ايماقتار • 14 قاراشا، 2019

تارازدا تاريح پەن تاعىلىم كونفەرەنتسياسى وتۋدە

82 رەتكورسەتىلدى

بۇگىن حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءماجىلىس زالىندا «تالاس قۇرىلتايى: تاريح پەن تاعىلىم» اتتى التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا باستالدى.

ايتۋلى تاريحي شاراعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ ارنايى كەلىپ قاتىستى. شارانى حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى جۇرگىزىپ، تالاس قۇرىلتايىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. «پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋدى ۇكىمەتكە تاپسىرعان بولاتىن. ەكى مىڭ جىلدان استام تاريحى بار تاراز تۇركى قاعاناتىنىڭ ورتالىعى بولعان، قازاق حاندىعىنىڭ قازىعى قاعىلعان ايماق»، دەدى ءوز سوزىندە.

ال، ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ ءوز سوزىندە «تاريحسىز بولاشاق بولمايدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ وسى باستامانى كوتەرىپ، تالاي عاسىرلىق تاريحىمىز بار ەل ەكەنىمىزدى دۇنيەگە كورسەتۋ ءۇشىن ۇكىمەتكە تاپسىرما بەردى. قازاق ۇلتىنىڭ تاريحى تەرەڭدە جاتىر. تاراز قالاسىنىڭ 2000 جىلدىق، تۇركىستان قالاسىنىڭ 1500 جىلدىق، قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىق تاريحي تويىن اتاپ وتتىك. ەندى تاريحي تارازدى دامىتۋ كەرەك. ۇلىتاۋدى تۋريستىك ورتالىققا اينالدىرۋ كەرەك»، دەدى. سونىمەن قاتار بەردىبەك ماشبەك ۇلى جامبىل وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا جاڭادان سالىنىپ جاتقان «شاحريستان» تاريحي-مادەني كەشەنىندە بولعانىن، بۇگىندە تاراز قالاسىنىڭ تۇرلەنىپ كەلە جاتقانىن، قالانى دامىتۋ ءۇشىن ۇكىمەت تاراپىنان كومەك كورسەتىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇدان كەيىن جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ ءسوز الىپ، جامبىل ءوڭىرىنىڭ تاريحي مەكەن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «تاريحى تەرەڭ، اۋقىمدى تاراز شاھارى تۋرالى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «تاراز - تاريحىمىزدىڭ تەمىرقازىعى» دەگەن بولاتىن. ەندى تاريزي تارازعا كوڭىل ءبولىنۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز. «شاحريستان» كەشەنىندە سالىنىپ جاتقان «تاريحتانۋ» ورتالىعىنىڭ ماقساتى دا باي تاريحىمىزدى پاش ەتۋ. بۇگىنگى كونفەرەنتسيا بارىسىندا تاريح تاعى دا جاڭا مالىمەتتەرمەن تولىققالى وتىر»، دەدى اسقار مىرزاحمەتوۆ. ءوز كەزەگىندە قىرعىز رەسپۋبليكاسى جوگوركۋ كەنەشىنىڭ ەكس-توراعاسى مەدەتحان شەريمكۋلوۆ تالاسقا بايلانىستى قۇرىلتايعا ەكىنشى رەت قاتىسىپ وتىرعانىن، العاشقى جيىن نۇر-سۇلتان قالاسىندا جوعارى دەڭگەيدە وتكەنىن جەتكىزدى.

سونىمەن قاتار ول قازاق دالاسىنىڭ تاريحيلىعىنا دا توقتالدى. ال، جيىندى جۇرگىزىپ وتىرعان اكادەميا باسشىسى دارحان قىدىرالى تاريح ۇلتتى بىرىكتىرۋى كەرەك ەكەنىن ايتىپ، جۋىردا تۇركى اكادەمياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قىرعىز ەلىنىڭ بىشكەك قالاسىندا تالاس قۇرىلتايىنىڭ وتەتىنىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار قازاق پەن قىرعىز عالىمدارى موعولستان تاريحىن زەرتتەۋلەرى كەرەك ەكەنىن دە ايتتى. بۇدان كەيىن موڭعوليا ۇلتتىق مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ءسۇحبااتار داگۆاادورج تاراز جەرىندە ءوتىپ جاتقان تاريحي شارانىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالسا، وزبەكستان عىلىم اكادەمياسى ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى فارحاد ماكسۋدوۆ ءبىر حالىقتىڭ تاريحىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن ونىڭ مادەنيەتىن جاقسى كورۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى. ءوز سوزىندە تاتارستان عىلىم اكادەمياسى ا.ح.حاليكوۆ اتىنداعى ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى كايرات سيتديكوۆ قازاق دالاسىنىڭ تاريحي تاعىلىمعا تولى ەكەنىن، بۇگىنگى شارا سونىڭ ءبىر كورىنىسى ەكەنىنە توقتالدى. بۇدان كەيىن عالىمدار سەكتسيالارعا ءبولىنىپ، شىڭعىس حان، جوشى، شاعاتاي ۇلىستارىنا قاتىستى، التىن وردا تاريحىنا قاتىستى ءوز ويلارىن ورتاعا سالۋدا. شارا تاراز جەرىندە ەكى كۇن بويى وتەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

كۇلكى كەرۋەنى № 24

رۋحانيات • بۇگىن، 11:08

رەيتينگتە جوعارىلادى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 07:22

«التىن ساقا» ۇزدىكتەرى انىقتالدى

ۇلتتىق سپورت • بۇگىن، 07:15

قازاق ءانى نيۋ-يوركتە شىرقالدى

رۋحانيات • بۇگىن، 07:09

جاقسىلىققا تولى جاستار جىلى

قوعام • بۇگىن، 07:04

شاپاعاتتى جول

رۋحانيات • بۇگىن، 06:59

«قايىربولاتتى قايتارىڭدار!»

ايماقتار • بۇگىن، 06:56

ۆولونتەرلەر باس قوستى

قوعام • بۇگىن، 06:47

ستيپەنديا كوتەرىلەدى

قوعام • بۇگىن، 06:43

ناقتى تاپسىرمالار بەردى

پرەزيدەنت • بۇگىن، 06:27

التىن وردانىڭ اق تاڭى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار