ءسوزىمىزدىڭ دالەلى رەتىندە جاقىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىمەن بىرلەسكەن «استانا – ادالدىق الاڭى» جوباسى اياسىندا اگەنتتىك توراعاسى اليك شپەكباەۆ پەن ەلوردا اكىمى التاي كولگىنوۆتىڭ ءتۇرلى ۇيىم وكىلدەرىمەن كەزدەسۋى ءوتتى. كەزدەسۋ «جانۇيا» وتباسى ينستيتۋتىن قورعاۋ ورتالىعىنىڭ الاڭىندا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, مەملەكەتتىك ورگاندار جانە قوعام وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى. جيىن بارىسىندا التاي كولگىنوۆ جوبانىڭ سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن تومەندەتۋدەگى ەرەكشە ءرولىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار قاتىسۋشىلارعا «استانا – ادالدىق الاڭى» جوباسىنىڭ اياسىندا اشىلعان iQala ورتالىعى جۇمىسىنىڭ كاسىپكەرلەر ءۇشىن قولايلى ەكەندىگىن جەتكىزدى.
«IQala كومەگىمەن ءسىز كاسىپكەرلەر مەن جەكە تۇلعالارعا تەحنيكالىق سيپاتتامالاردى ءبىر ءوتىنىش ارقىلى الا الاسىز. بۇرىن جارىق, سۋ, جىلۋ قوسۋ ءۇشىن ءار ءمونوپوليستى جەكە-جەكە اينالىپ, ۋاقىتتى جانە اقشانى جۇمساۋ قاجەت بولاتىن. قازىر iQala ورتالىعىندا جانە سايتتىڭ كومەگىمەن ءبىر ءوتىنىش ارقىلى جۇمىستاردى بىتىرۋگە مۇمكىندىك بار. ەگەر ءبىز قوعامنىڭ العا باسۋىن, مەملەكەتتىڭ دامۋىن, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ نىعايۋىن تەرەڭ تۇسىنەتىن بولساق, وندا وسى جوبانىڭ ماڭىزدىلىعىنا ءمان بەرۋىمىز كەرەك. سەبەبى شىنايى ۇعىنعان ادام ءۇشىن جەمقورلىق دەگەن ۇلتتىڭ تامىرىنا بالتا شاباتىن دۇنيە. سوندىقتان ءبىزدىڭ الدىمىزدا, اسىرەسە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ الدىندا تۇرعان تالاپ – اشىقتىق. اشىقتىق بار جەردە ساپالى قىزمەت اتقارىلاتىنى ايقىن. وسى ماسەلەنى كوپ بولىپ شەشۋىمىز كەرەك. سەبەبى قوعام بولماي مەملەكەت بولمايدى. ءبىز دە, مەملەكەت قىزمەتكەرلەرى دە قوعامنىڭ ءبىر مۇشەسىمىز. سول سەبەپتى بىزگە مىندەت جۇكتەلگەننەن كەيىن ونى جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارعانىمىز ابزال. وسى رەتتە «ادالدىق الاڭى» جوباسىن قولعا الىپ, ىسكە اسىرىپ جاتقان اگەنتتىك قىزمەتكەرلەرىنە العىس ايتقىم كەلەدى», دەدى التاي كولگىنوۆ.
ايتا كەتەتىن ءبىر جايت, بۇگىنگى تاڭدا iQala ورتالىعى 92 قىزمەت ءتۇرىن ۇسىنعان. قاراشا ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن قوسىمشا 47 قىزمەت قوسىلادى دەپ كۇتىلۋدە. جىل سوڭىنا دەيىن بارلىعى 139 قىزمەت ىسكە قوسىلاتىن بولادى. اليك شپەكباەۆ ءوز سوزىندە ەلىمىزدە «ادالدىق الاڭى» جوبا كەڭسەلەرى جۇزەگە اسىرىپ جاتقان باستامالار جونىندە اتاپ ءوتتى.
«قوعامدا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا اگەنتتىك حالىق اراسىندا پاراساتتىلىق قاعيداتىن ناسيحاتتاۋدا. ىسكە اسىرىلىپ جاتقان باستامالار ازاماتتار اراسىندا جاساعان ءىس-ارەكەتى ءۇشىن جەكە جاۋاپكەرشىلىك سەزىمىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. ساتۋشىسى جوق دۇكەندەر, مەترودا باقىلاۋشىسى جوق تۋرنيكەتتەر, ادالدىق مەكتەپتەرى – قوعامداعى ادامگەرشىلىكتى تاربيەلەۋگە باعىتتالعان. رەسپۋبليكا بويىنشا «ادالدىق الاڭى» كەڭسەلەرى جاڭا يدەيالار مەن باستامالار قۇرۋ ماقساتىندا بەلسەندى قوعامنىڭ مەملەكەتتىك اپپاراتپەن ءوزارا قارىم-قاتىناسى ءۇشىن كوپىر بولىپ تابىلادى. قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋ بويىنشا شامامەن 3,5 مىڭ ازاماتقا كومەك كورسەتىلدى», دەدى اليك شپەكباەۆ. اگەنتتىك توراعاسى مالىمدەگەندەي, بارلىق وڭىرلەردە جانە بىرقاتار مينيسترلىكتە جۇمىس ىستەپ جاتقان «ادالدىق الاڭى» جوبالىق كەڭسەلەرى ارقىلى كەز كەلگەن ادام سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شارالاردى ازىرلەۋگە قاتىسا الادى.
ءيا, قوعامدا كەز كەلگەن قۇقىق بۇزۋشىلىققا جول بەرمەۋ ءۇشىن جوعارى ادامگەرشىلىك پەن مادەنيەتتى دامىتۋ قاجەت ەكەنى, ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ادامگەرشىلىك, پاراسات, ادالدىق ۇعىمدارى ارالاسقان كەز كەلگەن سالا جەمىستى جۇمىس پەن جوعارى ناتيجە بەرەتىنى انىق. سوندىقتان دا قازاقستاننىڭ ءاربىر ازاماتى مەملەكەتتىڭ مۇلكى مەن قارجىسىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, وزىنە بەرىلگەن تاپسىرمانى ارىنا جۇكتەلگەن مىندەت دەپ قابىلداپ, ونى ادالدىقپەن اتقارىپ, جەمقورلىقتىڭ جەرگە قاراتاتىن قاسيەت ەكەنىن جەتە تۇسىنگەندەرى ابزال. وسى ورايدا ەلوردا اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقتيار ماكەن اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى باياندادى.
«ەلوردادا جوبا اياسىندا «اشىق اكىمدىك» تۇجىرىمداماسى بەلسەندى جۇزەگە اسىرىلۋدا. قالامىزدىڭ ەسىل جانە سارىارقا اۋداندىق اكىمدىگىندە ازاماتتارعا قىزمەت كورسەتەتىن زاماناۋي فرونت-وفيستەر اشىلدى. كاسىپكەرلەرگە قىزمەت كورسەتەتىن جاڭا iQala ورتالىعى قىزمەتىن جالعاستىرۋدا. «ينتەراكتيۆتى قوعامدىق باقىلاۋ كارتاسى» مەن «قاتىسۋ بيۋدجەتى» اياسىندا بيۋدجەتتىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جاڭا قۇرالدار ەنگىزىلۋدە. ەلوردانىڭ ءار تۇرعىنى ءوز ورتاسى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى موينىنا الىپ, ارقايسىمىز قالامىزعا ءوز ۇيىمىزدەي قاراۋىمىز كەرەك. بۇل رەتتە «ادالدىق الاڭى» جوباسىن ايرىقشا اتاپ وتكەن ءجون دەپ ەسەپتەيمىن. جوبا وسىدان ەكى جىل بۇرىن تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسقان بولاتىن. ەلوردادان قاناتقاقتى جوبا رەتىندە باستاۋ العان «ادالدىق الاڭى» بۇگىنگى تاڭدا رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ايماعىندا سان ءتۇرلى شارا اتقارىپ ۇلگەردى. ونىڭ نەگىزگى مىندەتى – قىزمەتكە دەگەن ادالدىقتى العا تارتا وتىرىپ, جەمقورلىقپەن كۇرەسۋ, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ. مىسالى, «ينتەراكتيۆتى قوعامدىق باقىلاۋ كارتاسى» ارقىلى قالاداعى اتقارىلعان جۇمىستار, مەملەكەتتەن بولىنگەن قاراجاتتىڭ جۇمسالۋى جانە تاعى دا باسقا تۋىنداعان ماسەلەلەردىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى كورۋگە بولادى», دەدى ول.
قاتىسۋشىلار اكىمشىلىك كەدەرگىلەردىڭ بولۋى, ەڭبەكاقىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, باسشىلاردىڭ جەكە جاۋاپكەرشىلىكتەرىنىڭ بولماۋى, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتتىڭ جەتكىلىكسىز بولۋى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جەتكىلىكسىز اشىقتىعى, قوعامدىق باقىلاۋدىڭ بولماۋى, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى جۇرگىزۋ كەزىندە سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرى, سوت جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتىنىڭ جابىقتىعى سىبايلاس جەمقورلىققا ىقپال ەتەتىن نەگىزگى فاكتورلار ەكەنىن العا تارتتى. سونداي-اق جيىندا ەكولوگيا, ءبىلىم بەرۋ سالالارىنداعى جاڭا جوبالار جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن قارىم- قاتىناس ورناتۋ بويىنشا قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى تىڭدالدى.
شارا سوڭىندا ەلوردا اكىمى اگەنتتىك توراعاسىمەن «استانا – ادالدىق الاڭى» جوباسىن دامىتۋ مەن كەڭەيتۋ بويىنشا الداعى مىندەتتەر مەن باسىمدىقتاردى اتادى.
