قوعام • 10 قاڭتار, 2020

تاعدىر تاۋقىمەتىن بالالار نەگە تارتۋى ءتيىس؟

222 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

وتباسى قۇندىلىعىنىڭ تومەندەۋى, جاسوسپىرىمدەر تاربيە­سىندەگى ولقىلىق, اجىراسۋدىڭ كوبەيۋى, تاس­تاندى بالانىڭ تاعدىرى قوعامدىق دەڭگەيدە كوپ­شىلىك تالقىسىنا سا­لىنۋى كەرەك سياقتى. ويت­كەنى بۇل ماسەلەنى ءبىر عانا الەۋمەتتىك توپتىڭ پروب­لەماسى دەپ قاراس­تىرۋ جاق­سىلىققا اپارما­سى انىق. ەندى وسى ماسە­لە­لەردى جەرگىلىكتى جەر­دىڭ مى­سا­لىندا تاراتىپ كورسەك.

تاعدىر تاۋقىمەتىن بالالار نەگە تارتۋى ءتيىس؟

ماسەلەن, الماتى وبلىسىندا 660 بالا پوليتسيا ەسەبىندە تۇر ەكەن. ايماقتا 2019 جىلدىڭ 9 ايى ارالىعىندا كامەلەتكە تولماعان بالالاردىڭ قولىمەن 213 قىلمىس جاسالعانى انىق­تال­دى. جاسوسپىرىمدەرگە نەگى­زى­نەن «قىلمىستىق كودەكستىڭ» 188-بابى بويىنشا «بوگدە ادام­­نىڭ مۇلكىنە قول سالۋ» ايى­بى تاعىلعان. جالپى, جاسوسپى­رىم­­دەردىڭ قىلمىسقا بارۋى بىل­­تىرعى ەسەپتى مەرزىمىمەن سا­­لىستىرعاندا 9 پايىزعا تومەن­دەگەن. وتكەن جىلى 9 ايدا 235 ءىس تىركەلگەن بولاتىن. ال تار­تىپ­سىزدىگى شەكتەن شىققان وقۋ­شىلار سوت شەشىمىمەن ارنايى ورىندارعا جىبەرىلۋدە. قازىر الماتى قالاسىنداعى دەۆيانت­تى مىنەز-ق ۇلىقتى بالا­لارعا ارنالعان مەكەمەدە 12 ءجاسوس­پىرىم, شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى ەرەكشە رەجىمدەگى مەكەمەدە وبلىستىڭ 6 بالاسى تاربيەلەنىپ جاتىر.

بۇل – قوعامداعى وتباسى قۇن­دى­لىعىنىڭ السىرەۋىنىڭ كو­رى­نىسى ەكەنى داۋسىز. اسى­رەسە اۋلەتتەردىڭ اجىراپ, بالا تار­بيەسى الدىنداعى جاۋاپ­كەر­شىلىكتى سەزىنبەۋى بەلەڭ العان. وكى­نىشتىسى, ايماقتا اجىراسۋ دەرەگى دە از ەمەس. وبلىستىڭ سوت ورىنداۋشىلارى 2019 جىل­دىڭ ون ايى ارالىعىندا 20 مىڭ اليمەنت بەرەشەگى بويىن­شا ىسپەن اينالىسقان. قازىر ونىڭ 16 مىڭى وندىرىستە تۇرسا, 3 مىڭ ءىس ءوزارا كەلىسىم نەگىزىندە توقتاتىلعان كورىنەدى. ال اليمەنت تولەمەگەن 1000 ادامنىڭ جالپى قارىزى 800 ملن تەڭگەدەن اسىپ وتىر.

– جۇمىس بارىسىندا اليمەنت بويىنشا 211 بورىشكەر اكىم­شىلىك جاۋاپقا تارتىلدى, سونىڭ ىشىندە 178 ادام 1 كۇننەن 5 كۇنگە دەيىن قاماۋعا الىندى. ال 4 بورىشكەر قىلمىستىق ىسكە تارتىلىپ, 1 جىلعا دەيىن باس بوس­تاندىقتارىنا شەكتەۋ قويىل­دى. 188 بورىشكەردىڭ جەكە كۋا­لىكتەرىنىڭ قولدانىسى توقتاتىلدى. 266 بورىشكەرگە ىزدەۋ جاريالاندى. مەملەكەتتەن شىعۋعا 3,5 مىڭ بورىشكەرگە شەكتەۋ قويىلدى. 427 بورىشكەردىن مۇلكىنە تىيىم سالىنىپ, 21 بورىشكەردىڭ مۇلكى باعالانىپ ساتىلدى, – دەيدى الماتى وبلىسى جەكە سوت ورىنداۋشىلارى وڭىرلىك پالاتاسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مۇحتار بايقۇلوۆ.

دەمەك, اجىراسۋدىڭ سوڭى جەتىمدىك قامىتىن كيگەن جاس­وسپىرىمدەر سانىنىڭ ارتۋىنا اكەلىپ سوعاتىنى ءسوزسىز. وكى­نىشتىسى, قوعامدا تاعدىر سىنىنا ۇشىراعان تۇل جەتىمدەردىڭ سانىنان اجىراسقان اتا-انا­لاردىڭ اراسىندا جۇرگەن «جارتىلاي جەتىمدەردىڭ» قاتارى كوپ ەكەن. تاعى دا الماتى وبلىسىنان مىسال كەلتىرەيىك. بۇگىندە ايماقتا اتا-انا قامقورلىعىنسىز قال­عان 2810 بالا بار. سونىڭ ىشىندە 2267 بالا قامقورلىق قورعانىندا, 110 بالا پاترونات تاربيەسىندە, 56 بالا وتباسى ۇلگىسىندەگى بالالار ۇيىندە ءوسىپ جاتىر. ال 21 بالانى جەكە وتباسىلار اسىراپ العان. سونداي-اق 356 بالا الەۋمەتتىك باعىتتاعى ينتەرنات­تاردا تاربيە الۋدا. ال وسى تىزىم­دەگى 60 بالانىڭ جەكەمەن­شىك ۇيگە قاقىلى, تاعى 197 بالا­نىڭ ءۇي يەلەنۋگە ۇلەستىك قۇقى بار ەكەن. 2750 بالا تۇرعىن ۇيگە مۇق­تاج بولسا, مەملەكەتتىك باس­پانا قورىنان ءۇي الۋ كەزەگىندە 2606 جەتىم بالا كەزەكتە تۇر. 2019 جىلى 115 بالانىڭ قۇجاتى قارالىپ, ولاردىڭ جيىرما بەسى كەرى قايتارىلعان. جالپى, وڭىردە 2015-2017 جىل ارالىعىندا 327 بالا تۇرعىن ۇيمەن قامتىلسا, سوڭعى ەكى جىل كولەمىندە 64 پاتەر ارنايى ءبولىنىپتى.

 

الماتى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار