ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «زامانالار اۋىسىپ, دۇنيە ديدارى وزگەرسە دە, حالقىمىزدىڭ ابايعا كوڭىلى اينىمايدى, قايتا ۋاقىت وتكەن سايىن ونىڭ ۇلىلىعىنىڭ تىڭ قىرلارىن اشىپ, جاڭا سىرلارىنا قانىعا تۇسەدى. اباي ءوزىنىڭ تۋعان حالقىمەن ماڭگى-باقي بىرگە جاسايدى, عاسىرلار بويى قازاق ەلىن, قازاعىن بيىكتەرگە, اسقار اسۋلارعا شاقىرا بەرەدى», دەپ جازعان ەدى.
كەيىنگى كەزدە ەل باسىنداعى ازاماتتار رۋحانياتقا ەرەكشە كوڭىل بولە باستادى. ول دا جاقسىلىقتىڭ نىشانى. سوندىقتان ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇگىن ءبىز جاپپاي وقىپ جاتقان «اباي جانە ءححى عاسىرداعى قازاقستان» اتتى ماقالالارى رۋحاني ومىرىمىزدەگى ەلەۋلى قۇبىلىستار دەپ باعالايمىن.
پرەزيدەنتىمىز بۇل ماقالاسىندا ابايدى الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇلى قايراتكەر, ۇلتتىق بولمىسىمىزدىڭ ۇلگىسى, مەملەكەت ءىسىنىڭ مۇددەلەسى, جاڭا قوعامنىڭ جاناشىرى, الەمدىك مادەنيەتتىڭ تاۋ تۇلعاسى رەتىندە باعالاپ, اباي ءسوزىنىڭ بۇگىنگى زامانىمىز ءۇشىن دە كوكەيكەستىلىگى, اباي شىعارمالارىنان الاتىن تاعىلىم جونىندە دە تەرەڭ وي بولىسەدى. قالىڭ ەلدى, ۇلتتى ابايشا سۇيۋگە شاقىرادى. ءوز ءتىلىڭدى دە, وزگە ءتىلدى دە تەرەڭ ءبىلۋ كەرەكتىگىنە توقتالادى. ەگەمەندىگىمىزدى نىعايتۋعا, مەملەكەتتىگىمىزدى سىيلاۋعا, ەلدىڭ بىرلىگىن ساقتاۋعا, زاڭنىڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, ادىلەتتى قوعام ورناتۋعا, حالىقتىڭ ۇنىنە قۇلاق ءتۇرىپ وتىرۋعا, ادامدى مارتەبەسىنە قاراپ ەمەس, ەڭبەگىنە قاراپ باعالاۋعا, تاتۋلىق پەن بىرلىكتى بەرىك ساقتاۋعا ەرەكشە ءمان بەرەدى. ماقالانىڭ ەرەكشەلىگى دە وسىندا.
پرەزيدەنت ابايدى ءوز زامانىنداعى ىسكەرلىكتىڭ ۇيىتقىسى, ەڭبەكقورلىقتىڭ موتيۆاتورى رەتىندە, قازاق توپىراعىنان شىققان الەمدىك دەڭگەيدەگى كەمەڭگەر رەتىندە تانيدى. ابايدىڭ مولشىلدىق بولمىسىنا, تەرەڭ فيلوسوفياسىنا, قازاق مادەنيەتىندەگى ورنىنا ايرىقشا توقتالىپ وتەدى.
كەلەشەكتە قوعامنىڭ كوشىن باستايتىن جاستارعا دا ماقالادا ەرەكشە ءمان بەرەدى. ءيا, راسىندا دا, كەيىنگى كەزدە بيلىككە, بيلىكتەگى باسشىلىققا جاڭا بۋىن جاستار كەلە باستادى. مۇنى مەن ءوز باسىم دۇرىس پروتسەسس دەپ ەسەپتەيمىن. دەي تۇرعانمەن, سولاردىڭ ءوزى حالقىن سۇيەتىندەر, مەملەكەتتىڭ مۇددەسىن كوزدەيتىندەر, ۇلتىنىڭ ءتىلىن, تاريحىن, ادەت-عۇرپىن, سالت-ءداستۇرىن, مادەنيەتىن, ونەرىن جەتىك بىلەتىندەر, باعالاي الاتىندار بولسا ەكەن دەپ تىلەيمىز. ايتىپ-ايتپاي نە كەرەك, وسى كۇنى تەلەارنالاردا, ساحنالاردا قاۋلاپ-شۋلاپ جاتقان شوۋلار, ارزان كۇلكىلەر, قۇنسىز اندەر, ونىڭ تۇككە تۇرمايتىن سوزدەرى ەتەك الا باستادى. كلاس-
سيكالىق تۋىندىلار, حالىق اندەرى, حالقىمىز قادىرلەگەن كومپوزيتورلاردىڭ شىعارمالارى از ناسيحاتتالاتىن بولدى. ەكراندا «جۇلدىزدار» قاپتادى. كوكتەگى جۇلدىزدار جەرگە ءتۇستى. قايسىسى جۇلدىز ەكەنىن بىلە الماي قالدىق. عالىمدار, جازۋشىلار جايىنداعى ساليقالى اڭگىمەلەر ازايىپ بارادى. بالا تاربيەسى دە, وقۋ-ءبىلىمنىڭ ساپاسى دا تومەندەپ كەتتى. بالانى الديلەيتىن, تاربيەلەيتىن انالاردىڭ جۇمىستان قولى بوسامايتىن بولدى. قىزىلتاناۋلاپ كۇن شىقپاي جۇمىسقا كەتەدى, كۇن باتا كەلەدى. بالا تاربيەسى كەنجەلەپ بارادى. بۇل كەلەشەكتە ءبىزدىڭ قوعامىمىزدا ۇلكەن ماسەلەلەرگە اينالۋى مۇمكىن دەپ ۋايىمدايمىن.
ماقالادا ابايدىڭ 175 جىلدىعىن تويلاۋدىڭ ناقتى شارالارى دا بەلگىلەنگەن. مەن قاتتى قۋاندىم وسىعان. بيىك دەڭگەيدە حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتكىزىلەدى, ابايدىڭ تۋعان توپىراعىندا بىرقاتار شارا اتقارىلادى. ابايدىڭ اتالارى, جاقىندارى جاتقان قورىم اباتتاندىرىلادى. جيدەبايدا «اباي مۇراسى» اتتى جاڭا عيمارات سالىنادى.
ابايدى قالاي ماقتاساق تا, قالاي ماقتانساق تا سوعان لايىق قايراتكەر. شىن مانىندە اباي – ءوزىنىڭ اتاسىنان كەمەڭگەر, اناسىنان دانا بولىپ, ەلىنە پانا بولىپ جاراتىلعان, ءوز زامانىنان وزىق تۋعان عۇلاما. حالقىنىڭ مۇڭشىسى, ۇلى اقىنى. قازاق ءۇشىن دەرتتى بولعان, سول دەرتتەن ايىعا الماي, جان-جاراسى جازىلماي كەتكەن كەۋدەسى قايعى مەن قاسىرەتكە تولعان قازاق تاريحىنداعى ەڭ تراگەديالىق تۇلعا. ءوز ۇلتىن وركەندەگەن ونەگەلى ەلدەردىڭ قاتارىندا كورۋدى كوكسەگەن ويشىل ەدى. قازاق قوعامى, ونىڭ بولمىسى مەن كەلەشەگى تۋرالى سونشاما تەرەڭ تولعانعان, ۇلتىنىڭ تابيعاتىن, جاراتىلىسىن ءدال تانىعان, ەلى ءۇشىن كۇيىپ-پىسكەن, ازاپقا دا تۇسكەن, قاسىرەت شەككەن, قازاقتىڭ كەمشىلىگىن جانعا باتىرىپ, بۇكپەسىز اشىق ايتقان ابايدان اسقان ءتىرى پەندە بولعان جوق. «قارتايدىق, قايعى ويلادىق, ۇلعايدى ارمان» دەگەندى اباي جاسى جەتىپ, قارتايعاندىعىنان ايتقان جوق ەدى. ابايدى جاسىنا جەتپەي قارتايتقان دا سول قازاق, ونىڭ قىلىعى بولاتىن.
زامان وزگەرەر, قوعام وزگەرەر, ادام وزگەرەر, ءبارىبىر تۇبىندە قازاق حالقى ابايعا جۇگىنەدى. ونىڭ وسيەتىنە, اتالى سوزىنە كەلىپ توقتايدى. پرەزيدەنتىمىزدىڭ ماقالاسىن وقىعاننان كەيىن وسىنداي ويعا كەلدىم. سوندىقتان بۇل ماقالانىڭ تاريحي دا, تاربيەلىك ماڭىزى دا وتە زور.
مىرزاتاي جولداسبەكوۆ,
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
