اتاۋى انا تىلىمىزدە بولماعانىمەن, ۆولونتەر ۇعىمى, ونىڭ تۇپكى ماقساتى حالقىمىزعا جات ەمەسىن تۇيسىندىك. قولدان كەلگەن كومەگىن اياماي, بارىمەن بولىسەتىن بابالار ۇرپاعىمىز. ۇلكەنگە – قۇرمەت, كىشىگە – ىزەتتىڭ ءوزى قانعا سىڭگەن قاسيەت ەمەي نەمەنە؟ «جەتىم كورسەڭ جەبەي ءجۇر» دەپ اتا-اناسىنان ايىرىلعاندى قاناتىمىزدىڭ استىنا الامىز. جەتىمىن جىلاتپاعان, جەسىرىن قاڭعىتپاعان قاۋىمنىڭ ءىزىن جالعاپ كەلەمىز.
جاقىنىمىز تۇگىلى, جاتتىڭ كوڭىلىن قالدىرعان جوقپىز. سوناۋ ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جىلدارى قازاق دالاسىنا كۇشتەپ قونىستاندىرىلعان ەتنوستاردىڭ وكىلدەرىن وزەككە تەپپەي, الالاماي, قولدا بارىمەن ءبولىستى حالقىمىز. قاراشاڭىراق – قازاقستانعا ۋىق بوپ قادالعانى دا, تاريحي وتانىنا ورالعانى دا ۇمىتپادى سول قامقورلىقتى.
ول ول ما, باسىن بايگەگە تىگىپ ءجۇرىپ قايىرىمدىلىق تانىتقان قازاق حالقىنداي جۇرت نەكەن-ساياق جەر بەتىندە. ول تۋرالى اقمولا وبلىسىنداعى بۇرىنعى «وتانىن ساتقانداردىڭ ايەلدەرىنە ارنالعان لاگەردىڭ» (الجير) تۇتقىنى بولعان گەرترۋدا پلاتايس ەمىرەنىپ ەسكە الىپ ەدى.
وقيعا بىلاي بولىپتى. قىس مەزگىلىندە تۇتقىندار جالاڭاشكول ماڭىنان قامىس شابۋعا كۇشتەپ جۇمىلدىرىلادى. 17-20 ساعات جۇمىس ىستەپ, السىرەگەن ايەلدەرگە ىرگەلەس ورنىققان جاڭاجول اۋىلىنىڭ بالالارى ۋىس-ۋىس «تاس» لاقتىرماسى بار ما؟! ونى كورگەن كۇزەتشىلەردىڭ ءوزى «كوردىڭدەر مە, سەندەردى بالا ەكەش بالانىڭ ءوزى جەك كورەدى», دەپ مىسقىلدايدى. جازىقسىز جاپا شەككەندەرگە – تاياق ۇستىنە تاياق.
وسى وقيعا بىرنەشە كۇن قايتالانسا كەرەك. سونداي كۇندەردىڭ بىرىندە ابدەن قالجىراعان گەرترۋدا تاستان بۇعىپ قالام دەپ, اياعى تايىپ, بۇعان دەيىن لاقتىرىلعان تاستارعا ەتپەتتەي قۇلاپ تۇسەدى. بايقاسا, بالالار لاقتىرعان تاستان ىرىمشىكتىڭ ءيىسى اڭقىپ تۇر. «اق تاستاردى» قوينىنا تىعىپ, باراققا اكەلگەندە قازاق ايەلدەرى ونىڭ قۇرت ەكەنىن ايتادى. وزگە امال تابا الماعان قازاق بالالارى تاۋەكەلگە باس تىگىپ, تۇتقىندارعا كومەك كورسەتىپتى. قۇرتتان بولەك, قامىستىڭ اراسىنا پىسكەن ەت, تالقان, تابا نان جاسىرعاندارى دا گەرترۋدانىڭ ەسىندە. تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, وزەگىن وتقا, كەۋدەسىن وققا توسىپ ءجۇرىپ وسىنشا قامقورلىق تانىتقان حالىققا بارشا جۇرتتىڭ ىقىلاسى ەرەكشە.
وتكەن عاسىرداعى «تيمۋر جانە ونىڭ كومانداسى» تۋرالى اكەلەرىمىز ءجيى ايتۋشى ەدى. ولار تۋرالى اڭگىمە-دەرەكتەر دە, كينوفيلمدەر مەن ماقالالار دا كوپتەپ جازىلدى, ءتۇسىرىلدى. سوعان ەلىكتەگەن اۋىل جاستارى ء«بىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ» ىسكە كىرىسۋشى ەدى. قاريالارعا قامقورلىق جاساپ قىستا وتىن-سۋىن تاسىدى, جازدا ءشوبىن شابىسىپ, باسپاناسىن جوندەدى. سول بىرلىك بۇگىن دە جوق ەمەس. تەك, جاڭا عاسىرعا ساي جاڭعىرتۋدىڭ كەزى كەلگەن ەكەن. ۆولونتەر جىلى جاريالاندى. ونى جاريالاي وتىرىپ مەملەكەت باسشىسى ماڭىزدى مىندەتتەر مەن باسىم باعىتتار تۋرالى اتاپ كورسەتتى.
