الەم • 18 قاراشا، 2019

اۋعان ايەلدەرىنە ارنالعان باعدارلاما

28 رەت كورسەتىلدى

«بەرلەمونت» عيماراتىندا (بريۋسسەل) – ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ ورتالىق شتاب-پاتەرىندە قازاقستان مەن وزبەكستاندا اۋعان ايەلدەرىن وقىتۋ بويىنشا ەۋروپالىق وداقتىڭ بىرلەسكەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن ىسكە قوسۋ سالتاناتتى ءراسىمى ءوتتى.

ءىس-شاراعا قازاقستان سىرتقى ىس­تەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رومان ۆاسيلەنكو، وزبەكستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابدۋلازيز كاميلوۆ، اۋعان­ستاننىڭ ەو جانىنداعى ەلشىسى نازي­فۋللا سالارزاي، ەۋروپا سىرتقى ءىس-ارەكەتتەر قىزمەتىنىڭ باسشىلىعى، حا­لىق­ارالىق دامۋ جانە ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ەۋروكوميسسيانىڭ باس ديرەكتورى، سونداي-اق بۇۇ دب مەن بۇۇ ايەلدەر ۇيىمى وكىلدەرى قاتىستى.

ر.ۆاسيلەنكو ءوز سوزىندە اۋعانستانداعى تۇراقتىلىقتى  نىعايتۋعا جاردەمدەسۋ جانە ورتالىق ازياداعى وڭىرلىك بەيبىت­شىلىك ايماعىن قالىپتاستىرۋ قازاق­ستاننىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ ماڭىزدى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنىن تاعى دا راستادى.

ەو، قازاقستان جانە وزبەكستاننىڭ ۇشجاقتى ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى اۋعان ايەلدەرىنىڭ قۇقىقتارى مەن مۇمكىن­دىكتەرىن كەڭەيتۋدى قولداۋ ارقىلى وسى ماقساتقا قول جەتكىزۋگە ىقپال ەتۋى ءتيىس.

وسى باستاما اياسىندا 2025 جىلعا دەيىن قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا اۋعانستاننىڭ 40 ستۋدەنتىن وقىتۋ جوسپارلانۋدا. وقىتۋ اۋىل شارۋاشىلىعى، قولدانبالى ستاتيستيكا جانە تاۋ-كەن ءىسى سياقتى ماماندىقتار بو­يىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. تاعى 10 قىز وزبەكستاندا اۋىل شارۋاشىلىعىن مەڭگەرەتىن بولادى.

ر.ۆاسيلەنكو ەو-عا وسى باعدارلامانى ىسكە قوسۋ جونىندەگى قازاقستاندىق ۇسى­نىستى قولداعانى ءۇشىن، اتاپ ايت­قاندا ونى قارجىلاندىرۋعا 2 ملن ەۋرو بولگەنى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. ول سونداي-اق بۇۇ دب مەن بۇۇ ايەلدەر ۇيىمىنا باعدارلامانىڭ پراكتيكالىق يمپلەمەنتاتسياسىن ءوز موينىنا العانى ءۇشىن ريزاشىلىعىن جەتكىزدى.

ونىڭ ايتۋىنشا، «باعدارلاما ورتا­لىق ازيا ەلدەرىنىڭ ىنتىماقتاستىق پەن ءوزارا تۇسىنىستىكتىڭ جاڭا كورىنىسى اياسىندا ءوڭىردىڭ ورتاق دامۋى ءۇشىن ءتيىمدى شەشىمدەردى بىرلەسىپ ۇسىنىپ جانە ونى جۇزەگە اسىرا الاتىنىنىڭ تاماشا ۇلگىسى بولىپ تابىلادى». سونىمەن قاتار بۇل باستاما بريۋسسەل مەن ورتالىق ازيا استانالارىنىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا ەۋرووداقتىڭ جاڭا ستراتەگيا­سىن ءىس جۇزىندە ىسكە اسىرۋ بويىنشا ءتيىم­دى شەشىمدەر ۇسىنۋعا دايىندىعىن كورسەتەدى.

