قوعام • 05 قاڭتار، 2020

قايىرىمدىلىق قاينارى

223 رەت كورسەتىلدى

اسىلىندە، الەم جۇگىن ادەمىلىك ەمەس، ار مەن ۇيات، ىلتيپاتتىلىق پەن ىزگىلىك ارقالاپ تۇرسا كەرەك-ءتى. ءتۇن ۇيقىسىن ءتورت بولگەن، بىلەگى تالىپ بەسىك تەربەتكەن اناڭ دا اق ءسۇتى ءۇشىن اقى سۇراعان ەمەس. سۇرامايدى دا. سول قاسيەت سۇتپەن بىرگە سۇيەككە ءسىڭىپ، مەيىرىمدىلىك مەرەيىمىزدى ۇستەم ەتكەن ەلدەن ەكەنىمىزدى ۇعىندىق. ۇلتتىق كودتىڭ ۇلىلىعى دا وسىندا! جادىمىز جاڭعىرىپ، جاستار جىلى جاعىمدى جاڭالىقپەن جالعاسىن تاپتى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2020 جىلدى ۆولونتەر جىلى دەپ جاريالادى.

اتاۋى انا تىلىمىزدە بول­ماعانىمەن، ۆولونتەر ۇعىمى، ونىڭ تۇپكى ماقساتى حالقىمىزعا جات ەمەسىن تۇيسىندىك. قولدان كەلگەن كومەگىن اياماي، بارىمەن بولىسەتىن بابالار ۇرپاعىمىز. ۇلكەنگە – قۇرمەت، كىشىگە – ىزەتتىڭ ءوزى قانعا سىڭگەن قاسيەت ەمەي نەمەنە؟ «جەتىم كورسەڭ جەبەي ءجۇر» دەپ اتا-اناسىنان ايىرىلعاندى قاناتىمىزدىڭ استىنا الامىز. جەتىمىن جىلاتپاعان، جەسىرىن قاڭعىتپاعان قاۋىمنىڭ ءىزىن جالعاپ كەلەمىز.

جاقىنىمىز تۇگىلى، جاتتىڭ كوڭىلىن قالدىرعان جوقپىز. سو­ناۋ ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جىل­دارى قازاق دالاسىنا كۇش­تەپ قونىستاندىرىلعان ەتنوس­تاردىڭ وكىل­دەرىن وزەككە تەپپەي، الالاماي، قولدا بارىمەن ءبولىستى حالقىمىز. قارا­شاڭىراق – قازاق­ستانعا ۋىق بوپ قا­دال­عانى دا، تاريحي وتانىنا ورالعانى دا ۇمىتپادى سول قامقورلىقتى.

ول ول ما، باسىن بايگەگە تى­گىپ ءجۇرىپ قا­يى­رىمدىلىق تانىت­قان قازاق حالقىن­داي جۇرت نەكەن-ساياق جەر بەتىندە. ول تۋرالى اقمولا وبلىسىنداعى بۇ­رىن­عى «وتا­نىن ساتقانداردىڭ ايەل­دەرىنە ارنال­عان لاگەردىڭ» (ال­جير) تۇتقىنى بولعان گەرترۋدا پلاتايس ەمىرەنىپ ەسكە الىپ ەدى.

وقيعا بىلاي بولىپتى. قىس مەزگىلىندە تۇتقىندار جالاڭاش­كول ماڭىنان قامىس شابۋعا كۇشتەپ جۇمىلدىرىلادى. 17-20 ساعات جۇمىس ىستەپ، السىرەگەن ايەلدەرگە ىرگەلەس ورنىققان جاڭاجول اۋىلىنىڭ بالالارى ۋىس-ۋىس «تاس» لاقتىرماسى بار ما؟! ونى كورگەن كۇزەتشىلەردىڭ ءوزى «كوردىڭدەر مە، سەندەردى بالا ەكەش بالانىڭ ءوزى جەك كورەدى»، دەپ مىس­قىلدايدى. جازىقسىز جاپا شەك­كەندەرگە – تاياق ۇستىنە تاياق.

وسى وقيعا بىرنەشە كۇن قاي­تالانسا كەرەك. سون­داي كۇن­دەردىڭ بى­رىندە ابدەن قالجى­راعان گەرترۋدا تاستان بۇعىپ قالام دەپ، اياعى تايىپ، بۇ­عان دەيىن لاقتىرىلعان تاس­تارعا ەتپەتتەي قۇلاپ تۇسەدى. باي­قاسا، بالالار لاقتىرعان تاس­تان ىرىمشىكتىڭ ءيىسى اڭقىپ تۇر. «اق تاستاردى» قوينىنا تىعىپ، باراققا اكەلگەندە قازاق ايەلدەرى ونىڭ قۇرت ەكەنىن ايتادى. وزگە امال تابا الماعان قازاق بالالارى تاۋەكەلگە باس تىگىپ، تۇتقىندارعا كومەك كورسەتىپتى. قۇرتتان بولەك، قامىستىڭ اراسىنا پىسكەن ەت، تالقان، تابا نان جاسىرعاندارى دا گەرترۋدانىڭ ەسىندە. تاۋەكەلگە بەل بۋىپ، وزەگىن وتقا، كەۋدەسىن وققا توسىپ ءجۇرىپ وسىنشا قامقورلىق تانىتقان حالىققا بارشا جۇرتتىڭ ىقىلاسى ەرەكشە.

وتكەن عاسىرداعى «تيمۋر جانە ونىڭ كومانداسى» تۋرالى اكەلەرىمىز ءجيى ايتۋشى ەدى. ولار تۋرالى اڭگىمە-دەرەكتەر دە، كينوفيلمدەر مەن ماقالالار دا كوپتەپ جازىلدى، ءتۇسىرىلدى. سوعان ەلىكتەگەن اۋىل جاستارى ء«بىر جاعادان باس، ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ» ىسكە كىرىسۋشى ەدى. قاريالارعا قامقورلىق جاساپ قىستا وتىن-سۋىن تاسىدى، جازدا ءشوبىن شابىسىپ، باسپاناسىن جوندەدى. سول بىرلىك بۇگىن دە جوق ەمەس. تەك، جاڭا عاسىرعا ساي جاڭعىرتۋدىڭ كەزى كەلگەن ەكەن. ۆولونتەر جىلى جاريالاندى. ونى جاريالاي وتىرىپ مەملەكەت باسشىسى ماڭىزدى مىندەتتەر مەن باسىم باعىتتار تۋرالى اتاپ كورسەتتى.

ماسەلەن، «ساباقتاستىق» جوباسى اياسىندا ۆولونتەرلەر بالالار ءۇيىنىڭ تاربيە­لەنۋشىلەرىن ءوز قامقورلىق­تارىنا الاتىن بولسا، «ساۋلىق» باعىتى اياسىندا ەلىمىزدە مەديتسينالىق ۆولونتەرلىك داميدى. سونداي-اق «تازا الەم» جوباسى قورشاعان ورتانى قورعاۋعا باعىتتالسا، «اسىل مۇرا» باعىتى ۆولونتەرلەردى ماتەريالدىق جانە رۋحاني، مادەني-تاريحي مۇرالاردى ساقتاۋ جۇمىستارىنا تارتادى.

«قامقور» باستاماسى قارتتار ۇيىندەگى ۆولونتەرلەر جۇ­مى­سىن قامتاماسىز ەتىپ، ء«بىلىم» جوباسى اۋىل مەكتەپ­تەرىن­دەگى جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىن ۇبت-عا دايىنداۋ جۇمىس­تارىنا، اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەتىپ، كومپيۋتەرلىك ساۋاتتى­لىقتى جەتىلدىرۋگە كومەكتەسەدى. ء«ۇمىت» جوباسى بويىنشا ۆولونتەرلەر ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىستىڭ 75 جىلدىعى اياسىندا وتانداستارىمىزدىڭ ەرلىگىن باياندايتىن قۇجاتتاردى ىزدەستىرۋمەن اينالىسادى. ەڭ باستىسى، مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۆولونتەرلىكتى ءاربىر قالا مەن اۋىلدا دامىتۋ كەرەكتىگىن العا تارتىپ وتىر.

