ايماقتار • 11 قاراشا, 2019

ءباسپاسوز - حالىق قولداعاندا باتىم

330 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

باسپاسوزگە جازىلۋ ناۋقانى بويىنشا وقىرماندارمەن جۇزدەسۋ ءۇشىن ەسىل اۋدانىنا جەرگىلىكتى «سولتۇستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ وكىلدەرىمەن بىرگە بارىپ قايتتىق.

اۋدان اكىمى التىنبەك ابدوللاەۆ جاقسى قارسى الىپ, اۋداننىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جاعدايىنان ءبىراز حابار بەردى. بيىلعى وراقتى اۋدان جاقسى تابىسپەن اياقتاعان ەكەن. گەكتار بەرەكەلىگى دە 20 تسەنتنەردەن اينالىپتى. ەندى ءبىراز كۇننەن كەيىن مايلى داقىلداردى جيناۋدى دا تولىق اياقتايمىز دەگەن اكىم ءبىزدى وقىرمانداردى جيناپ قويعان Nur Otan پارتياسىنىڭ جەرگىلىكتى كەڭسەسىنە شىعارىپ سالدى.

مۇندا اكىمنىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەر جونىندەگى ورىنباسارى ەدىل تۇتقىشەۆتىڭ باستاۋىمەن كەلگەندە وسىنداعى كاسىپورىندار, مەكەمەلەر مەن وقۋ ۇيىمدارىنان قازاق وكىلدەرى ءبىرشاما جينالىپ وتىر ەكەن. الدىمەن ءسوزدى الداعى جىلدىڭ باسىندا 100 جىلدىعىن تويلاعالى وتىرعان «سولتۇستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ باسشىسى, ەسىمى ەلگە تانىمال جۋرناليست جاراسباي سۇلەيمەنوۆ اعامىز الىپ, گازەتتىڭ تاريحىنان, قالىپتاسۋ جولدارىنان, بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگىنەن ۇزاق اڭگىمەلەر ايتتى.  سونىڭ ىشىندە ءباسپاسوزدىڭ حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى زور ەكەنىن, ونىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى سياقتى تەكسەرىلمەگەن, انىقتالماعان سۋىت حابارلاردى حالىقتىڭ قۇلاعىن ەلەڭدەتۋ ماقساتىمەن بەرە بەرمەيتىنىن جەتكىزدى. سونداي-اق تەلەديدار دا كورەرمەندەردى تارتۋ ماقساتىمەن نەشە ءتۇرلى وعاش دۇنيەلەردى كورسەتۋگە تىرىساتىنىن, ەشقانداي تاربيەلىك ۇلگىسى جوق, تەك اتىس-شابىس نەمەسە وتباسىلىق ارازدىقتار مەن جاۋىزدىقتاردى جارنامالايتىن سەريالداردى كورسەتۋگە دە اۋەس ەكەنىن اۋىزعا الدى. حالقىمىز بالا تاربيەسىندە «مال قۇلاعى ساڭىراۋ» دەگەن ءپرينتسيپتى ۇستانىپ, وعاش دۇنيەلەردى اۋىزعا الماۋعا تىرىسسا, كەيبىر تەلەارنالار كەرىسىنشە, سوندايلاردى جارنامالاپ, جاماندىقتى جايىپ ءجۇر دەدى جاراسباي قابدوللا ۇلى.

«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» وبلىستاعى وكىلى رەتىندە ءبىز دە ءبىر عاسىرعا تولىپ وتىرعان باسىلىمىمىزدىڭ تاريحىنان ءبىراز اڭگىمەلەر ايتتىق. سونىمەن قاتار «ەگەمەننىڭ» بەتىندە وبلىستىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى ۇنەمى كورىنىس تاباتىنىن, ءتىپتى ايرىقشا تاعدىرلى ادامدار تۋرالى دا ءجيى جازىلاتىنى جەتكىزىلدى. سونىڭ مىسالىنا اتاقتى جەرلەستەرىمىز, ءبىر ۇيدەن ءتورت اكادەميك شىققان ايتحوجيندار, ءبىر ۇيدەن كەڭەس وداعى جىلدارىنىڭ وزىندە بەس كەڭشار ديرەكتورى شىققان بارلىباەۆتار وتباسى, 25 جىل بويى بۇكىلوداقتىق ترەستى باسقارىپ, 16 مىڭ شاقىرىمعا سۋ تارتىپ, گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن كەنشىنباەۆ جانە ت.ب. تۋرالى جازىلعان ماقالالار ايتىلدى.         

كەزدەسۋ بارىسىندا ءبىر توپ بەلسەندى گازەت وقۋشىلارى وزدەرىنىڭ ويلارىمەن ءبولىسىپ, بىزگە سۇراقتار قويدى.

ساپار ودان ءارى ەسىل اۋدانىنداعى ۇلكەن ەلدى مەكەندەردىڭ ءبىرى نيكولاەۆكا سەلوسىندا جالعاستى. اسفالت جولدىڭ بويىندا ورنالاسقان بۇل اۋىلدىڭ تاريحى تەرەڭدە جاتىر. وسى وڭىردەگى ون جىلدىق مەكتەبى جانە ونىڭ قاسىندا ينتەرناتى بولعان اۋىل دا وسى. مەكتەپتەرى ەجەلدەن قازاق-ورىس مەكتەبى بولىپ كەلەدى. ونى ۇزاق جىلدار بويى وبلىسقا بەلگىلى, لەنين وردەندى ۇستاز اسقار يگىباەۆ باسقارعان. قازىر مەكتەپ تە سول كىسىنىڭ اتىندا.

