اكتيۆ كولەمى 1,7 ترلن تەڭگەگە ۇلعايدى
جالپى, «سامۇرىق-قازىناعا» قارايتىن كومپانيالار توبى مەملەكەتكە وسى جىلدىڭ 9 ايىندا 813 ملرد تەڭگە سالىق تولەدى. بۇل مەملەكەت قازىناسىنا تۇسەتىن بارلىق سالىق تولەمدەرىنىڭ 10 پايىزىنا تەڭ قارجى. تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن قور جۇمىسىن جانداندىرۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى شارالار قابىلداندى. بىلتىر ءساۋىر ايىندا ەلباسى «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ 2018-2028 جىلدارعا ارنالعان جاڭا دامۋ ستراتەگياسىن ماقۇلداعان بولاتىن. ن.نازارباەۆ نەگىزگى ماقساتتار مەن مانداتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە پورتفەلدىك كومپانيالاردى ءتيىمدى باسقارۋدى جانە ولاردىڭ جۇمىس ناتيجەلەرىنىڭ كورسەتكىشىن الەمدىك كومپانيالاردىڭ كورسەتكىشتەرىمەن تەڭەستىرۋ مىندەتىن جۇكتەگەن ەدى. اتالعان قۇجاتتا كومپانيالاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, پورتفەلدى باسقارۋ جانە تۇراقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ باسىم باعىتتارىنا نازار اۋدارىلعان.
قوردىڭ باسقارما توراعاسى احمەتجان ەسىموۆ كومپانيالار باسشىلارىمەن وتكەن كەڭەستە 2019 جىلدىڭ 9 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق كومپانيالار توبى جوسپارلى قارجىلىق كورسەتكىشتەردى اسىرا ورىنداعانى تۋرالى باياندادى. ساتۋدان تۇسكەن كىرىستىڭ ءوسۋ قارقىنى وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 12,7%-دى قۇراعانىن جەتكىزدى.
– وپەراتسيالىق پايدا (NOPLAT) وتكەن جىلعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا ەسەپتىك كەزەڭدە 9,6 پايىزعا ءوستى. وسىنداي تازا تابىس 39,5 پايىزعا ارتىپ, 1158 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, – دەدى ا.ەسىموۆ.
بەلگىلى بولعانداي, بيىل ۇكىمەتكە قور تاراپىنان تولەنگەن ديۆيدەنت كولەمى 190 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, 2 ەسەگە ارتقان. ساتۋدان تۇسكەن تابىس 13 پايىزعا ءوسىپ, 5,2 ترلن-نان استام تەڭگەگە جەتتى. بيىلعى 9 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تازا تابىس – 1 ترلن تەڭگە. بۇل بىلتىرعى جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 320 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 39 پايىزعا ارتىق. ناتيجەسىندە سىرتقى قارىز 4,8 ملرد اقش دوللارىنا قىسقاردى. اتقارىلىپ جاتقان كەشەندى جۇمىستار ناتيجەسىندە 2018 جىلدان باستاپ جانە اعىمداعى جىلدىڭ 9 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قور اكتيۆتەرىنىڭ كولەمى 1,7 ترلن تەڭگەگە ۇلعايدى, بۇگىندە ونىڭ جالپى كولەمى 26 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. ترانسفورماتسيا باعدارلاماسىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا 60 ملرد تەڭگە سوماعا بولجانعان شىعىستار وڭتايلاندىرىلدى.
جەكەشەلەندىرۋدىڭ كەشەندى جوسپارىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە 161 اكتيۆتىڭ 138-ءى نەمەسە 85 پايىزى شىعارىلدى. ونىڭ ىشىندە, 186 ملرد تەڭگەگە 87 اكتيۆ ساتىلىپ, 51 اكتيۆتىڭ ىشىندە ءبىرازى مۇلدە جويىلدى نەمەسە قايتا ۇيىمداستىرىلدى. جۇمىس ىستەپ تۇرعان اكتيۆ سانى – 20. 2018 جىلدىڭ قاراشاسىندا جانە اعىمداعى جىلدىڭ قىركۇيەگىندە «قازاتومونەركاسىپتىڭ» 218 ملرد تەڭگەگە 18,8 پايىز اكتسياسى ساتىلىپ, تۇسكەن بارلىق قاراجات ەلدىڭ ۇلتتىق قورىنا جىبەرىلدى.
بۇعان دەيىن قور باسشىسى ا.ەسىموۆ ساتىپ الۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جۇمىسى جالعاساتىنى تۋرالى ايتقان بولاتىن.
– ساتىپ الۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ارقىلى وتكەن جىلى ءبىز 121 ملرد تەڭگە ۇنەمدەدىك. بيىل تاعى 153 ملرد تەڭگە ۇنەمدەۋ جوسپارلانىپ وتىر, – دەگەن ا.ەسىموۆ ءبىر كوزدەن ساتىپ الۋ كولەمى 1,5 ەسەگە قىسقارعانىن, تەندەرلەر كولەمى 4 ەسەگە ارتقانىن ايتتى. بيىل كاسىپكەرلەر ءۇشىن باسەكەلەستىك ورتاعا 600 ملرد تەڭگەدەن استام قارجىنىڭ ساتىپ الۋ تاپسىرىستارى بەرىلگەن.
بۇدان بولەك, بيىل قور تاراپىنان تۇركىستان قالاسىنىڭ نىساندارىن سالۋعا 32 ملرد تەڭگە جانە ارىس قالاسىنىڭ بارلىق الەۋمەتتىك نىساندارىن قالپىنا كەلتىرۋگە 7 ملرد تەڭگە بولىنگەنىن اتاپ وتكەن ءلازىم.
170 اكتيۆ باسەكەلەس ورتاعا شىعارىلادى
«سامۇرىق-قازىنا» اق اسا زور مەملەكەتتىك اكتيۆتەردىڭ وپەراتورى رەتىندە جەكەشەلەندىرۋ ۇدەرىسىنە بەلسەندى تۇردە قاتىسۋدا. جەكەشەلەندىرۋدىڭ 2016-2020 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارى اياسىندا قور 170 اكتيۆتى باسەكەلەستىك ورتاعا شىعارۋعا ءتيىس. سونىمەن قاتار 9 اكتيۆتى IPO-عا شىعارۋ نەمەسە ستراتەگيالىق سەرىكتەستەرگە ساتۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە «قازاتومونەركاسىپ» اق, «ەير استانا» اق, «قازاقتەلەكوم» اق, «قازاقستان تەمىر جولى» اق, «قازمۇنايگاز» اق, «قازپوشتا» اق, «سامۇرىق-ەنەرگو» اق, «تاۋ-كەن سامۇرىق» اق, «Qazaq Air» اق جانە باسقالارى بار.
ۇكىمەت بەكىتكەن اۋقىمدى جەكەشەلەندىرۋ باعدارلاماسىن «سامۇرىق-قازىنا» قورى بەلسەندى جۇزەگە اسىرىپ جاتقانىن ايتا كەتكەن ءجون. بۇعان دەيىن Yellow Pages قاعيدالارىنا سايكەس 89 كاسىپورىن باسەكەلەستىك ورتاعا بەرىلىپ, ودان 192 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە تابىس ءتۇستى. قور باسشىسى ا.ەسىموۆ ايتقانداي, جەكەشەلەندىرۋدىڭ مىندەتى – ەلدىڭ ۇلتتىق قورىن تولىقتىرۋ, كورپوراتيۆتىك باسقارۋدىڭ وزىق تاجىريبەسىن ەنگىزۋ, سونداي-اق اشىقتىق پەن ەسەپ بەرۋدىڭ الەمدىك ستاندارتتارىن قامتاماسىز ەتۋ.
ا.ەسىموۆ بىلتىرعى قاراشا ايىندا IPO اياسىندا «قازاتومونەركاسىپ» ۇاك» اق ۋران كومپانياسىنىڭ 15 پايىز اكتسياسى ورنالاسقانى تۋرالى حابارلاعان ەدى. ينۆەستور ۇلتتىق بانك بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنىڭ قورجىنىنا 150 ملن دوللار سوماعا كومپانيانىڭ باعالى قاعازدارىن ساتىپ الدى. بۇگىنگى تاڭدا وسى مامىلە اياسىندا بجزق تابىسى 21 ملرد تەڭگەگە جەتتى.
– قوردىڭ ەنەرگەتيكا, تەلەكوممۋنيكاتسيا جانە ينفراقۇرىلىم سالاسىنداعى سەگىز ۇلتتىق كومپانياسىن IPO-عا شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر. زەينەتاقى قورىنىڭ تابىسى 21 ميلليارد تەڭگەنى, ال ۇلتتىق قورعا تۇسەتىن ءتۇسىم 168 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى, – دەدى ا.ەسىموۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, الەمدەگى جەتەكشى ۋران ءوندىرۋشى «قازاتومونەركاسىپ» ۇاك» اق-نىڭ نارىقتىق قۇنى 3 ملرد-تان 4 ملرد-قا وسكەن. ۇلتتىق كومپانيا دايىن ءونىمدى شىعارۋعا باعىتتالعان اتوم ەلەكتر ستانسالارىنا جىلۋ بولەتىن قۇراستىرمالار وندىرەتىن جوبانى ىسكە اسىرۋدا. بۇل جوبانىڭ ينۆەستيتسيالىق قۇنى – 30 ملرد تەڭگە.
جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلۋى كەرەك
تاياۋدا تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ توراعالىعىمەن «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىن باسقارۋ جونىندەگى كەڭەستىڭ وتىرىسى وتكەنى بەلگىلى. وسى جيىندا ەلباسى قور باسشىلىعىنىڭ جۇيەلى ماسەلەلەردى شەشىپ, وندىرىستىك كورسەتكىشتەر مەن ينديكاتورلاردىڭ وڭ ديناميكاسىنا قول جەتكىزگەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ىشىندە بىرلەسكەن كاسىپورىندارداعى مەملەكەتتىك ۇلەستەردى ءتيىمدى باسقارۋدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن, مۇناي-گاز جانە حيميا ونەركاسىبى سالالارىنداعى ءتيىمسىز ۋچاسكەلەردەگى ءوندىرىستى ىنتالاندىرۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن ەنگىزۋدە ۇكىمەت قولداۋ كورسەتۋ كەرەك ەكەنىن, قوردىڭ اياسىنداعى كومپانيالاردى IPO-عا شىعارۋ مەن ساتىپ الۋلاردىڭ تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن, قور كومپانيالارىنىڭ قارجىلىق جاعدايىن جاقسارتۋعا جانە جەكەشەلەندىرۋ جوسپارىن ودان ءارى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان ۇسىنىستاردى قاراستىرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
– «سامۇرىق-قازىنا» – ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى. سوندىقتان ءبىز باسقارۋ كەڭەسى مەن ديرەكتورلار كەڭەسى رەتىندە تۇرعىندار مەن بيزنەس وكىلدەرى تاراپىنان قور قىزمەتىنە دەگەن سەنىمدى ارتتىرۋ ماقساتىندا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزۋىمىز قاجەت. ازاماتتار مۇنىڭ ءبارى قازاقستانعا جانە ءبىزدىڭ حالقىمىزعا تيەسىلى ەكەنىن ءتۇسىنۋى كەرەك, – دەگەن-ءدى ەلباسى. تۇڭعىش پرەزيدەنت ەكونوميكانىڭ جاندانۋىنا نەگىز بولۋعا ءتيىس قوردىڭ جۇيەلى جۇمىس ىستەيتىنىنە سەنىم ءبىلدىرىپ وتىر.
