پرەزيدەنت • 28 قاڭتار، 2020

ءوزارا سەنىمگە نەگىزدەلگەن ىنتىماقتاستىق

37 رەتكورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنە جاساعان رەسمي ساپارى بارىسىندا ءابۋ-ءدابيدىڭ تاق مۇراگەرى شەيح مۇحاممەد بەن زايد ءال ناحايانمەن كەلىسسوز جۇرگىزدى.

ء«ال-ۋاتان» سارايىندا وتكەن رەسمي كەزدەسۋدە پرەزيدەنت ق.توقاەۆتى شەيح مۇحاممەد بەن زايد ءال ناحايان قارسى الدى. سودان كەيىن ەكى مەملەكەتتىڭ ءانۇران­دارى ورىندالدى.

كەلەسى كەزەكتە مەملەكەت باس­شىسى ق.توقاەۆ پەن ءباا تاق مۇراگەرى شەيح مۇحاممەد بەن زايد ءال ناحايان بىرلەسكەن سۋرەتكە ءتۇسىپ، دەلەگاتسيا مۇشەلەرىن ءوزارا تانىستىردى. سالتاناتتى راسىم­نەن كەيىن پرەزيدەنت قۇرمەتتى قو­ناق­تار كىتابىنا ەستەلىك قول­تاڭ­باسىن قالدىردى.

«ەلىڭىز بەن ء«ال-ۋاتان» سارايىنداعى جىلى قابىل­داۋى­ڭىز ءۇشىن شىنايى العىسىمدى بىلدىرەمىن. قازاقستان مەن بىرىك­كەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ دوستىعى مەن باۋىرلاستىق قارىم-قاتى­ناستارى نىعايا بەرسىن. امىرلىكتەر حالقىنىڭ ىرىسى مەن بەرەكەسى باياندى بولۋىنا تىلەكتەسپىن!

ىزگى نيەتپەن، قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ»، دەلىنگەن قۇرمەتتى قوناقتار كىتابىندا جا­زىلعان تىلەكتە.

بۇدان سوڭ مەملەكەتتەر باسشىلارى ەكىجاقتى كەلىسسوزدەر وتكىزدى. مارتەبەلى مەيماندى قۇر­مەتپەن قارسى العان شەيح مۇ­حاممەد بەن زايد ءال ناحايان ءسوز الىپ، وسى ساپارى ءۇشىن ق.توقاەۆقا العىس ءبىلدىردى.

«جوعارى مارتەبەلى پرەزي­دەنت مىرزا. ەلىمىزگە، بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى اۋماعىنا قوش كەلدىڭىز. بىرىككەن اراب امىر­لىكتەرى پرەزيدەنتى شەيح حاليفا يبن زايد ءال ناحاياننىڭ سىزگە جول­داعان ىستىق ىقىلاستى لەبىزىن بىل­دىرگىم كەلەدى. امىرلىكتەردىڭ باس­شىسى ساپارىڭىزعا زور تابىس تىلەيدى»، دەدى مۇراگەر حانزادا.

سونىمەن قاتار شەيح مۇحام­مەد بەن زايد قازاقستاننىڭ تۇڭ­­عىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆقا دا ەل پرەزي­دەنتىنىڭ سالەمىن جەتكىزدى.

«امىرلىكتەردىڭ پرەزيدەنتى جانە مەنىڭ ىستىق سالەمىمدى جاڭا قازاقستاننىڭ نەگىزىن قالاۋشى، جاقىن دوسىم، جوعارى مارتەبەلى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا جەتكىزۋدى سۇراي­مىن. امىرلىكتەردىڭ نەگى­زىن قالاۋشى شەيح زايد بەن سۇلتان ءال ناحايانمەن وتە جاقىن قارىم-قاتىناستا بولدى. ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋعا، كەڭەيتۋگە زور ۇلەس قوستى. قازىرگى ۋاقىتتا ءوزارا قا­رىم-قاتىناستارىمىز وتە جو­عارى دەڭگەيدە دەپ ايتا الامىز»، دەدى شەيح مۇحاممەد بەن زايد.

وسى ورايدا، مىنا نارسەنى ايتا كەتكەن ءجون. قازىرگى تاڭدا بىرىك­كەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ پرە­زيدەنتى –  شەيح حاليفا بەن زايد ءال ناحايان. الايدا ونىڭ دەن­ساۋ­لىعى ناشارلاۋى­نا بايلانىس­تى، مارتەبەلى مەي­ماندار­دى كۇتىپ الۋ، ءابۋ-ءدابي­دىڭ كۇندەلىكتى تىرشىلىگىنە قاجەتتى شەشىم قابىلداۋ سەكىلدى ماڭىزدى جۇمىستاردى اتقارۋ ءابۋ-ءدابيدىڭ تاق مۇراگەرى، ءباا-ءنىڭ نەگىزىن قالاۋشى شەيح زايد بەن سۇلتان ءال-ناحاياننىڭ ءۇشىنشى بالاسى شەيح مۇحاممەد بەن زايدكە جۇكتەلگەن.

