دۋبەك دۇيسەنبەكوۆ – ۇلى گەولوگ. بەتپاقدالانى باعىندىرىپ, جىلىنا ءبىر توننا تازا التىن وندىرەتىن اتاقتى «اقباقاي» كەن ورنىن العاش اشقان, استىندا كەمى بەس عاسىرعا جەتەتىن التىن جاتقانىن دالەلدەپ بەرگەن جانە وتاندىق ەكونوميكامىزدىڭ الەۋەتىن ارتتىراتىن بۇدان وزگە جۇزدەن استام التىن كەن ورنىن تاۋىپ بەرگەن ادام.
ول بارلىق گەولوگيالىق عاجايىپ جاڭالىعىن وسى ۇيدە تۇرعان كەزىندە اشقان. ول كىسى كوزى تىرىسىندە ايتىپ كەتكەنىندەي, قازاقستان عىلىمى مەن ءوندىرىسى ءالى تەك جەر بەتىندەگى التىندى عانا يگەرۋ ۇستىندە. ال قاسيەتتى قازاق جەرىنىڭ ونداعان, جۇزدەگەن شاقىرىم تەرەڭدىگىندە ميلليونداعان توننا التىننىڭ قورى جاتىر. 1956 جىلعى ءبىرىنشى ەلەۋلى وقيعادان كەيىن ول گەولوگيا عىلىمى مەن رەسپۋبليكانىڭ مەملەكەتتىك قازىناسىن باسقا دا داۋىرلىك اشىلۋمەن بايىتتى. ونىڭ ىزدەستىرۋشى رەتىندەگى تالانتى شۋ, ىلە ۇلكەن بەلدەۋىندە تولىقتاي انىقتالىپ, مويىندالدى.
الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ وكىلى ءمولدىر وڭداسىنوۆا ەسكەرتكىش تاقتانىڭ اشىلۋ راسىمىندە: ء«بىز بۇگىن اسەم دە سۇلۋ الماتىمىزدا تاعى ءبىر تاريحي وقيعانىڭ كۋاسى بولىپ وتىرمىز. ەلىمىزگە ەڭبەگى سىڭگەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, بەلگىلى گەولوگ دۋبەك دۇيسەنبەكوۆكە كورسەتىلىپ وتىرعان قۇرمەتتىڭ وسكەلەڭ ۇرپاقتى تاربيەلەۋدەگى ماڭىزى زور. ەسكەرتكىش تاقتا الماتى قالاسى اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ قولداۋىمەن ورناتىلىپ وتىر. بۇگىنگە دەيىن الماتى قالاسىندا 700-گە جۋىق وسىنداي ەسكەرتكىش تاقتا ورناتىلدى. كۇن سايىن وسى ءۇيدىڭ جانىمەن وتەتىن تالاي ادام بۇدان بىلاي دۋبەك دۇيسەنبەكوۆتىڭ ەسىمىن جاتتاپ, ەسىندە ۇستاپ, ونىڭ ەڭبەگىن باعالايتىن بولادى. وسى ەسكەرتكىش-تاقتانىڭ ورناتىلۋىنا مۇرىندىق بولعان «التىن-الماس» اق كومپانياسىنىڭ ۇجىمى مەن باسشىلىعىنا العىس بىلدىرەمىز» دەدى.
«التىن الماس» اق جەدەل قىزمەت كورسەتۋ ۆيتسە-پرەزيدەنتى باعدات باحراموۆتىڭ لەبىزى تەبىرەنىسكە تولى بولدى.
«دۋبەك دۇيسەنبەكوۆ 1969 جىلى قازىرگى ۋاقىتتا بىرەگەي كەن ورنى بولىپ تابىلاتىن جامبىل وبلىسى مويىنقۇم اۋدانىنداعى «اقباقاي» كەن ورنىن اشتى. ونىڭ اشىلۋى كەڭەس وداعى اۋماعىندا سەنساتسيا رەتىندە باعالاندى. ودان كەيىن 1972 جىلى «بەسكەمپىر», 1975 جىلى «كەنجەم», 1978 جىلى «دۋمانشۋاق», 1979 جىلى «ياپۋر-اي», 1981 جىلى «اقساقال» كەن ورىندارىن اشتى. ول اشقان كەن ورىندارىنىڭ باسىم بولىگى «ياپۋر-اي», «ماقپال», «قاراتوعاي», ء«لايلىم», «قاراكەسەك», «اقماڭدايلىم», «قارعاش» جانە تاعى باسقا قازاق حالقىنىڭ كلاسسيكالىق اندەرىنىڭ اتىمەن اتالدى. ول اشقان قازبا ورىندارىنىڭ ارقاسىندا «اقباقاي» كەن بايىتۋ كومبيناتى سالىندى. ال ونىڭ قورىتىندىسى قۇيما تۇرىندە قورىتىلعان تازا التىن بولىپ جارىققا جول تارتتى» دەپ, باعدات امانگەلدى ۇلى بەلگىلى گەولوگتىڭ ەڭبەگىن ەل الدىندا تاعى ءبىر سارالاپ شىقتى.
دۋبەك دۇيسەنبەكوۆ سياقتى ەسىمى ەلگە بەلگىلى تۇلعالاردى ماڭگى ەستە قالدىرۋ – بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ پارىزى. ول التىن كەن ورىندارىن اشىپ, ەلىمىزدىڭ قازىناسىنا سارقىلماس بايلىق, ۇرپاققا ولشەۋسىز مۇرا قالدىردى. ول مۇرانى بولاشاقتىڭ يگىلىگى ءۇشىن جۇمساۋ – بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ مىندەتى.
الماتى