ماسەلەن, «ساباقتاستىق» جوباسى اياسىندا ۆولونتەرلەر بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرىن ءوز قامقورلىقتارىنا الاتىن بولسا, «ساۋلىق» باعىتى اياسىندا ەلىمىزدە مەديتسينالىق ۆولونتەرلىك داميدى. سونداي-اق «تازا الەم» جوباسى قورشاعان ورتانى قورعاۋعا باعىتتالسا, «اسىل مۇرا» باعىتى ۆولونتەرلەردى ماتەريالدىق جانە رۋحاني, مادەني-تاريحي مۇرالاردى ساقتاۋ جۇمىستارىنا تارتادى.
«قامقور» باستاماسى قارتتار ۇيىندەگى ۆولونتەرلەر جۇمىسىن قامتاماسىز ەتىپ, ء«بىلىم» جوباسى اۋىل مەكتەپتەرىندەگى جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىن ۇبت-عا دايىنداۋ جۇمىستارىنا, اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەتىپ, كومپيۋتەرلىك ساۋاتتىلىقتى جەتىلدىرۋگە كومەكتەسەدى. ء«ۇمىت» جوباسى بويىنشا ۆولونتەرلەر ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىستىڭ 75 جىلدىعى اياسىندا وتانداستارىمىزدىڭ ەرلىگىن باياندايتىن قۇجاتتاردى ىزدەستىرۋمەن اينالىسادى. ەڭ باستىسى, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۆولونتەرلىكتى ءاربىر قالا مەن اۋىلدا دامىتۋ كەرەكتىگىن العا تارتىپ وتىر.
بۇل رەتتە ۇجىمدىق ۆولونتەرلىك تە وركەندەي تۇسەتىنىن ايتقىمىز كەلەدى. وعان مەملەكەتتىك اپپارات پەن ۇلتتىق جانە ءىرى كومپانيالار دا اتسالىساتىن بولادى.
دۇنيە جۇزىندە ۆولونتەرلەر قوزعالىسى كەڭ اۋقىمعا يە. ايتايىق, جىل سايىن اقش حالقىنىڭ 25,3%-ى, ياعني 62,8 ميلليون ازاماتى ۆولونتەرلىكپەن اينالىسادى. ۇلىبريتانيادا بۇل كورسەتكىش 21 ميلليوندى قۇراپ وتىر. ەلىمىزدە «ۆولونتەرلىك قىزمەت تۋرالى» زاڭ 2016 جىلى قابىلداندى. ول زاڭعا سايكەس, ەلىمىزدەگى 18-گە تولعان كەز كەلگەن ازامات ۆولونتەر بولا الادى, بىراق 14 پەن 18 جاسقا دەيىنگى جاسوسپىرىمدەرگە اتا-اناسىنىڭ جازباشا رۇقساتى كەرەك. بۇعان دەيىن ۆولونتەرلەر قوزعالىسى ءتۇرلى سيپاتتا دامىپ, شاعىن ۇيىمدار رەتىندە تىركەلگەن ەدى. ولار تابيعاتقا قامقورلىق جاساپ, دالادا قالعان جانۋارلاردى ەمدەۋدەن بولەك, ءتۇرلى اپاتتار كەزىندە جاپپاي حالىقتىق كومەك ۇيىمداستىرا ءبىلدى. قىزىلاعاشتى, ورتالىق جانە شىعىس قازاقستاندى سۋ العاندا, ارىستاعى وقيعا كەزىندە قولدان كەلگەن كومەكتەرىن ايامادى.
ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن بىردەن-ءبىر تۇلعا – ۆولونتەر. ايتپەگەندە, ەل پرەزيدەنتى: «دانا حالقىمىز «جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەگەن. قايىرىمدىلىق پەن مەيىرىمدىلىك – قانىمىزعا سىڭگەن قاسيەت. قازاقتا اسار جاساپ, ءبىر-بىرىنە كومەكتەسىپ, قولداۋ كورسەتۋ ءداستۇرى بار. ونىڭ ۆولونتەرلىكپەن ۇندەسەتىنى ءسوزسىز. سوندىقتان الداعى جىلى سول ءداستۇردى زامانعا ساي قايتا جاڭعىرتۋىمىز قاجەت», دەيتىن بە ەدى؟ جاڭا جىلداعى جارقىن باستامالاردىڭ كوشىن باستاپ تۇرعان ۆولونتەر جىلىنان كۇتەرىمىز كوپ. قايىرىمدىلىقتىڭ قاينار كوزىنە اينالسىن دەپ تىلەيىك.