قازاقستان • 21 قازان، 2019

بيزنەستىڭ دامۋىنا باستاعان فورۋم

14 رەتكورسەتىلدى

شىعىس پەن باتىس تۇركىلەرىنىڭ اراسىن جالعاپ تۇرعان التىن ارقاۋ – ازەربايجاننىڭ استاناسى باكۋدە سالتانات قۇرعان تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ ءسامميتى الىس-جاقىن شەتەلدىك باق نازارىنان تىس قالعان جوق. جەتىنشى رەت وتكەن ءسامميتتىڭ جەتىستىكتەرى مەن مەملەكەت باسشىلارىنىڭ مامىلەسى تۋرالى باسقا باسىلىمداردىڭ نە دەيتىنىن شولىپ وتسەك.

جارىسا جازىلعان جاڭالىقتار­دىڭ الدى – وزبەكستاننىڭ تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنە مۇشە بولۋى. العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ حاباردى قىرعىزستاندىق ەlgezit باسىلىمى جاريالادى. باسىلىمنىڭ جازۋىنشا، وزبەكستان كەڭەسكە قوسىلۋ نيەتىن 2018 جىلى 3 قىركۇيەكتە چولپون-اتادا وتكەن  التىنشى جيىندا بىلدىرگەن. بۇل جاڭالىق كەڭەستى قۇرۋ شەشىمى قابىلدانعان ناحچىۆان كەلىسىمىنىڭ ون جىلدىعىنا تۇس كەلىپتى. ەستەرىڭىزدە بولسا، وسىدان ون جىل بۇرىن، 2009 جىلى ازەرباي­جان­دا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر – ازەر­باي­جان، قازاقستان، قىرعىزستان جانە تۇركيا پرەزيدەنتتەرى تۇركى كەڭەسىن قۇرۋ جونىندەگى تاريحي قۇجاتقا – ناحچىۆان كەلىسىمىنە قول قويعان بولاتىن.

تۇركيانىڭ TRT AVAZ ارناسى بيىل تۇرىكمەنستاننىڭ دا كەڭەسكە قىزىعۋ­شىلىق تانىتقانىن، باقى­لاۋشى مەملەكەت بولۋعا بەيىلدى ەكە­نىن حابارلادى. وسى رەتتە تۇركيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مەۆليۋت چاۆۋشوعلى تۇر­كى كەڭەسىنىڭ باس حاتشىسى باعدات امىرەەۆ­تىڭ اشعاباتقا اتتاناتىنىن، مۇنىڭ كەڭەستىڭ ايماقتاعى ءرولىن ارتتىرا تۇسەتىنىن مالىمدەدى. سونىمەن قاتار ارنا ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆتىڭ تۇركى كەڭەسىن قۇرۋ تۋرالى باستاما كوتەرىپ، ەلدەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ نىعايۋىنا  ەرەكشە ۇلەس قوسقان قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتى تۇركى الەمىنىڭ جوعارى وردەنىمەن سالتا­ناتتى تۇردە ماراپاتتاعانىن حابار­­لايدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ سوورانباي جەەنبەكوۆ باستا­عان قىرعىز ەلىنىڭ كەڭەستەگى توراعا­لىعىن جوعارى باعالا­عانىن دا ايتىپ وتكەن.

Daily Sabah گازەتى تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايپ ەردوعان ەكونوميكا، ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىمەن قاتار ايماقتاعى تەرروريزمگە قاتىستى ويىمەن بولىسكەنىن جازادى. اقپاراتقا سۇيەنسەك، تۇركيا پرەزيدەنتى مۇنداي عالامدىق پروبلەمانى شەشۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى بىرىگۋ ەكەنىن ايتقان. وسى ورايدا تۇركيا جۇرگىزىپ جاتقان سيرياداعى اسكەري وپە­راتسيانىڭ ماقساتى بوسقىنداردى ەلىنە قايتارۋ ەكەنىن، بۇگىندە 3 ميلليون سي­ريا­لىقتى تۇركيا­دا پانالاتقاندارىن ايتىپ، باۋىرلاس ەلدەردى سيرياعا قولداۋ كورسەتۋگە شاقىرعان. سونىمەن بىرگە ول تۇركى كەڭەسىنىڭ مارتەبەسى بۇۇ قاۋىپسىز­دىك كەڭەسى مەن يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى سەكىلدى دەڭگەيگە كوتەرىلەتىنىنە سەنىمىن بىلدىرگەن. وعان قوسا باكۋدەگى شارانىڭ قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ەكونوميكاسىنا قاتىستى جاڭا مۇمكىندىكتەر اشۋعا كومەكتەسەتىنىن ايتقان. دوللاردىڭ تۇركيا ەكونوميكاسىنا ىقپال ەتۋىن تومەندەتۋ كەرەكتىگىن، كاسپي ءدالىزىنىڭ تۇركيا ەكونوميكاسى ءۇشىن ماڭىزى تۋرالى دا ءسوز قوزعاعان. رەجەپ تايپ ەردوعان بۇل باعىتتاعى جۇمىستى ىلگەرىلەتۋ كەدەندىك ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋگە تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن دە ەسكەرتىپ وتكەن. كوممەرتسيالىق قارىم-قاتىناسقا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعان بارلىق كۆوتانى الىپ تاستاۋى دا اراداعى بايلانىستى نىعايتا تۇسەرىن تۇركيا پرەزيدەنتى نازارعا الىپتى. ودان كەيىن ازەربايجاننىڭ ۇلكەن ماسەلەسىنە اينالعان تاۋلى قاراباحقا قاتىستى بىتپەگەن داۋدى بەيبىت جولمەن شەشۋدى قولعا الۋ كەرەكتىگىن جەتكىزگەن.

رەسەيدىڭ تاسس اگەنتتىگى كەڭەس كۇن تار­تى­بىن­دەگى نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى ورتا جانە كىشى بيزنەستى دامىتۋ ەكەنىن اتاپ وتكەن. اگەنتتىك تۇركى كەڭەسىنىڭ باس حات­شىسى باعدات امىرەەۆ كەڭەسكە مۇشە مەملەكەتتەر اراسىن­داعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە ەرەكشە ءمان بەرىلىپ، كۇن ءتارتىبىنىڭ نەگىزگى تاقىرىبى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ جونىندە كەڭىنەن ءسوز قوزعالعانى تۋرالى جازادى. تۇركى كەڭەسىنىڭ اياسىندا 17 مامىردا نۇر-سۇلتان قالاسىندا قۇرىلعان تۇركى ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسى كەڭەسكە مۇشە ەلدەر اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى دامىتۋعا ۇلكەن ۇلەس قوساتىنى ايتىلعان. سونىمەن بىرگە وتكەن اپتادا تاشكەنتتە 500 كاسىپكەردىڭ قاتىسۋىمەن كەڭ كولەمدە بيزنەس فورۋم وتكەنى تۋرالى، باكۋدە دە ءدال وسىنداي ۇلكەن بيزنەس فورۋم ۇيىمداستىرىلعانى تۋرالى حابارلايدى. «وسى ەكى فورۋمدا ونداعان كەلىسىمگە قول قويىلدى. وسى جىلدىڭ ەكونوميكا سالاسىنداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى باستاماسى – تۇركى ينۆەستيتسيا قورى. اتالعان قور شاعىن جانە ورتا بيزنەس كاسىپورىندارىن قولداۋ ارقىلى ەلدەردىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىنا سەرپىن بەرۋى ءتيىس» دەلىنگەن اگەنتتىك حابارلاماسىندا.

باسقوسۋدا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر­دىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنە توراعالىق ەتكەن قىرعىزستان تىزگىندى ازەربايجانعا تابىستايتىنىن، باكۋ دە ءوز كەزەگىندە باۋىرلاس مەملەكەتتەر اراسىنداعى ەكونو­ميكالىق سەرىكتەستىكتى دامىتۋدى قولعا الاتىنىن حابارلاعانى دا رەسەيلىك اگەنتتىك اقپاراتىندا كورىنىس تاپقان.

ازەربايجاننىڭ Turan تاۋەلسىز اگەنت­تىگى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ تۇركى­تىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتى­ماق­­تاس­تىق كەڭەسىن تۇركى مەملەكەت­تەرىنىڭ ۇيىمى دەپ اتاۋدى ۇسىنعانىن حابار­­لايدى. اگەنتتىكتىڭ حابارلاۋىن­شا، ەلباسى كەڭەس اتىن وزگەرتۋمەن قاتار 2040 جىلعا دەيىنگى دامۋ جوسپارىن ويلاستىرۋدى دا ۇسىنعان. «نۇرسۇلتان نازار­باەۆ كەڭەس ءسوزىن ۇيىممەن الماس­تىرۋ ك­ەڭەس­تىڭ ماڭىزىن دا، دەڭگەيىن دە جوعارى­لاتاتىنىن ايتتى» دەلىنگەن حابارلامادا.

تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتى­ماق­تاستىق كەڭەسى شەڭبەرىندە پرەزي­دەنتتەردىڭ ەكىجاقتى كەزدەسۋلەرى دە بىر­قاتار باق نازارىنان تىس قالمادى. كەڭەسكە مۇشە ەلدەردىڭ ۇلتتىق باسىلىمدارى مەن ارنالارى بيىلعى جيىننان كوپتەپ اقپارات بەردى.

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

كۇلكى كەرۋەنى № 16

رۋحانيات • بۇگىن، 12:04

اقىنعا ارنالعان كۇن

رۋحانيات • بۇگىن، 07:46

قالانى دامىتۋ قۇجاتى دايىن

ايماقتار • بۇگىن، 07:43

باسپانامەن قامتيتىن باستى قۇجات

باعدارلامالار • بۇگىن، 07:23

ەر ەدىگە جانە ەلدىك مۇددە

رۋحانيات • بۇگىن، 07:20

بولمىسى ءبۇتىن باعاەۆ

رۋحانيات • بۇگىن، 07:19

ۇقساس جاڭالىقتار