31 شىلدە, 2013

ءمۇيىز مونشا

420 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

 

تامساندىرعان تاۋ. ۋىلجىعان ۋىز دۇنيە. ساقي سىيعا قاعاناعى قارق ادام­دار... ورالحان بوكەيدىڭ تىلىمەن ايتقاندا: «التايدىڭ اتقا ءمىنىپ تۇرعان كەزى». «جاقسىنى كورمەككە». اسىق كو­ڭىلدىڭ التاي اسقارىن بەتاشارى بولىپ جاتقان جاس كەلىندەي تاماشالاۋى تەگىن ەمەس. تابانىمىز تۇڭعىش تيگەن ەدى. تامىلجىعان تابيعات تارتۋىنا ءتاۋ ەت­كەن تۋمالارى وراعاڭنىڭ (و.بوكەي), قال-اعاڭنىڭ (ق.ىسقاق), الاعاڭنىڭ ء(ا.اس­قاروۆ), ديداعاڭنىڭ (د.ءاشىمحان), اساعاڭ­نىڭ (ا.التاي) شىعارمالارىن جاستانا وقىعان, كوركەم ادەبيەت ارقىلى التايمەن اندا بولعان البىرت شاعىمىز ەسكە ءتۇسىپ كەلەدى. ميىعىمىزدان كۇلەمىز. جارق ەتىپ جاقپارلاردان, شاتقالداردان, شىڭ باسىنان, قالىڭ قاراعايدان تانىس تا بەيتانىس كەيىپكەرلەر شىعا كەلەتىن سياقتى... ءدۇريا ورماندى ءدۇر سىلكىنتىپ, «قايداسىڭ, قاسقا ق ۇلىنىمداعى» قارشىعا قىل ارقاندى قۇرىعىن بەزەپ, شاڭىراق ءمۇيىز بۇعىنى قۋىپ بارا جاتقان سەكىلدى. الدە قاراعايعا قايىستىرا بايلاپ, اربيعان اشا ءمۇيىزدى ارالاپ جاتىر ما ەكەن؟..

1935

 

ءور التايدىڭ ءوز الەمى بار

تامساندىرعان تاۋ. ۋىلجىعان ۋىز دۇنيە. ساقي سىيعا قاعاناعى قارق ادام­دار... ورالحان بوكەيدىڭ تىلىمەن ايتقاندا: «التايدىڭ اتقا ءمىنىپ تۇرعان كەزى». «جاقسىنى كورمەككە». اسىق كو­ڭىلدىڭ التاي اسقارىن بەتاشارى بولىپ جاتقان جاس كەلىندەي تاماشالاۋى تەگىن ەمەس. تابانىمىز تۇڭعىش تيگەن ەدى. تامىلجىعان تابيعات تارتۋىنا ءتاۋ ەت­كەن تۋمالارى وراعاڭنىڭ (و.بوكەي), قال-اعاڭنىڭ (ق.ىسقاق), الاعاڭنىڭ ء(ا.اس­قاروۆ), ديداعاڭنىڭ (د.ءاشىمحان), اساعاڭ­نىڭ (ا.التاي) شىعارمالارىن جاستانا وقىعان, كوركەم ادەبيەت ارقىلى التايمەن اندا بولعان البىرت شاعىمىز ەسكە ءتۇسىپ كەلەدى. ميىعىمىزدان كۇلەمىز. جارق ەتىپ جاقپارلاردان, شاتقالداردان, شىڭ باسىنان, قالىڭ قاراعايدان تانىس تا بەيتانىس كەيىپكەرلەر شىعا كەلەتىن سياقتى... ءدۇريا ورماندى ءدۇر سىلكىنتىپ, «قايداسىڭ, قاسقا ق ۇلىنىمداعى» قارشىعا قىل ارقاندى قۇرىعىن بەزەپ, شاڭىراق ءمۇيىز بۇعىنى قۋىپ بارا جاتقان سەكىلدى. الدە قاراعايعا قايىستىرا بايلاپ, اربيعان اشا ءمۇيىزدى ارالاپ جاتىر ما ەكەن؟..

– جەتىپ قالدىق, – دەدى ءبىزدى كاتونقاراعاي اۋدانىنىڭ ورتالىعى ۇلكەن نارىننان ەرتىپ شىققان بەلقاراعاي اۋىلىنىڭ اكىمى. «كورمەگەنگە كوسەۋ تاڭ». گۇلسارى ورتا يەكتەپ كەلە جاتقان ويىمىزدى جيىپ الدىق. التاي القىمىنا ەنگەنىمىز الگىندە ەدى, ۇزاماي توقتاعانىمىزعا ناۋمەز بولىپ قالدىق.

كەشقۇرىم اۋىل اعاسى داۋرەن قاليبەكوۆ ءبىزدى «نۇربۇلاق» شيپاجايىنا الىپ كەلدى.

– ىزدەگەنىڭدى وسى ارادان تاباسىڭ, – دەدى.

1935

مارال شارۋاشىلىقتارى

ىزدەگەنىمىز – ءمۇيىز مونشاسى ەدى. «نۇر­بۇلاقتى» ءتۇۋ قيىردان بەتكە الاتىندار وسى مونشاعا كەلەدى. كۇندىز اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باستىعى راقىمعالي بايعاراەۆپەن اڭگىمەلەسكەنبىز. مارالىمەن ءمالىم مەكەننىڭ ءمان-جايىن ءتۇسىنىپ قالعان­دايمىز.

جۋىردا جۋرناليستەر اۋىل شارۋاشىلى­عى مينيسترىنەن: «مارالشىلارعا رەسپۋبلي­كا­­لىق بيۋدجەتتەن قولداۋ بولا ما؟» دەپ سۇ­­­­­راعان. «ءبىز قازاقستاننىڭ حالقىن مارال ەتى­­­مەن تويعىزا المايمىز», دەپ جاۋاپ قات­قان بولاتىن مينيستر. ونىڭ دا ءبىر ءجونى بار شىعار...

بۇگىندە كاتونقاراعاي اۋدانىندا 6 مىڭعا جۋىق مارال وسىرىلەدى. وبلىس بيۋدجەتىنەن مارال شارۋاشىلىعىنا سۋبسيديا بولىنە باستاعانىنا ءتورت جىل بولىپتى. جىل سايىن كاتونقاراعايلىقتار مارالعا 29-32 ملن. تەڭگە ارالىعىندا سۋبسيديا الىپ كەلەدى. ناتيجەسىندە, وڭىردە مارال باسىنىڭ تومەن قۇل­دىراۋى توقتادى. كەڭەس وكىمەتى كەزىندە كا­­توندا 20 مىڭنان استام مارال وسىرىلەتىن. ما­رال باسى كەمۋىنىڭ سەبەبى بار: جانۋاردى ەتكە سويما

سوڭعى جاڭالىقتار

رەفەرەندۋم–2026. ونلاين-مارافون

رەفەرەندۋم • بۇگىن, 12:00

ءتول ونەرىمىز – يسەسكو تىزىمىندە

قازاقستان • بۇگىن, 09:45