وسى اۋىلدىڭ ەجەلگى قازاقشا اتى كوبەش. ەلدى مەكەن كەزىندە كوبەش دەگەن اتاقتى كىسىنىڭ قىستاۋىنا سالىنعان. كەزدەسۋ بارىسىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا جەر-سۋ اتتارىنىڭ ەجەلگى اتاۋلارى قايتارىلىپ جاتقانىن ەسكەرىپ, اۋىلدىڭ كوبەش اتىنىڭ قايتارىلۋىن دا قوزعاۋ كەرەكتىگى اۋىزعا الىندى. مۇندا دا وقىرماندار ءبىرشاما بەلسەندى بولىپ, وزدەرىنىڭ پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. سونىڭ ىشىندە بايىرعى مۇعالىم قايىرجامال وماروۆا اپايىمىز گازەتتەردىڭ لاتىنشا ءالىپبيدى ۇيرەنۋ مەن  قولدانۋدا دا پايداسى ءتيىپ جۇرگەنىن تىلگە تيەك ەتتى. سونداي-اق اپايىمىز گازەتتىڭ ءوزى كوزدىڭ قاراشىعىن جۇگىرتىپ وتىرۋعا پايدالى ەكەنىن, مۇنىڭ ءوزى كوزگە گيمناستيكا بولاتىنى تۋرالى دا سونى پىكىر ءبىلدىردى. ءسوزىنىڭ سوڭىندا ول گازەتتىڭ جازىلىمىن سىيلىق رەتىندە ۇسىنۋعا دا بولاتىنىن جەتكىزدى.

«شاقىرعان جەرگە قانت-كامپيت, ءشاي اپارعانشا گازەتكە جازعان تۇبىرتەكتى سىيلاعان الدەقايدا ءتيىمدى بولادى» دەدى ول. مەكتەپ ديرەكتورى قانات شاكەنوۆ ءوزىنىڭ سوزىندە جاڭارتىلعان ءبىلىم رەفورماسىنىڭ تۇسىنۋگە قيىن ەكەندىگىن, ۇستازداردى كوبىنەسە وسى ماسەلەلەر قينايتىنىن ايتتى. سونىمەن بىرگە قازاقتاردىڭ ءوز بالالارىن ءالى كۇنگە ورىسشاعا بەرەتىنىنە قىنجىلىس ءبىلدىردى.

ودان ءارى ساپارىمىز تاۋاعاش اۋىلىندا جالعاستى. بۇل اۋىلدىڭ ەڭ نەگىزگى ماسەلەسى جول ەدى, سونىڭ ازابىن ءبىز دە كورىپ, بولىپ وتكەن شاعىن جاۋىننىڭ وزىنەن ەزىلىپ قالعان جولمەن اۋىلعا تەك «نيۆا» ماشينەسىمەن قىسىلىپ, قىمتىرىلىپ, زورعا جەتتىك. وتكەن جولعى ماقالامىزدا («باستاعان دا تاستاعان... «ەق», 21.10.2019 ج.») اۋداننىڭ جاڭا اكىمى التىنبەك ابدوللاەۆ بۇل اۋىلعا سالىناتىن جولدىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى دايىندالۋدا ەكەنىن ايتىپ, حالىقتى قۋانتقانىن جازعان بولاتىنبىز. سودان بەرى حالىقتىڭ كوڭىلى كوتەرىڭكى, بىراق اۋىز سۋ ماسەلەسى ءالى دە قيناپ تۇرعان كورىنەدى.

تاۋاعاشتىقتار گازەتكە جازىلۋدا بەلسەندىلىك كورسەتىپ, بۇلاق, بەكسەيىت اۋىلدارى سياقتى تۇتاستاي جازىلاتىندارىن جەتكىزدى.

«وسى اۋىلدا 72 اۋلا بار, ءبارى دە گازەتكە جازىلادى دەپ ويلايمىز. گازەتتەگى ماسەلەلەر ارقاشاندا كوكەيگە قونىمدى. ماقالالار كاسىبي دەڭگەيدە جازىلادى. كوتەرىلگەن وزەكتى ماسەلەنىڭ ءمانىسىن ارقاشان گازەت قانا اشادى. تەلەديدار مەن ينتەرنەت حابارلارى تەك جاڭالىقتى جەتكىزۋدى عانا بىلەدى. سوندىقتان گازەت الۋعا ءبارىمىز دە قۇشتارمىز» دەدى ءوزىنىڭ سوزىندە مەكتەپ ديرەكتورى مۇرات سيبانباەۆ.

ءسويتىپ, ەسىل اۋدانىندا باسپاسوزگە دەگەن قىزىعۋشىلىعى كوپ وقىرماندارىمىز بار بولعانىنا ءتانتى سەزىممەن اتتاندىق.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە