كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ماۋلەن اشىمباەۆ پەن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ قاتىستى.
– ازاماتتىق اليانس – ۋاقىت سىنىنان وتكەن, ەل دامۋىنىڭ جاۋاپتى كەزەڭدەرىندە ءوزىنىڭ سىندارلى ۇستانىمىن تانىتقان مەملەكەتتىڭ كونسترۋكتيۆتى سەرىكتەسى رەتىندە ۇلكەن ءىس-شارالاردىڭ باسىندا جۇرگەن قوعامدىق ۇيىم. ەل دامۋىنا, قوعام مەن بيلىكتىڭ اراسىندا اشىق ديالوگتىڭ ورنىعۋىنا, ءارتۇرلى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە ازاماتتىق اليانس جانە وسى ۇيىمعا كىرىپ وتىرعان مەملەكەتتىك ەمەس قۇرىلىمدار ۇلكەن ۇلەسىن قوسۋدا. سوڭعى بىرنەشە جىلدىڭ ىشىندە ازاماتتىق اليانستىڭ جۇمىسىندا تىڭ ۇردىستەر بار ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. ءارى قاراي دا ءبىز ازاماتتىق اليانسپەن, وعان كىرەتىن ۇيىمدارمەن كونسترۋكتيۆتى تۇردە جۇمىس ىستەۋگە, بىرىگىپ ۇلكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا دايىنبىز, – دەدى م.اشىمباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەل دامۋىندا جاڭا كەزەڭ باستالدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلكەن ماقساتتار قويىپ وتىر. ەلباسى ساياساتىنىڭ ساباقتاستىعىن قامتاماسىز ەتىپ, مەملەكەتتى جاڭا بەلەستەرگە كوتەرۋگە ارنالعان جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل جۇمىستار ازاماتتىق قوعامنىڭ قاتىسۋىنسىز دۇرىس جۇزەگە اسىرىلمايدى. سوندىقتان پرەزيدەنت اكىمشىلىگى قوعامدىق, مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن قاتىناستاردى ءارى قاراي جانداندىرۋعا, جاڭا ساتىعا شىعارۋعا مۇددەلى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسى, تىڭ باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋ جۇمىستارى قارقىندى جۇرۋدە. جۇزەگە اسىپ جاتقان باعدارلامالاردىڭ كوپشىلىگى وڭ باعالانىپ, قازاقستاندىقتاردىڭ قولداۋىنا يە بولىپ وتىر. جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى – قوعامدىق ديالوگتى جانداندىرۋ جانە «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ. بۇل باعىتتار بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلۋدا. ماسەلەن پرەزيدەنت ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ ەكىنشى وتىرىسىندا اتالعان كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ ۇسىنىستارى نەگىزىندە ازىرلەنگەن رەفورمالاردى ەلگە جاريالادى.
– مەملەكەتتىك ورگاندار جۇمىسىنىڭ ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن بايلانىسىنداعى اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا دا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. بيلىك قوعامنىڭ سۇرانىسىنا, قانداي دا ءبىر ماڭىزدى ماسەلەنىڭ شەشىمىن تابۋعا قاتىستى جەدەل ارەكەت ەتۋدە. ياعني بۇعان دەيىن ايتىپ وتكەنىمىزدەي, ەلىمىز دامۋدىڭ ماڭىزدى ساتىسىندا تۇر. ەكونوميكانى, كاسىپكەرلىكتى ءتيىمدى دامىتۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىن اياققا نىق تۇرعىزۋ, مەملەكەت ءومىرىنىڭ بارلىق سالاسىنا يننوۆاتسيا يگىلىگىن, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ جاڭا فورماتىن ەنگىزۋ, مىندەتتى الۋەمەتتىك ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋگە بايلانىستى جاڭا باعدارلاما ازىرلەۋ تۇرعىسىندا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. ساياسي سالادا دا بىرقاتار وزگەرىس بار, – دەدى م.اشىمباەۆ.
م.اشىمباەۆ اتالعان جۇمىستاردى اتقارۋ بارىسىندا ازاماتتىق اليانس پەن وعان كىرەتىن ۇيىمدار تاراپىنان ءوزارا ارەكەتتەستىك جانە قولداۋ بولارىنا سەنىم ءبىلدىرىپ, وسى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ باسىم 5 باعىتىن العا تارتتى. ءوزارا ءىس-قيمىل ءبىر جاعىنان پرەزيدەنت اكىمشىلىگى, مەملەكەتتىك ورگاندار, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى جانە كەلەسى جاعىنان ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار اراسىندا جۇرگىزىلەتىن بولادى.
«بىرىنشىدەن, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى نەگىزىندە قوعامدىق سۇرانىسقا جاۋاپ رەتىندە ءتۇرلى قىلمىستارعا قاتىستى جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋگە, قوعامداعى قانداي دا ءبىر ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان بىرنەشە زاڭ قابىلداندى. وسىنداي جۇمىستار الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابادى. ازاماتتىق اليانس وسى جانە وزگە دە زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋ كەزىندە بەلسەندىلىك تانىتقانى ماڭىزدى. بۇگىندە وسى زاڭنامالىق وزگەرىستەردى, ونىڭ مەملەكەتكە, حالىققا بەرەر پايداسىن تۇرعىندارعا ءتۇسىندىرۋ جۇمىسى دا ماڭىزدى بولىپ وتىر. ياعني, دۇرىس جولعا قويىلعان اقپاراتتاندىرۋ جۇمىسى قاجەت. بۇگىندە بۇل جۇمىستى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى وزگە دە مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, اكىمدىكتەرمەن بىرلەسە وتىرىپ جۇزەگە اسىرۋدا. سوندىقتان ازاماتتىق اليانستىڭ حالىققا ءتۇسىندىرۋ, اقپاراتتاندىرۋ جۇمىستارىنا بەلسەندى ارالاسقانى ماڭىزدى.
ەكىنشىدەن, مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا ءوزارا ارىپتەستىكتى نىعايتۋ كوزدەلۋدە. بۇل رەتتە قوعامدىق ديالوگ ورناتۋ ماڭىزدى بولماق. بيلىك پەن قوعام اراسىندا تۇراقتى, جۇيەلى قاتىناس ورناتۋ كوزدەلۋدە. سوندىقتان بۇل جۇمىستى ىسكە اسىرۋ كەزىندە ازاماتتىق قوعام دا قاراپ قالماۋى ءتيىس.
ۇشىنشىدەن, وسى كۇنگى وزەكتى ماسەلە – وتانداستارىمىز اراسىندا ازاماتتىق-قۇقىقتىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ. قۇقىقتىق مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋدا بارلىق قاتىناس زاڭ ارقىلى رەتتەلگەنى ءجون. پرەمەر-مينيستر دە, مينيستر دە, اكىم دە, مەملەكەتتىك قىزمەتكەر دە, شەنەۋنىك تە, ازاماتتىق بەلسەندىلەر دە, ساياسي پارتيالار دا, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار دا زاڭ اياسىندا جۇمىس ىستەيدى. ەشكىم دە زاڭنان جوعارى تۇرعان جوق. سوندىقتان وسىنداي قۇقىقتىق مادەنيەتتى تۇرعىندار اراسىندا قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى. ازاماتتىق اليانستىڭ بۇل باعىتتاعى الەۋەتى جوعارى. ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ كومەگىنە جۇگىنە وتىرىپ, وسى جۇمىستى ازاماتتىق اليانستىڭ قولعا الۋىنا بولادى.
تورتىنشىدەن, مەملەكەت باسشىسى 2020 جىلدى – ۆولونتەر جىلى دەپ جاريالادى. سوندىقتان ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, قوعامدىق ۇيىمدار بيىلعا بەلگىلەنگەن ءىس-شارالاردا بەلسەندىلىك تانىتقانى ماڭىزدى. ۆولونتەر جىلى – باتىستا قالىپتاسقان ۇردىسكە ءۇن قوسۋ ەمەس. ۇلتتىق داستۇرىمىزدە, ۇلتتىق كودىمىزدا ەت-جاقىندارىمىزعا, باسىنا قيىن ءىس تۇسكەن ازاماتتارعا قول ۇشىن سوزۋ, قايىرىمدىلىق تانىتۋ قاعيداسى بار. حالقىمىزدىڭ دۇنيەتانىمى, ۇلتتىق كوزقاراسى وسىعان نەگىزدەلگەن. جاڭا جۇيەلىك قۇندىلىقتار قاتارىنا ۆولونتەر ءىسىن دە قوسىپ, ونى يگى ادەتكە اينالدىرۋعا بولار ەدى. ۆولونتەر ىسىنە قاتىستى مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان دا ماڭىزدى باستامالار كوتەرىلەدى. بۇل ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋدا ازاماتتىق اليانس مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن نەگىزگى سەرىكتەس بولا الادى.
بەسىنشىدەن, بيلىككە قاشان دا جاقسى ۇسىنىستار, يدەيالار قاجەت. بۇل رەتتە ازاماتتىق اليانس ەكونوميكا, الەۋمەت, ساياسات سالالارىنا قاتىستى تىڭ باستامالاردىڭ, يدەيالاردىڭ ورتالىعى بولا الادى. قوعامدىق پىكىرلەردى, ۇتىمدى ۇسىنىستاردى ساراپتاپ, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە, مەملەكەتتىك ورگاندارعا جولداۋىنا بولادى. بۇل ۇسىنىستاردى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلەدى» دەپ اتاپ كورسەتتى پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
ءوز كەزەگىندە, كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار دا م.اشىمباەۆقا بىرقاتار ساۋال جولدادى. تۇسىنگەنىمىزدەي, ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن باس قوسقان قاتىسۋشىلاردى الاڭداتىپ وتىرعان – ازاماتتىق اليانستىڭ فيليالدارىنا عيمارات, باس قوساتىن, تۇرعىنداردى قابىلدايتىن ورىننىڭ بولماۋى. ولار ءتۇرلى نىسانداردى جالعا الۋعا ءماجبۇر. ۇكىمەت تاراپىنان بولىنەتىن قاراجاتتىڭ ءبىر بولىگى دە سوعان جۇمسالادى ەكەن. ولار ازاماتتىق اليانستىڭ فيليالدارىن ەلىمىزدەگى دوستىق ۇيلەرىنە ورنالاستىرۋدى ۇسىنىپ وتىر.
– الداعى جىل – ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋ جىلى بولادى. مەن ونى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىمەن ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ ەكىنشى وتىرىسىندا كوتەرىلگەن ماسەلەلەرگە قاراپ ايتىپ وتىرمىن. سوندىقتان ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋ بارىسى بارىنشا جەدەل جۇرۋىنە بارىمىزدى سالۋعا تىرىسامىز. ول ءوز كەزەگىندە تۇرعىندار ءۇشىن دە, ازاماتتىق قوعام ءۇشىن دە, تۇتاس ەلگە دە پايدالى, – دەدى «قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ پرەزيدەنتى اسىلبەك قوجاحمەتوۆ.
