پارلامەنت • 12 جەلتوقسان، 2019

د.نازارباەۆا مال شارۋاشىلىعى جانە ەت-ءسۇت كەشەنىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەستى

61 رەتكورسەتىلدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى داريعا نازارباەۆا پارلامەنتتىك تىڭداۋلارعا دايىندىق اياسىندا فەرمەرلىك وداقتار مەن اگروونەركاسىپ كەشەنى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەر قاۋىمداستىقتارىنىڭ باسشىلارىمەن بىرقاتار جۇمىس كەزدەسۋلەرىن وتكىزدى. بۇل تۋرالى پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.

سەنات باسشىسى كىرىسپە سوزىندە اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ ماسەلەلەرىن كەڭىنەن تالقىلاۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. «فەرمەر وداقتارىمەن جانە اگرارشىلار قاۋىمداستىقتارىمەن كەزدەسۋلەردىڭ ءبارى تاۋار وندىرۋشىلەردى تىڭداۋعا، قانداي ماڭىزدى ماسەلەلەردى پارلامەنتتىك تىڭداۋلارعا شىعارۋدى جان-جاقتى بىلۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ول پارلامەنتتىك تىڭداۋلاردىڭ ۇسىنىستارى ينستيتۋتتىق ءرول اتقاراتىنى تۇرعىسىندا اسا ماڭىزدى»، دەدى د.نازارباەۆا.

كەزدەسۋگە ءسوز العان قازاقستان ەت شارۋاشىلىعى وداعىنىڭ باسقارما توراعاسى ماقسۇت باقتىباەۆ سالانى دامىتۋ تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالىپ، كەدەرگى بولىپ وتىرعانىن وزەكتى ماسەلەلەرگە جان-جاقتى توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەر مەن ينۆەستورلاردى بىرقاتار ماڭىزدى ماسەلەلەر الاڭداتىپ وتىر.  ول ءبىرىنشى كەزەكتە قارجى سالاسىنا قاتىستى: ۇزاق مەرزىمدى جوسپارلاۋ مەن ينۆستيتسياعا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ شەكتەۋلى مەرزىمى كەدەرگى بولاتىنى، اينالىمداعى قارجىنىڭ تاپشىلىعى مەن نەسيە پايىزىنىڭ جوعارى ەكەندىگى، ال دسۇ بويىنشا رۇقسات ەتىلگەن كەلىسىمدەردەن مەملەكەت تاراپىنان سالانى جيىنتىق قولداۋ ايتارلىقتاي تومەن بولىپ وتىر.

رەتتەۋشى ورگانداردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنە ارنالعان جاقسى ماقساتتاردى كوزدەيتىن ءىس-قيمىلى قولدانۋ ناتيجەسىندە اگرارشىلارعا زيان كەلتىرەتىن ساتتەر ءجيى ورىن الادى. ەت شارۋاشىلىعى وداعىنىڭ باسشىسى وسى جىلى تەرى ەكسپورتىنا تىيىم سالۋ توڭىرەگىندەگى جاعدايدى مىسالعا كەلتىردى، بۇل ەلىمىزدە 100-دەن استام دايىنداۋ ورتالىقتارىنىڭ جابىلۋىنا اكەلىپ سوقتى، مەملەكەت ەكسپورتتان تۇسەتىن ۆاليۋتالىق تۇسىمدەردىڭ ەداۋىر بولىگىنەن ايىرىلدى.

م.باقتىباەۆ سونىمەن قاتار اگروونەركاسىپ سالاسىنداعى عىلىمي ينستيتۋتتار تيىمدىلىگىنىڭ تومەندىگى مەن كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسى دا كەرى اسەرىن تيگىزىپ وتىر، دەپ سانايدى.

د.نازارباەۆاعا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى بويىنشا ءبىلىم بەرۋ جاعدايى ماسەلەسىنە قولداۋ ءبىلدىرىپ، ول اگروونەركاسىپ كەشەنىنە كادرلار دايارلاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى جوعارى وقۋ ورىندارى جانە كوللەدجدەرمەن بولەك كەزدەسۋ وتكىزۋ تۋرالى تاپسىرما بەردى.

قازاقستان ءسۇت وداعىنىڭ ديرەكتورى ۆلاديمير كوجەۆنيكوۆ ءوز سوزىندە وتاندىق شيكىزات تاپشىلىعى مەن ساپاسىنىڭ تومەندىگىن، لوگيستيكا شىعىندارىنىڭ جوعارىلىعىن، يمپورتتىق بۋىپ-ءتۇيۋ ماتەريالدارىنا، ينگرەديەنتتەرگە، جابدىقتارعا جانە ولاردىڭ قوسالقى بولشەكتەرىنە تاۋەلدى بولۋ تاقىرىبىن قوزعادى.

سەنات باسشىلىعىنىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنى وكىلدەرىمەن ودان كەيىنگى جۇمىس كەزدەسۋى قۇس شارۋاشىلىعىنىڭ جاعدايىنا ارنالدى.

كەزدەسۋدە قازاقستان قۇس وسىرۋشىلەر وداعىنىڭ پرەزيدەنتى، ەۋرازيالىق قۇس شارۋاشىلىعى قاۋىمداستىعىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى رۋسلان ءشارىپوۆ جۇمىرتقا وندىرىسىنە سۋبسيديانى الىپ تاستاۋ ماسەلەسىن كوتەردى: «مينيسترلىك تاراپىنان قۇس ەتى بويىنشا سۋبسيديالار قالدى، ال جۇمىرتقا بويىنشا سۋبسيديالار جويىلدى. بۇل وتاندىق قۇس فابريكالارى جۇمىرتقا ءوندىرىسىن 100 پايىزعا ۇلعايتقانىنا ءارى ەكسپورتقا شىعارۋدى قولعا العانىنا قاراماستان ورىن الىپ وتىر. كاسىپورىندار مۇنداي كۇتپەگەن شەشىمگە دايىن ەمەس ەدى ءارى ايتارلىقتاي زيان شەكتى».

ر.ءشارىپوۆ قالىپتاسقان كۇردەلى جاعدايدى شەشۋ ءۇشىن قۇس فابريكالارىنا جەمدىك بيداي قورىن قۇرۋدى جانە قۇراما جەم يمپورتىنا تاۋەلدىلىكتى قىسقارتۋدى ۇسىندى.

بۇل پروبلەمانى «كوگەر لتد» سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى كونستانتين شين (تالدىقورعان) دە وتكىر ماسەلەلەردىڭ ءبىرى رەتىندە اتاپ ءوتتى. ول مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن سۋبسيديا عانا كاسىپورىندارعا رەنتابەلدىلىكتى ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەردى دەپ ەسەپتەيدى. ەندى جەم-ءشوپ، قۇرال-جابدىقتار، اسىل تۇقىمدى قۇس، ۆيتاميندەر مەن ۆاكتسينالاردى شەتەلدەن ۆاليۋتاعا ساتىپ الۋعا تۋرا كەلگەندە «وندىرۋشىلەر ءوز ونىمدەرىن وزىندىك قۇنىنان تومەن ساتۋعا ءماجبۇر بولادى».

ك.شين ءوز سوزىندە قۇجاتتاردى رەسىمدەۋ مەن بيۋروكراتيالىق كەدەرگىلەردىڭ كۇردەلىلىگىنە بايلانىستى مەملەكەتتىك دامۋ ينستيتۋتتارى تاراپىنان قولداۋعا قول جەتكىزۋ مۇمكىندىگىنىڭ جوقتىعى تۋرالى ماسەلە كوتەردى.

جۇمىرتقا وندىرۋشىلەر قاۋىمداستىعىنىڭ ديرەكتورى ماكسيم بوجكونىڭ ءوز سوزىندە رەسەيلىك جانە بەلارۋستىق شارۋاشىلىقتار تاراپىنان ەاەو اياسىنداعى باسەكەلەستىك ماسەلەسى تۋرالى ايتتى. «بىزدە ۇلكەن ەۋرازيالىق نارىق بار، وندا رەسەيلىك، بەلورۋسسيالىق وندىرۋشىلەر بار. ءبىز بۇل جەردە وزىندىك قۇن بويىنشا باسەكەگە تۇسە المايمىز. بىزدە ءتيىمدى ءوندىرىس بار، ەڭ جوعارى تەحنولوگيالاردى پايدالانامىز. بىراق رەسەيدە جانە بەلارۋستە جۇمىرتقا سالاسىنا مەملەكەتتىك قولداۋ بىزگە قاراعاندا الدەقايدا جوعارى. مۇندا تيىمدىلىك بويىنشا ەمەس، مەملەكەتتىك سۋبسيديالاردىڭ باسەكەلەستىگى ءجۇرىپ جاتىر، كىمگە مەملەكەت تاراپىنان كوپ اقشا بەرىلەدى، سول ەلدىڭ جۇمىرتقاسى ارزان بولىپ شىعادى. بۇل قازىر وسى سالانىڭ باستى ەرەكشەلىگى بولىپ وتىر، مەملەكەت قولداۋدى الىپ تاستاعىسى كەلەدى، وندا ءبىز ءتىپتى ساتسىزدىككە ۇشىرايتىن بولامىز».

م.بوجكو سونداي-اق رەسەيدەن باقىلاۋسىز، ءىس جۇزىندە كونتراباندالىق جولمەن جۇمىرتقا ونىمدەرىن اكەلۋ فاكتىلەرىنە قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىن اۋداردى.

سەنات توراعاسى د.نازارباەۆا اگرارلىق ماسەلەلەر، تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنە جۇمىس كەزدەسۋلەرىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەردىڭ وكىلدەرى قوزعاعان وزەكتى ماسەلەلەردى زەردەلەۋدى جانە ولاردى 2020 جىلعا جوسپارلانعان پارلامەنتتىك تىڭداۋلاردا تالقىلاۋعا دايىنداۋدى تاپسىردى.

شاراعا اگرارلىق ماسەلەلەر، تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ءا.بەكتاەۆ، ەكونوميكالىق ساياسات، يننوۆاتسيالىق دامۋ جانە كاسىپكەرلىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى س.جاقسىبەكوۆ، اگرارلىق ماسەلەلەر، تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ حاتشىسى ر.اكىموۆ، قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ حاتشىسى ە.مۇقاەۆ، سەناتور ب.ەلامانوۆ، م.جۇماعازيەۆ، م.كوبەنوۆ، ن.قىلىشباەۆ، ا.نۇراليەۆ، م.تاعىموۆ، ءا.قۇرتاەۆ قاتىستى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلباسى تالعات دوناقوۆتى قابىلدادى

قازاقستان • بۇگىن، 17:52

عارىشتاعى قوقىس (ۆيدەو)

ۆيدەو • بۇگىن، 13:08

ۇقساس جاڭالىقتار