100 • 19 قاراشا، 2019

«سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتى: قالىڭ بۇقارا – ءباسپاسوزدىڭ تىرەگى

28 رەتكورسەتىلدى

«قالىڭ بۇقارا – ءباسپاسوزدىڭ تىرەگى» ماقالاسى 1938 جىلى «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ №101 سانىنا شىققان.

ريددەردە «جۇمىسشى» گازەتى 1931جىلى قۇرىلدى. سودان بەرى «جۇمىسشى» پارتيا ۇيىمىنىڭ باسشىلىعىمەن ءبىر قاتار گازەت ­كادرلارىن دايىنداپ ۇلگىردى.

ءابدىراحمانوۆ، ابۋباكىروۆ («جۇمىسشىنىڭ» ادەبيەت قىزمەت­شى­لەرى) ماسكەۋدەگى جوعارعى دارەجەلى مەكتەپتەردە وقيدى. دۇيسەنباەۆ اكەش ماسكەۋدەگى رەداكتورلار دايىندايتىن ينستيتۋتتا وقىپ، قازىرگى كۇندە وبلىستىق گازەتتە ىستەيدى. يسابەكوۆ، باعاداەۆ قازاق جۋرناليستەر ينستيتۋتىندا وقيدى.

«جۇمىسشىنىڭ» نەگىزگى بۇتاعى جۇمىسشى تىلشىلەر كۇن ساناپ وسۋدە. 1931جىلى «جۇمىسشى»نىڭ 35-تەي ءتىلشىسى بولسا، 1937جىلى بۇل سان ون ەسە ءوسىپ وتىر. 1931-32 جىلدارى تىلشىلەر كوبىندە ايتام دەگەندەرىن قولىمەن جازىپ بەرە الماۋشى ەدى. رەداكتسياعا كەلىپ اۋىزشا ايتىپ پىكىرىن جازۋشى ەدى. قازىر ول جاعداي كوپ وزگەردى رەداكتسياعا كۇنىنە جيىرمالاپ حات تۇسەتىن بولدى.

تىلشىلەر 1931-32جىلدارى كوبىنە وندىرىستەگى ۇساق كەمشىلىكتەردى، ەسكى سالت-سانا قالدىقتارىن كوبىرەك كورەتىن ەدى. سوڭعى جىلدارى ستالين­دىك كونسيتۋتسياسىنا پراكتيكاسىن تالقىلاۋ، سوعان ۇسىنىس كىر­گىزۋ جونىندە ءۇش جۇزدەن اسا حات ءتۇستى. وداعىمىزعا اتى بەلگىلى ىقىلاسوۆ:

«وتانىمىزدىڭ ەل قورعاۋ كۇشىن ارتتىرۋ ءۇشىن، باسشىلىقتىڭ تۋرادان تۋرا بولعانىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن، وتان قورعاۋ ءوندىرىسى اۋىر ءوندىرىستى كاسىبىنىڭ ناركوماتىنان ءبولىنسىن» دەپ ۇسىنىس كىرگىزگەن.

ستالين جولداستىڭ سوۆەتتەردىڭ توتەنشە VIII سەزىندەگى، فەۆرال پلەنۋمىنداعى باياندامالارىن ۇيرەنۋ ىستەرىنىڭ بارىسىن تىلشىلەر ۇزبەي جازا ءبىلدى.

پارتيا مەن ۇكىمەتتىڭ تاربيەسىندە وسكەن جۇمىسشى تىلشىلەرمىز، ىقىلاسوۆ، ءابىشوۆ، بەيسەنباەۆ، مۇقاشەۆ، بەكسۇلتانوۆ، ..... دۇرىس تاراۋىنىڭ جىگەرلى ىستەرىن ۇزبەي كورسەتىپ كەلەدى. بۇلار ريددەردەگى بۇگىنگى تاڭدا اشىلىپ جاتقان زيانكەستەردى، تروتسكيشىلەردى اشۋ جونىندە ۇزبەي كۇرەسىپ كەلەدى.

زيانكەستەردىڭ ىستەرىن اشكەرلەگەن بۇلاردىڭ حابارلارىنا، جەرگىلىكتى پارتيا پروفسويۋز جانە ساتۋشىلىق ورىنداردىڭ كوڭىل ءبولۋ فاكتىلەرى بولدى.

قورعاسىن زاۋىتىندا، بايىتۋ فابريكاسىندا اۆاريا مولايا بەردى. تاۋ تسەحىنداعى زيانكەستەر بيكوۆ، زەلەنسكيلەر كەن ورىندارىنا بوس تاس بەرىپ ءجۇردى. زابوي جولىن بوگەدى. تروتسكي ومەتوۆ، كيشكين، پەريسسەر شارۋاشىلىق ورىنى الدىندا بەدەلدى سانالىپ ءجۇرىپ، ازعىندىق ءىسىن ۇدەتە ءتۇستى. مىنە بۇل كەزدە ريددەردەگى جۇمىسشى تىلشىلەرى جەرگىلىكتى جەردەگى ورىنداردىڭ ىمىراشىلدىق ىستەرىن، «سوتسياليستىك قازاقستان» ارقىلى اشكەرلەدى.

سول دابىل رەۆوليۋتسيالىق قىراعىلىقتى كوتەرىپ، جايبىراقات­تى­لىقتان ءبىر سەرپىلىتتى. بىراقتا جۇمىسشىلاردىڭ سول دابىلىن وبلىستىق، قالالىق كوميتەت سول دەر كەزىندە قولعا العان بولسا، ريددەردەگى سول زيانكەستەر 1937جىلدىڭ فەۆرالىندە ەمەس، 1936جىلدىڭ ىشىندە-اق اشكەرلەنگەن بولار ەدى. مىڭداعان توننا قورعاسىندى وتانىمىزعا ارتىق بەرگەن بولار ەدى.

مىنە، اڭگىمە وسىندا.

ۆك(ۆ)پ ورتالىق كوميتەتىنىڭ فەۆرال پلەنۋمى ءباسپاسوز ورتالىقتارىنا ەرەكشە مىندەت قويىپ وتىر. ستاليندىك كونستيتۋتسيا داۋىرىنە ساي جۇمىس ىستەۋ كەرەك بولىپ وتىر. ءباسپاسوزدىڭ ساپالى بولۋى ەڭ الدىمەن ىقپالدى، ءوتىمدى بولۋىندا. كوپشىلىكتىڭ پىكىرىن مەزگىلىندە كوتەرە بىلۋىندە. پارتيانىڭ ۇرانىن، قاۋلى-قارارىن كوپشىلىككە دەر كەزىندە تولىق جەتكىزە بىلۋىندە. قالىڭ بۇقارامەن بايلانىستى بولا بىلۋىندە. قالىڭ بۇقارا ءباسپاسوزىڭ تىرەگى.

ريددەر قالالىق كوميتەتىنىڭ بيۋروسى جەتى جىلدىڭ ىشىندە ءبىر-اق رەت رەداكتسيانىڭ ءىسى جونىندە قاۋلى الدى. «جۇمىسشى» گازەتىن قالالىق كوميتەت كۇنبە-كۇن قاراپ، قاتەسىن تۇزەتىپ وتىرمايدى. بۇل ءومىرى بولماعان ءىس.

«جۇمىسشىنىڭ» وراسان ءبىر قاتەلىگى قالالىق كوميتەتتىڭ شاتاسىپ، قازاق اكتيۆتەرىنىڭ جەكە جيىلىسىن شاقىرۋمەن بايلانىستى بولدى.

ريددەر كومبيناتى دەرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ماداليەۆ جولداستىڭ ساياسي قاتە بايانداماسىن جاريالادى. بىراق بۇل قاتەنى قالالىق كوميتەت رەداكتسياسىنىڭ ءوزى ايتىپ، قاتەسىن موينىنا العاندا بارىپ ەسكەردى.

مىنە، قالالىق كوميتەتتىڭ بۇگىنگە دەيىن بولىپ كەلگەن بەلسەندى باسشىلارى وسىنداي بولدى. تەك سوڭعى كەزدە عانا دۇرىس كوڭىل بولە باستادى. ەندىگى جۇمىس تەك وزىمىزدە عانا قالىپ وتىر. ورتالىق كوميتەت قاۋلىسىنا ساي، جۇمىس ىستەۋدە عانا بولىپ وتىر. بۇل مىندەتتى ءسوزسىز ورىندايمىز.

ەكىنشى پارتيا مىندەتتەرىنە ساي بولۋدى كوزدەۋ. پارتيا ورىندارىنىڭ بۇگىنگى سايلاۋى ءباسپاسوزدىڭ ءىرى ىستەرىنە جول اشادى. تولىپ جاتقان تاجىريبەلەردى كورسەتتى.

ءۇشىنشى – سىن، ءوزارا سىندى كەڭ تۇردە كوتەرە وتىرىپ، بارلىق كەمدىكتەردى اشۋ، حالىقتاردىڭ دۇشپانى، پارتيامىزدىڭ قارعى باۋلى ءيتى، تروتسكي زيانكەستەردى كونتررەۆوليۋتسياشىل ۇلتشىلداردى، اشكەرلەۋگە كوپشىلىكتى ۇيىمداستىرا ءبىلۋ. مىندەت وسى.

تايشىباەۆ

 

سوڭعى جاڭالىقتار

كۇلكى كەرۋەنى № 21

رۋحانيات • بۇگىن، 10:41

شاعامان باتىر

تاريح • بۇگىن، 07:28

361 ليفت اۋىستىرىلادى

ايماقتار • بۇگىن، 07:18

وڭىردەگى ونەگەلى ءىس

قوعام • بۇگىن، 07:17

ءىرى ەسەپپەن باسىم ءتۇستى

سپورت • بۇگىن، 07:00

«ءتسۋناميدى» سۇلاتىپ سالدى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 06:56

استىڭ ءدامىن كەلتىرگەن

ايماقتار • بۇگىن، 06:53

سايرايدى بۇلبۇل...

رۋحانيات • بۇگىن، 06:51

ءىزى ايقىن، ءىسى مىعىم

قوعام • بۇگىن، 06:49

ۇقساس جاڭالىقتار