الەم • 03 جەلتوقسان، 2019

ءال-فارابي مەرەيتويى يۋنەسكو اياسىندا تويلانادى

175 رەت كورسەتىلدى

2019 جىلعى 12-27 قاراشا ارالىعىندا فران­تسيا استاناسىندا وتكەن يۋنەسكو-نىڭ 40-شى باس كونفەرەنتسياسى ورتاعا­سىر­لىق شىعىستىڭ عۇلاما ويشىلى ءارى عالى­مى ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىل­دىعىن جانە شىمكەنت قالاسىنىڭ نەگىزى قالانۋىنىڭ 2200 جىلدىعىن كەلەسى جىلى اتاپ وتىلەتىن حالىقارالىق مەرەيتويلار تىزىمىنە ەنگىزۋ جونىندە ارنايى قارار قابىلدادى.

ۇيىمعا مۇشە 193 مەملەكەت­تىڭ ورتاق شەشىمىنە سايكەس يۋنەسكو حاتشىلىعىنا اتالعان مەرەيتويلار اياسىندا وتكىزىلەتىن ءىس-شارا­لارعا قاتىسۋ تاپسىرىلدى.

باس كونفەرەنتسيانىڭ پلەنار­­­لىق جينالىسىندا قازاق­ستان­­­نىڭ فرانتسياداعى ەلشىسى ءارى يۋنەسكو جانىنداعى تۇراق­­­تى وكىلى جان عاليەۆ مۇشە مەم­­ل­ەكەت­تەرگە ەلى­مىزدىڭ ۇسىنىس­­­تارىن قول­دا­عان­دارى ءۇشىن ال­عىس ءبىلدىرىپ، ولار­دى اتال­عان مە­رەي­تويلارعا جانە قازاق­­­تىڭ ۇلى اقىنى ءارى ويشى­لى اباي قۇنان­باي ۇلىنىڭ 175 جىل­دى­­­عى­نا وراي ەلىمىزدە جانە شەتەل­­دە وت­­كىزۋ جوسپارلانىپ وتىرعان ءىس-شارالارعا قاتىسۋعا شاقىردى.

40-شى باس كونفەرەنتسيا بەكىت­كەن تىزىمگە 53 مۇشە مەم­لە­­كەت­تىڭ ۇسىنىسى ەندى، سو­لار­­دىڭ اراسىندا – كونە تۇر­كى جا­زۋى­­نىڭ اسا ماڭىزدى ۇلگى­لەرىن قامتيتىن بىلگە قاعان مەن توڭى­قۇق (توڭىكوك) ەسكەرت­كىشتەرى ور­نا­تىلۋىنىڭ 1300 جىل­­دى­عى­نا ارنالعان ءىس-شارا­لارعا يۋنەسكو-نىڭ قاتىسۋى جو­نىندە تۇر­كىتىلدەس ەلدەر مەن موڭ­عو­ليا­نىڭ بىرلەسكەن ۇسى­نىسى دا بار.

باس كونفەرەنتسيانىڭ جالپى ساياسي دەباتتارىندا سويلەگەن سوزىندە ەلشى ج. عاليەۆ القالى جيىندى ەلىمىزدە ءبىلىم، عىلىم جانە مادەنيەت سالالارىنىڭ كەشەندى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ساياسات جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ «سىندارلى قوعام­دىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراق­تىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» جول­داۋىنداعى ءتيىستى قاعيدالار جونىندە حاباردار ەتتى.

وتاندىق ديپلومات اتاپ وتكەن­دەي، جىبەك جولى قالىپ­تاسىپ، التىن وردا وركەن­دەگەن زامانداردان بەرى ەلى­مىز وركەنيەتتەر مەن مادە­نيەت­تەر ۇنقاتىسۋىنىڭ جاھان­دىق دارەجەدە ماڭىزعا يە ورتالىق­تارىنىڭ بىرىنە اينال­دى.

وسى ورايدا قازاقستان بىرىك­كەن ۇلتتار ۇيىمى اياسىندا ما­دەنيەتتەر جاقىنداسۋىنىڭ حا­ل­ىق­ارالىق ونجىلدىعىن (2013-2022 جج.) وتكىزۋدى ۇسىنعانى زاڭ­دى قۇبىلىس. ەلباسىنىڭ باستاما­سىمەن الماتىدا يۋنەسكو قام­قور­شىلىعىمەن مادەنيەتتەر جاقىن­داسۋىنىڭ حالىقارالىق ورتا­لىعى قۇرىلدى جانە 2019 جىلى ماۋسىم ايىندا ۇيىم حات­شى­لىعى مەن قازاقستان ۇكىمەتى ونىڭ قىزمەتىنىڭ ەرەجە­لەرى تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى.

ەلشىنىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان ءبىلىم، عىلىم، مادەنيەت، تەلە­كوممۋ­ني­كاتسيالاردىڭ دامۋى، گەندەر­لىك تەڭدىك سالالارىنداعى حالىقارا­لىق ىنتىماقتاستىققا بەلسەندى قاتى­سىپ تۇرادى. وسى ورايدا ول يۋنەسكو باس كونفەرەنتسياسىن سوڭ­عى ون جىلدا قازاقستاننىڭ جوعارى جانە كاسىپتىك ءبىلىم ورىندارىندا اۋعانستاننىڭ شامامەن 1000 دارىندى جاستارىنا، سو­نىڭ ىشىندە جۇزدەگەن قىزدار مەن كەلىن­شەكتەرگە، بەيبىت ومىردە قاجەتتى ماماندىقتار بويىنشا تەگىن ءبىلىم بەرىلگەنى جونىندە حاباردار ەتتى.

باس كونفەرەنتسيا اياسىندا قازاق­ستان جىبەك جولى بويىندا ور­نا­لاسقان ەلدەردىڭ مادەني-گۋ­­ما­ني­­تارلىق ىنتىماقتاس­تى­عىن ىن­­تا­­­لاندىرۋ جونىندەگى يۋنەسكو جو­باسىنا جانە وسى عى­­لىم­­نىڭ دامۋىنا ءال-فارابي ايتۋ­لى ۇلەس قوس­قانىن ەسكەرە وتىرا 14 قاڭ­تار­دى الەمدىك لوگي­كا كۇنى رەتىندە بەل­گىلەۋ جونىن­دە قارارلاردى قولدادى.

سونىمەن بىرگە القالى جيىن شەڭبەرىندە 120-دان استام مۇشە مەملەكەت وكىلدەرىنىڭ، سونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىم­قۇلوۆانىڭ قاتىسۋىمەن مادەنيەت مينيسترلەرىنىڭ دۇنيە­جۇزىلىك فورۋمى ءوتتى.

باس كونفەرەنتسيا اياسىندا، سون­­داي-اق جوعارى بىلىم­دە بىلىك­تى­­ل­ىكتەردى مويىنداۋ جونىن­دەگى جا­ھان­­دىق كونۆەن­تسيا قابىلداندى. الەم­نىڭ دەر­بەس وڭىرلەرى اراسىندا اكادە­ميا­لىق موبيلدىلىك ءۇشىن حالىق­ارا­لىق-قۇقىقتىق نەگىزدەردى نىعايتاتىن قۇجاتتىڭ ازىرلە­نۋى­نە قازاقستاننىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ ماماندارى دا وز­دەرىنىڭ مازمۇندى ۇلەسىن قوس­تى، دەپ حابارلادى سىرتقى ىستەر مي­نيستر­لىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

فين كامبەگى

حوككەي • كەشە

ساقتانساڭ – ساۋ بولارسىڭ

ايماقتار • بۇگىن، 23:00

تسيرك - الەم نازارىندا

قازاقستان • بۇگىن، 20:51

ۇقساس جاڭالىقتار