ەكولوگيا • 17 قاڭتار، 2020

الماتى جاسىل قالاعا اينالادى

108 رەتكورسەتىلدى

الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ الاڭىندا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا جاسىل ەكونوميكا باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرجان سەيتەنوۆ «الماتى قالاسىنىڭ ەرەكشە مارتەبەسى تۋرالى» زاڭىنا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار اياسىندا جاسىل قوردى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى ايتىپ بەردى. بۇل ءباسپاسوز ماسليحاتىنا «الماتى قالاسىن دامىتۋ ورتالىعى» اق باسقارۋشى ديرەكتورى باتىر ءالىمجانوۆ پەن قازاقستاننىڭ كوگالداندىرۋ قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى تاتيانا انتونەنكو قاتىستى.

ەستە بولسا، وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ «الماتى قالاسىنىڭ ەرەكشە مارتەبەسى تۋرالى» قر زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋگە قول قويعان ەدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە شاھار باسشىلىعى 28 جاڭا قۇزىرەتتى ەنگىزۋگە باستاما جاساپ، ونىڭ ىشىندە جاسىل ەكونوميكانى دامىتۋ ءىسىن ايرىقشا نازارعا العان.

الماتى اكىمدىگىنىڭ جاڭا قۇزىرەتىنىڭ ءبىرى - الماتى قالاسىنىڭ جاسىل جەلەگىن ۇستاۋ مەن قورعاۋدىڭ جەكە ەرەجەسىن ازىرلەۋ مەن بەكىتۋ مۇمكىندىگى  ىسكە اساتىن بولادى.

جاڭا ەرەجەلەردى ازىرلەۋ مەگاپوليستىڭ جاسىل قورىن دامىتۋ جونىندەگى جۇمىس تيىمدىلىگىن ارتتىرا تۇسپەك. مامانداردىڭ سوزىنە قاراعاندا جاڭا وزگەرىستەردە بۇرىننان بار پروبلەمالاردى شەشۋ تەتىكتەرى ەنگىزىلمەك. ولار – ستاندارتتار، رەگلامەنتتەر، نۇسقاۋلار، ادىستەمەلىك تۇجىرىمدامالار. بۇلاردىڭ بارلىعى ەلدىمەكەندەردىڭ اۋماعىندا وسەتىن جاسىل جەلەكتى ۇستاۋ جانە قورعاۋ، رۇقسات قۇجاتتارى بولماسا دا، اعاش كەسۋگە جول بەرگەندەرگە قايتا اعاش وتىرعىزۋ نورمالارىن رەتتەۋ سەكىلدى ماسەلەلەردى قامتيدى.

ە. سەيتەنوۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇعان دەيىن اعاشتاردى زاڭسىز كەسۋ كەزىندە جاسىل قورعا كەلتىرىلگەن زالالدى ەسەپتەۋ ادىستەمەسى بولعان جوق، جاسارتۋ، كروندى قالىپتاستىرۋ، جاسىل جەلەكتەردى سانيتارلىق كەسۋ ءۇشىن رۇقسات الۋ تالاپ ەتىلمەۋى، بۇل جۇمىستارمەن ناقتى تاجىريبەسى جوق ادامداردىڭ اينالىسۋىنا اكەلىپ سوقتىردى. سالدارىنان وسىنىڭ بارلىعى جاسىل جەلەكتەردىڭ ءتۇرى مەن جاي-كۇيىنىڭ ناشارلاۋىنا الىپ كەلدى.

جاسىل جەلەكتى ۇستاۋ مەن قورعاۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرىنە ولاردى جاسارتۋ، سانيتارلىق كەسۋ، جاسىل جەلەكتى كۇتىپ-باپتاۋ جونىندەگى تەحنولوگيالىق نۇسقاۋلار، زاڭسىز كەسكەنى، جاسىل جەلەككە زالال كەلتىرگەنى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ، قالانىڭ جاسىل قورىن قورعاۋ نورمالارى ەنگەن.

ەرجان  سەيتەنوۆ بۇل ورايدا جاڭا ەرەجەلەردى ازىرلەۋ ءۇشىن جۇمىس توبى قۇرىلعانىن، ونىڭ قۇرامىنا ساراپشىلار قوعامداستىعىنىڭ، جۇرتشىلىقتىڭ جانە عىلىم وكىلدەرىنىڭ ەنگەنىن ايتتى. الداعى كوكتەم ايلارىندا جاسىل الماتىنىڭ جارقىراعان جوباسى ەكپىن الاتىنىن جەتكىزدى.

جاڭا ەرەجەلەردىڭ جوباسىنا بىرقاتار جاڭا نورما ەنگەنىن ايتىپ ءوتتى. ولاردىڭ ىسكە اساتىن نەگىزگى بولىگى مىناداي:

  1. اعاشتاردى سانيتارلىق كەسۋ، جاسارتۋ الماتى اكىمدىگىنىڭ كەلىسىمىمەن عانا جۇرگىزىلەتىن بولادى;
  2. اكىمدىكتىڭ رۇقساتىمەن سانيتارلىق جولمەن نەمەسە ادەيى كەسىلگەن اعاشتاردىڭ ورنىنا جاسىل جەلەكتەر قايتا وتىرعىزىلادى، ماگيسترالدى كوشەلەردىڭ بويىنا دىڭگەگى 20-25 سم بولاتىن جاپىراقتى اعاش تۇرلەرى وتىرعىزىلادى، قىلقان جاپىراقتى اعاشتاردىڭ بيىكتىگى كەم دەگەندە 2،5 مەتر ء(ى نەمەسە ءىى سىنىپتى ساپا) بولۋى ءتيىس;
  3. الىنعان اعاش شىعىنىن وتەۋدىڭ ءادىسى جاسالدى، سونىڭ ارقاسىندا كەلتىرىلگەن زالالدىڭ ناقتىلى باعاسى انىقتالادى;
  4. اعاش اپاتتى جاعدايدا الىنسا، ونىڭ ورنىنا وتىرعىزىلاتىنى – 1-گە 1، ادەيى وتىرعىزىلاتىنى – ءبىرىنىڭ ورنىنا 10، زاڭسىز الىنعانى ءۇشىن – بىرەۋىنىڭ ورنىنا 100;
  5. جاسىل جەلەكتەردىڭ كەپىلدەمەلى مەرزىمى – 3 جىل;
  6. باعدارلامالار اكىمگەرلەرى ورتالىق قولدانىستاعى جەرلەردەگى جاسىل جەلەكتەردى كوكتەمگى-جازعى جانە جازعى-كۇزگى مەزگىلدەردە ساۋىقتىرۋ ءارى زيانكەستەردەن جانە ءتۇرى اۋرۋلاردان قورعاۋ ءۇشىن كەم دەگەندە 4 رەت ناقتى شارالاردى جۇزەگە اسىراتىن بولادى.

ەرەجەلەر جوباسى جەرگىلىكتى اقپارات قۇرالدارى ارقىلى تالقىلانىپ، ونىڭ ىشىندە الماتى قالاسىنىڭ جاسىل ەكونوميكا باسقارماسىنىڭ رەسمي سايتىندا دا بۇل جاڭالىقتار جاريالاناتىن بولادى. سونداي-اق نيەت بىلدىرۋشىلەردىڭ بارلىعى جاسىل قوردى جاقسارتۋ جونىندەگى جەكە ۇسىنىستارىن جىبەرە الادى.

«جۇرتشىلىقپەن، «اتامەكەن» ۇكپ-مەن جانە باسقا دا مۇددەلى ورگاندارمەن، ۇيىمدارمەن كەلىسىلگەن سوڭ جاسىل جەلەكتى ۇستاۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى جاڭا ەرەجەلەردى بەكىتۋ ءۇشىن الماتى قالاسىنىڭ ماسليحاتىنا ۇسىنىلادى» دەپ اتاپ ءوتتى ەرجان سەيتەنوۆ. 

الماتىدا جاسىل شاھارعا اينالماق. نەگىزى بۇگىنگى  اڭگىمەنىڭ توق ەتەرى الداعى كۇندەرى جاسىل جەلەككە ورانعان قالا كوز جاۋىن الىپ تۇرسا دەيسىز. سول ورەلى  ىسكە  جالىندى جاستار دەندەپ كىرىسكەن.

                                                                                                                        

 الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

الىپ ءتيىن تورگە وزدى

ايماقتار • كەشە

18،6 ميلليونعا جەتتىك

قازاقستان • كەشە

كحل: «بارىس» جەڭىسكە جەتتى

حوككەي • 15 اقپان، 2020

جول قۇرىلىسىنان تابىلعان اقاۋ كوپ

ايماقتار • 15 اقپان، 2020

اقتوبەدە اۆتوبۋس اۋدارىلدى

ايماقتار • 15 اقپان، 2020

بيىل بقو-دا 1710 پاتەر بەرىلەدى

ايماقتار • 15 اقپان، 2020

جەر سىلكىندى

قازاقستان • 15 اقپان، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار