«پروتون» زىمىران تاسىمالداعىشى قۇلاعاننان كەيىن قىزىلوردا وبلىسىندا تۇراتىن مۇگەدەك بالالاردىڭ جاعدايى ناشارلاپ كەتتى. وسىعان وراي اتالمىش ايماقتاعى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم قىزمەتكەرلەرى جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرىنە بايقوڭىر قالاسىمەن قوسا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تۇرعىندارىنا دا وتەماقى تولەنۋى ءتيىس دەگەن تالاپ قويدى. بۇل تۋرالى «جەتىنشى» تەلەارنا حابارلادى.
قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرى زىمىران ۇشىرۋدا گەپتيلدى قولدانۋعا مۇلدە قارسى بولىپ وتىر. «اقبوتا» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى شولپان بازارباەۆانىڭ ايتۋىنشا, زىمىران قۇلاعان كۇنى بىرنەشە بالانىڭ ىستىعى قالىپتى جاعدايدان اۋىتقىپ, جان ساقتاۋ بولىمىنە تۇسكەن ەكەن. سوندىقتان قوعام مۇشەلەرى وتەماقى تولەۋ ماسەلەسىن ۋاقىت وزدىرماي شەشۋ كەرەك دەيدى. بۇل ماسەلەدەن قۇلاعدار بولعان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ «بايقوڭىر» كەشەنىندەگى ارناۋلى وكىلى رزاقۇل نۇرتاەۆ بىلاي دەيدى: «حالىقارالىق دەڭگەيدە ەكولوگيالىق پاسپورت بار ەكەنىن ءبارىمىز جاقسى بىلەمىز. ءبىز ءتۇبى سونى رەتكە كەلتىرۋىمىز كەرەك. شىنىن ايتقاندا, بۇل سۇراق ەكى مەملەكەتتىڭ اراسىندا شەشىمىن تابۋى قاجەت».
ازىرگە قىسقا جاۋاپ وسى. ال ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم وكىلدەرى «پروتون» قۇلاعاننان كەيىنگى اقپاراتتىڭ اشىقتىعىن تالاپ ەتۋدە. ويتكەنى, بايقوڭىر قالاسىنا جاقىن ماڭايداعى كومەكباەۆ اۋىلىنا 2007 جىلى زىمىران قۇلاعاندا دا ناقتى قورىتىندىنىڭ جاريالانباعانىن ايتادى. جۇرتشىلىقتى الاڭداتقان «پروتون» اپاتىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى دا نازاردان قاعىس قالدىرىپ جاتقان جوق. وسىعان بايلانىستى «دالا مەن قالا» گازەتىندە مىناداي دايەكتەمە جازىلدى: «كەشەندى تەكسەرۋدىڭ ناتيجەسىندە ماماندار التى داتچيكتىڭ ۇشەۋى 180 گرادۋسقا توڭكەرىلىپ قويىلعان, وسىعان وراي زىمىراندى باسقارۋ جۇيەسى ءوزىنىڭ باعىتى جايىندا قاتە مالىمەتتەر بەرگەن. قۇرىلعىلاردى دۇرىس ورناتپاعان كىنالىلەر انىقتالعان كورىنەدى. اپاتقا قاتىستى تەكسەرۋ دەرەكتەرىن رەسەي تارابى قر باس پروكۋراتۋراسىنا جىبەرگەن ەكەن. ەسكە سالساق, دم-03 ۇدەتكىش بلوگى جانە «گلوناسس-م» ءۇش رەسەيلىك ناۆيگاتسيالىق عارىش اپپاراتى بار «پروتون-م» زىمىران-تاسىعىشى 2 شىلدە كۇنى جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا ساعات 08.38-دە «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنىڭ №81 الاڭىنان ۇشىرىلىمى جوسپارلانعان بولاتىن. «پروتون-م» زىمىران-تاسىعىشى ۇشىرىلىمنىڭ 10 سەكۋندىندا جەرگە قۇلاپ, جارىلدى. اپات ۇشىرۋ الاڭىنان 2-3 شاقىرىم جەردە ورىن الدى.
زىمىرانداعى جۇزدەگەن توننا ۋلى وتىن جەرگە توگىلگەنى بەلگىلى. ءبىر قىزىعى, قوس مەملەكەت تاراپىنان قۇرىلعان كوميسسيانىڭ شەشىمدەرى ەكى ءتۇرلى. رەسەيلىكتەر «پروتون» قۇلاعان جەردە ۋلى گەپتيل قالىپتى, مولشەردەن 8 مىڭ ەسە اسىپ كەتتى دەسە, ءبىزدىڭ شەندىلەر ونى جوققا شىعارۋمەن الەك. اپات ورنىندا دەتوكسيكاتسيا جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, 300 توننا زىمىران مەن باسقا دا قالدىقتاردى جيناعان «قازعارىش» ماماندارى اقىرى گەپتيلدىڭ زياندىلىعىن انىقتاي الماي قايتتى. ال بۇل ۋلى وتىننىڭ ادام اعزاسى مەن قورشاعان ورتاعا كەرى اسەرى 50 جىلعا دەيىن ساقتالاتىنى بەلگىلى».
ءامىرحان الماعانبەتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