قازاقستاندىق ديپلومات قىركۇيەكتە نيۋ-يوركتەگى بۇۇ با-نىڭ 74-ءشى سەسسياسىندا سويلەگەن سوزىندە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ الماتىدا ءوز قىز­مەتىمەن ورتالىق ازيانى دا، سونداي-اق اۋعانستاندى دا قامتيتىن تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى بويىنشا وڭىرلىك ورتا­لىق قۇرۋدى ۇسىندى. بۇگىندە ىسكە قوسىل­عان باعدارلاما ون جەتى ماق­ساتتىڭ التا­ۋىن – ساپالى ءبىلىم (4-ماق­سات)، گەندەرلىك تەڭدىك (5-ماقسات)، لا­يىق­تى جۇمىس جانە ەكونوميكالىق ءوسۋ (8-ماقسات)، تەڭسىزدىكتى ازايتۋ (10-ماق­سات)، بەيبىتشىلىك، ءادىل سوت جانە ءتيىمدى ينستيتۋتتار (16-ماقسات) جانە تۇراقتى دامۋ مۇددەسىندەگى ارىپتەستىكتى (17-ماقسات) قامتيدى.

ء«بىز الداعى ۋاقىتتا بۇل باعدارلاما ءوزىنىڭ قۇندىلىعى مەن تابىستىلىعىن دالەلدەيدى دەپ ۇمىتتەنەمىز، بۇل، بۇرىن جوسپارلانعانداي، ونى كەڭەيتۋگە باعىت­تالعان جۇمىستى جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ول ەۋرازياداعى، ورتالىق ازيا­داعى، ەۋروپالىق وداقپەن، اسىرەسە اۋعانستانمەن ىقپالداسا وتىرىپ وعان قا­تىستى ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا تە­تىك­­تەرىنىڭ پروتوتيپىنە اينالادى دەپ سە­نەمىز»، دەپ مالىمدەدى ءمينيستردىڭ ورىنباسارى.

ا.كاميلوۆ تا، ر.ۆاسيلەنكو دا ءوز بايان­داما­لارىندا حالىقارالىق قوعام­داس­تىقتى اۋعانستاندى پروبلەما رەتىن­دە ەمەس، جاڭا مۇمكىندىكتەر كوزى رەتىندە قا­راس­تىرۋعا شاقىرعانىن اتاپ وتكەن ءجون.

ءىس-شارا اياسىندا ەۋروپالىق سىرتقى ءىس-ارەكەتتەر قىزمەتى، بۇۇ دب جانە باسقا دا قۇرىلىمدار اتىنان، سونداي-اق اۋعان­ستاننىڭ ەو جانىنداعى ەلشىسى اتىنان سويلەگەن سوزدەرىندە وسى باعدار­لامانىڭ باستاۋشىسى بولىپ، ىسكە اسىرعانى ءۇشىن قازاقستان مەن وزبەكستان تاراپىنا جو­عارى باعا مەن العىس سوزدەر ايتىلدى. قازاق­ستاننىڭ 2017-2018 جىلدارى بۇۇ قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنە مۇشە بولعان كەزىندە، اسى­رەسە 2018 جىلعى قاڭتاردا قك-دەگى تور­اعا­لىعى شەڭبەرىندە اۋعانستاندى تۇ­راق­تان­دىرۋعا قوسقان ۇلەسى ەرەكشە اتاپ ءوتىلدى.

سالتاناتتى شارا اياسىندا بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى اۋعان قىزدارىنىڭ تاريحىن باياندايتىن، سونداي-اق ولاردىڭ قازاق­ستاندا الاتىن ءبىلىمىنىڭ الداعى ۋاقىت­تا ۇلكەن مۇمكىندىكتەر اشاتىنى تۋرالى سۇحباتتارىن كورسەتەتىن بەينە-روليك ۇسىندى.

 

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اسىل اعانىڭ شاراپاتى

رۋحانيات • كەشە

قۇيماقۇلاق

رۋحانيات • 26 قازان، 2021

قوعامنىڭ بىتەۋ جاراسى

قوعام • 26 قازان، 2021

گاز باعاسى نەگە قىمبات؟

ايماقتار • 26 قازان، 2021

فرانتسيا تىزگىنى ءۇشىن تايتالاس

ساياسات • 26 قازان، 2021

ەربوسىن ۇلىن اۋىر سىناق كۇتىپ تۇر

كاسىپقوي بوكس • 26 قازان، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار