وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە ونەركاسىپ باسقارماسىنىڭ حابارىنا قاراعاندا, وسى جىلدىڭ العاشقى التى ايىنىڭ قورىتىندىسىندا وڭىردە ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 1,8 پايىزعا تومەندەگەن. بۇلاردىڭ قاتارىندا ەكىباستۇزدىق كومىر وندىرۋشىلەر, مەتاللۋرگيا, بولات ءوندىرۋ, مۇناي وڭدەۋ سالالارى اتالدى.
وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە ونەركاسىپ باسقارماسىنىڭ حابارىنا قاراعاندا, وسى جىلدىڭ العاشقى التى ايىنىڭ قورىتىندىسىندا وڭىردە ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 1,8 پايىزعا تومەندەگەن. بۇلاردىڭ قاتارىندا ەكىباستۇزدىق كومىر وندىرۋشىلەر, مەتاللۋرگيا, بولات ءوندىرۋ, مۇناي وڭدەۋ سالالارى اتالدى.
وبلىس ورتالىعىنداعى «پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى» اق 26 شىلدە كۇنى كۇردەلى جوندەۋدەن كەيىن زاۋىت جۇمىسىن جانداندىراتىن نەگىزگى جابدىقتى ىسكە قوستى. بۇعان دەيىن زاۋىت جۇمىسى جوسپارلى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتۋ ءۇشىن وسى جىلدىڭ 25 ماۋسىمىندا توقتاتىلعان بولاتىن. ەلىمىزدەگى مۇناي وڭدەۋشى بۇل كاسىپورىن «قازمۇنايگاز» اق باسقارماسىنا قارايدى. ال, جالپى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا 5,6 ملرد. تەڭگە قاراجات باعىتتالىپتى. ەلىمىزدە رەسەيلىك ارزان مۇناي ونىمدەرىنىڭ قاپتاپ كەتۋى سەبەپتى ءساۋىر, مامىر ايلارىندا زاۋىتتىڭ ونىمدەرى وتپەي قيىندىققا تىرەلدى.
وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە ونەركاسىپ باسقارماسىنىڭ وكىلى ا.ايتقازيننىڭ سوزىنە قاراعاندا, ەلىمىزدەگى كومىر وندىرەتىن كەنىشتەر اراسىنداعى باسەكەلەستىكتەن ەكىباستۇزداعى كاسىپورىندارداعى ءتۇسىم كولەمى 3 پايىزعا ازايعان. سونداي-اق, رەسەي تاراپىنان ەلەكتر قۋاتىن ءوندىرۋ كولەمىنىڭ تومەندەۋى دە تاعى ءبىر سەبەپ. بۇل ماسەلە وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ماسكەۋ قالاسىندا وتكەن ەكى ەل اراسىنداعى ارىپتەستىك تۋرالى ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ 16-شى وتىرىسىندا قارالعان كورىنەدى. جيىن بارىسىندا «بوگاتىر كومىر» جشس سولتۇستىكتەگى كورشىمىزگە جىل سايىن 17 ميلليون توننا كولەمىندە كومىر جەتكىزىپ تۇرۋدى ۇسىنىپتى. قازىر بۇل ماسەلە رەسەيدىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ نازارىندا تۇرسا كەرەك. سونىمەن قاتار, مەتاللۋرگيا سالاسىندا كورسەتكىش 8,4 پايىزعا تومەندەگەنىن اقسۋ فەرروقورىتپا زاۋىتىنىڭ №61 پەشىنە جاسالعان كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىمەن بايلانىستىرادى. ال ەندى سۇرانىستىڭ ازدىعىنان وبلىس ورتالىعىنداعى «كاستينگ», «KSP Steel» سەرىكتەستىكتەرىندە بولات شىعارۋ 58,4 پايىزعا ازايىپ كەتىپتى.
ماسەلەنىڭ مانىسىنە كەلسەك, جەرگىلىكتى وندىرىستەردىڭ نارىقتاعى قىزىپ تۇرعان باسەكەلەستىك باسىنە توتەپ بەرە الماي, ءوندىرىس كورسەتكىشتەرىن تومەندەتىپ العاندارىن كورسەتىپ تۇرعانداي. بىزدە الدىمەن جوسپارعا, ءجون-جوباعا, نارىق شارتتارىنا ءۇڭىلىپ قاراپ الماي, بارىنە دە قول جەتكىزدىك, تولدىق-بولدىق دەگەن ايعايلاۋ باسىم. وبلىستا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا ساي يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنىڭ 82 ينۆەستيتسيالىق جوباسى ىسكە اسىرىلۋدا, «پاۆلودار» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى قۇرىلدى دەسەك, ەندى بۇلاردىڭ قاتارىنا پاۆلودار, اقسۋ, ەكىباستۇز قالالارىندا اشىلاتىن يندۋستريالىق ايماقتار قوسىلادى.
وبلىس ورتالىعىنداعى يندۋستريالىق ايماق سولتۇستىك ونەركاسىپتىك ايماقتاعى اۋدانى 500 گەكتار جەرگە ورنالاسادى. قالا اكىمى ورازكەلدى قايىركەلدينوۆتىڭ ايتۋىنشا, تاڭدالعان جەر تەلىمى يندۋستريالىق ايماق قۇرۋ جانە ونىڭ جۇمىس ىستەۋ شارتتارىنا ساي كەلەدى. ەكىباستۇزدا سولنەچنىي كەنتىنەن 2,7 شاقىرىم جەردەن ايماق بەلگىلەنىپتى. ياعني ەلەكتر مەن سۋ جەلىسىنە قوسىلۋ مۇمكىندىگى بار دەگەن ءسوز.
قالا اكىمى بولات باقاۋوۆتىڭ ايتۋىنشا, اقسۋدا قاجەتتى كوممۋنيكاتسيامەن جابدىقتالعان 52 گەكتار جەر تاڭدالىپ الىنىپتى. ال, يندۋستريالى ايماق قۇرۋ, وندا وندىرىستىك سەرىكتەستىكتەردى شوعىرلاندىرىپ جۇمىس جاساتۋ ءبىر كۇننىڭ شارۋاسى ەمەس. وڭىردەگى بۇرىننان قالىپتاسقان كەيبىر وندىرىستەردىڭ كورسەتكىشتەرى تومەن پايىزداردى كورسەتىپ تۇرعاندا بولاشاق يندۋستريالى ايماقتىڭ كۇنى نە بولار ەكەن دەگەن كۇمان دا جوق ەمەس. جالپى, وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە ونەركاسىپ باسقارماسى وكىلىنىڭ حابارىنشا, مۇناي وندەۋ سالاسىنىڭ كورسەتكىشى دە بيىل 2,9 پايىزعا تومەندەپتى. قاڭتار ايىنان باستاپ ەۋرو-2 ستاندارتتى بەنزيندى رەسەي اۋماعىنا شىعارۋعا تىيىم دا سالىندى. بۇدان ول جاققا يمپورتتالاتىن ءونىم كورسەتكىشىنىڭ ا زايۋىنا اكەلدى. سەبەپسىز سالدار جوق.
قازىر زاۋىتتىڭ وندىرىستىك كولەمىن ارتتىرۋ ءۇشىن وبلىس اكىمدىگى تاراپىنان ءتيىستى شارالار جاسالۋدا. سونداي-اق, مۇناي وڭدەۋ كولەمى 2013 جىلى جوسپارداعى 5,2 ميلليون توننادان 4,8 ميلليون تونناعا دەيىن ازايعان كورىنەدى. ال, زاۋىتتىڭ بەنزين, ديزەل وتىنى جانە رەاكتيۆتى وتىن, مازۋت, گاز بەن مۇناي بيتۋمىن, مۇناي كوكسى مەن كۇكىرت جانە مۇناي ءونىمىنىڭ باسقا دا تۇرلەرىن شىعاراتىنى بەلگىلى. جوبالىق قۋاتى جىلىنا 7,5 ميلليون توننا مۇناي وڭدەۋگە ەسەپتەلىنگەن. كاسىپورىندا مۇنايدى وڭدەۋ تەرەڭدىگى شامامەن 85 پايىزدى قۇرايدى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان».
پاۆلودار وبلىسى.