سونداي-اق شەيح مۇحاممەد بەن زايد قازاقستانمەن ىقپال­داستىقتى دامىتۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ، ءوزارا ارىپتەستىكتىڭ سونى تۇستارىن اتاپ كورسەتتى.

ء«بىز بىرىككەن اراب امىر­لىك­­تەرى قازاقستانمەن ىقپال­داس­تىق­تى دامىتۋعا ەرەكشە ما­ڭىز بەرەمىز. ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ بارلىق باعى­تى مەن مۇمكىندىگى مول. وسى رەتتە، 2019 جىلعى قىركۇيەكتە ءابۋ-دابيدە وتكەن قازاقستان مەن امىرلىكتەردىڭ ۇكىمەتارالىق كو­ميسسياسىنىڭ جۇمىسى ناتي­جەلى اياقتالدى. كەيىنگى جىلدارى قازاقستان مەن امىرلىكتەر ارا­سىنداعى ساۋدا اينالىمى ءوسىپ كەلەدى. امىرلىكتەر قازاقستاننىڭ اراب الەمىندەگى تاۋار اينالىمى بويىنشا ەڭ ءبىرىنشى ساۋدا ارىپ­تەسى سانالادى. قازاقستان امىرلىكتەر ين­ۆەس­تيتسياسىن تارتۋ بويىنشا ورتالىق ازيا ەلدەرى ىشىندە نەگىزگى ەلگە اينالدى»، دەدى تاق مۇراگەرى.

شەيح مۇحاممەد بەن زايد ءوز ەلىنىڭ تۇڭعىش عارىشكەرى اس­پان الەمىنە قازاق دالاسىنان ۇش­قا­نى­نا ەرەكشە ەكپىن بەردى. ەس­تەرى­ڭىزدە بولسا، بىلتىر بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ تۇڭعىش عا­رىش­­كەرى حاززاا ءالي ءال-مانسۋري زاڭ­عار كوككە «باي­قوڭىر» عارىش ايلا­عى­نان ۇش­قانى ەسىمىزدە. جەرگە امان-ەسەن ورالعان ءال-ءمانسۋريدى ال­­عاش قۇشاعىندا ايالاعان دا سا­رى­­ار­قانىڭ سايىن دالاسى ەكە­نىن اراب­­تار ءالى كۇنگە تامسانا اڭگىمەلەيدى.

«وسى رەتتە جوعارى مارتەبەلى ەكى ەل اراسىنداعى عارىش سالا­سىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. وتكەن جىلى امىرلىكتەردىڭ تۇڭعىش عارىشكەرى قازاقستانداعى بايقوڭىر عارىش ايلاعىنان حالىقارالىق عارىش ورتالىعىنا اتتاندى»، دەدى شەيح مۇحاممەد بەن زايد.

بۇدان كەيىن ايماقتاعى احۋال­دىڭ قازىرگى جاعدايىنا توقتالىپ، امىرلىكتەردىڭ نەگىزگى ساياساتى ايماقتاعى ماسەلەلەردى بەيبىت جولمەن شەشۋ، تولەرانتتىلىقتى نىعايتۋ، حالىقارالىق ارەنادا ءوزارا بەيبىتشىلىكتە ءومىر ءسۇرۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«امىرلىكتەر مەن قازاقستان رەس­پۋبليكاسى يسلام ىنتىماق­تاستى­عى ۇيىمى شەڭبەرىندە تى­عىز ارىپتەستىك ورناتتى. ەكى ەل وسى ۇيىمنىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ بو­يىنشا بىرلەسىپ جۇمىس اتقارادى.

قازاقستاننىڭ يسلام الەمىندەگى ورنى ەرەكشە. جوعارى مارتەبەلى پرەزي­دەنت مىرزا! ەلىمىزگە حوش كەلدىڭىز. وسى ساپارىڭىز ەكى ەل اراسىنداعى ىنتى­ماق­تاستىقتى جوعارى دەڭگەيگە كوتەرەتىنىنە كامىل سەنەمىن»، دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى تاق مۇراگەرى.

وسىدان كەيىن قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءسوز الىپ، قوناق­جاي­لىق كورسەتكەنى ءۇشىن العىسىن ءبىل­دىردى.

