە جاعدايدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ازاماتتارعا ەسكەرتۋ حابارلامالارىن ەسكەرىپ, ىشكى ىستەر ورگاندارى مەن توتەنشە جاعداي قىزمەتكەرلەرىنىڭ نۇسقاۋىن ورىنداۋعا كەڭەس بەرەدى», دەدى ىشكى ىستەر ءمينيسترى.
كەشە «قازگيدرومەت» رمك اۋا رايىن قىسقا مەرزىمگە بولجاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى الۋا ساحانوۆا الداعى كۇندەرى بوران باسىلاتىنىن جەتكىزدى. ياعني, 29 قاڭتاردان باستاپ سولتۇستىك-باتىس انتيتسيكلونى مەن اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى جاۋىن-شاشىن توقتايدى. «29 قاڭتار كۇنى تۇندە قار جاۋىپ, تۇمان تۇسسە, 30 قاڭتار كۇنى ارا-تۇرا تۇمان بولىپ, تۇندە -26 -28, ال كۇندىز -16 -18 گرادۋس اياز بولادى», دەيدى ا.ساحانوۆا.