بۇل رەتتە ۇجىمدىق ۆولون­تەرلىك تە وركەندەي تۇسەتىنىن ايتقىمىز كەلەدى. وعان مەم­لەكەتتىك اپپارات پەن ۇلتتىق جانە ءىرى كومپانيالار دا اتسالىساتىن بولادى.

دۇنيە جۇزىندە ۆولونتەرلەر قوزعالىسى كەڭ اۋقىمعا يە. ايتايىق، جىل سايىن اقش حالقىنىڭ 25،3%-ى، ياعني 62،8 ميلليون ازاماتى ۆولونتەرلىكپەن اينالىسادى. ۇلىبريتانيادا بۇل كورسەتكىش 21 ميلليوندى قۇراپ وتىر. ەلىمىزدە «ۆولونتەرلىك قىزمەت تۋرالى» زاڭ 2016 جىلى قابىلداندى. ول زاڭعا سايكەس، ەلىمىزدەگى 18-گە تولعان كەز كەلگەن ازامات ۆولونتەر بولا الادى، بىراق 14 پەن 18 جاسقا دەيىنگى جاسوسپىرىمدەرگە اتا-اناسىنىڭ جازباشا رۇقساتى كەرەك. بۇعان دەيىن ۆولونتەرلەر قوزعالىسى ءتۇرلى سيپاتتا دامىپ، شاعىن ۇيىمدار رەتىندە تىركەلگەن ەدى. ولار تابيعاتقا قامقورلىق جاساپ، دالادا قالعان جانۋارلاردى ەمدەۋدەن بولەك، ءتۇرلى اپاتتار كەزىندە جاپپاي حالىقتىق كومەك ۇيىمداستىرا ءبىلدى. قىزىلاعاشتى، ورتالىق جانە شىعىس قازاقستاندى سۋ العاندا، ارىستاعى وقيعا كە­زىندە قولدان كەلگەن كومەكتەرىن ايامادى.

ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن بىردەن-ءبىر تۇلعا – ۆولونتەر. ايتپەگەندە، ەل پرەزيدەنتى: «دانا حالقىمىز «جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەگەن. قايى­رىم­دىلىق پەن مەيىرىمدىلىك – قانىمىزعا سىڭگەن قاسيەت. قازاق­تا اسار جاساپ، ءبىر-بىرىنە كومەكتەسىپ، قولداۋ كورسە­تۋ ءداستۇرى بار. ونىڭ ۆولونتەرلىكپەن ۇندەسەتىنى ءسوزسىز. سون­دىق­تان الداعى جىلى سول ءداستۇردى زامانعا ساي قايتا جاڭ­عىرتۋىمىز قاجەت»، دەيتىن بە ەدى؟ جاڭا جىلداعى جارقىن باستامالاردىڭ كوشىن باستاپ تۇرعان ۆولونتەر جى­لى­نان كۇتەرىمىز كوپ. قايىرىم­دىلىقتىڭ قاينار كوزىنە اينالسىن دەپ تىلەيىك.

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار قىمباتتاپ بارادى

قارجى • بۇگىن، 11:20

لوماچەنكودان قازىردەن قاشىپ وتىر

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 10:35

«ۇزدىكتەردىڭ ۇزدىگى» انىقتالدى

ۇلتتىق سپورت • بۇگىن، 10:12

«قىزىل» ايماقتا ءبىر عانا ءوڭىر قالدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:52

كوگەرشىندەر كورمەسى

ايماقتار • بۇگىن، 09:44

مىندەتتى قارسىلاس اتاندى

بوكس • بۇگىن، 09:42

تاۋەلسىزدىك تاسپاسى تاراتىلادى

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى • بۇگىن، 09:40

قپل-ءدىڭ قىمبات فۋتبولشىلارى

فۋتبول • بۇگىن، 09:38

اردا ازاماتتىڭ ەسىمى ەل ەسىندە

قازاقستان • بۇگىن، 09:29

قوزىباەۆ كابينەتى اشىلدى

قازاقستان • بۇگىن، 09:28

«قىزىل ايماقتان» قۇتىلا الماي تۇرمىز

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:23

ەلدى امان الىپ قالاتىن ەكپە عانا

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:21

ەپيداحۋال تۇراقتالىپ كەلەدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:19

ۇقساس جاڭالىقتار