«بۇل مەنىڭ پرەزيدەنت رەتىندە اراب الەمىنە تۇڭعىش ساپارىم. سوندىقتان، بۇل ساپار قازاقستاننىڭ ءسىزدىڭ ەلگە ۇلكەن ءمان بەرىپ وتىرعانىن اڭعارتادى. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ، سىزگە تۇڭع­ىش پرەزيدەنتىمىز – ەلباسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ ىستىق لەبىزىن جەتكىزگىم كەلەدى. شىن مانىندە، ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ ارقاسىندا كوپتەگەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدىك»، دەدى مەملەكەت باسشىسى.

ق.توقاەۆ ارىپتەسىنىڭ سوزىمەن كەلىسە­تىنىن ايتا وتىرىپ، ەكى ەلدىڭ بايلانىسى شىنايى دوستىق، ءوزارا تۇسىنىستىك پەن سەنىمگە نەگىزدەلگەنىن جەتكىزدى.

«ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناس­تار تاريحىنىڭ تامىرى تەرەڭ. ءبىزدى شى­نايى دوستىق، ءوزارا سەنىم مەن تۇسى­نىس­تىك بايلانىستىرادى. سوندىقتان قارىم-قاتىناستارىمىزدىڭ كەلەشەگى زور. مەنىڭ ساپارىمنىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەكى مەملەكەتتىڭ ىنتىماقتاستىعىنا تىڭ سەرپىن بەرۋ. ءبىز ۇلكەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدىك، بىراق ءبىر ورىندا توقتاپ قالۋعا بولمايدى. العا جىلجۋىمىز كەرەك. مەن وسى ساپارعا ەرەكشە ءمان بەرەمىن جانە ۇلكەن ۇمىتپەن قارايمىن»، دەدى پرەزيدەنت.

كەلەسى جىلى امىرلىكتەردىڭ قۇرىل­عانىنا 50 جىل تولماق. ال قازاقستان 2021 جىلى تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىن اتاپ وتەدى. وسىنى ەسكە تۇسىرگەن مەملەكەت باسشىسى بۇل قازاقستان ءۇشىن اسا ماڭىزدى تاريحي مەجە دەپ مالىمدەدى.

«ديپلوماتيالىق قاتىناستار ورناعان 28 جىلدا نۇر-سۇلتان مەن ءابۋ-دابي كوپقىرلى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتىپ، مازمۇندى ءارى اشىق ساياسي ديالوگ قالىپتاستىردى. اسىرەسە ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋماني­تارلىق بايلانىستارىمىز قارقىندى دامىپ كەلەدى. ەكى ەل كاسىپكەرلەرى بەلسەندى جۇمىس ىستەۋدە. بۇگىنگى تاڭدا 350-گە جۋىق بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرىلدى. مىسالى، ەلوردامىز نۇر-سۇلتان قالاسىندا سالىنىپ جاتقان ءابۋ-دابي پلازا كەشەنى – وسىنداي تابىستى بايلانىستاردىڭ جارقىن كورىنىسى»، دەدى ق.توقاەۆ.

كەزدەسۋ بارىسىندا مۇناي-حيميا، اۋىل شارۋاشىلىعى، كولىك-لوگيستيكا، قارجى جانە ينۆەستيتسيا سالالارىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدار مەن ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى. ەكىجاقتى كەزدەسۋ اياقتالعاننان كەيىن، كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا بىرقاتار مەم­لەكەتارالىق كەلىسىمگە قول قويىلدى.

اتاپ ايتساق، قازاقستان ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى مەن ءباا ەنەرگەتيكا جانە ونەركاسىپ مينيسترلىگى اراسىندا مۇناي-حيميا ونەركاسىبى سالاسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا،  قازاقستان ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى مەن ءباا ەكونوميكا مينيسترلىگى اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا، «استانا» حالىق­ارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ قار­جىلىق قىزمەت كورسەتۋدى رەتتەۋ جونىندەگى كو­ميتەتى مەن ءباا ورتالىق بانكى اراسىن­داعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەمو­ران­دۋمعا قول قويىلدى.

 

اباي اسانكەلدى ۇلى،

«Egemen Qazaqstan» – ءابۋ-دابيدەن (بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى)

 

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتى: جولاۋشىلار اعىنى مەن كولىك سانى ازايدى

وڭتۇستىك قازاقستان • بۇگىن، 18:10

بەتپەردە كيگەن كوكتەم - 6

قوعام • بۇگىن، 17:09

د دارۋمەنى - ينفەكتسيالاردىڭ «جاۋى»

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 16:47

شىمكەنت: تسيفرلى وتباسىنىڭ ءبىر كۇنى

وڭتۇستىك قازاقستان • بۇگىن، 15:58

ازيانىڭ احۋالى قانداي بولماق

ەكونوميكا • بۇگىن، 15:23

ۇقساس جاڭالىقتار