ازەربايجاندا وتكەن تۇركى كەڭەسىنىڭ VII ءسامميتى تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ينتەگراتسيالىق الەۋەتىن تولىقتاي ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى سىرتقى ساياساتتىڭ كۇن تارتىبىندە وزەكتى بولىپ قالا بەرەتىنىن كورسەتتى. ءوز سوزىندە قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇركى كەڭەسى قىزمەتىنىڭ باستالۋىمەن سەرىكتەستەر اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ اسا ماعىنالى جانە سىندارلى كەزەڭى باستالعانىن ءادىل اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار وسى ۇلگىدەگى ءوزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن سانى وزبەكستاننىڭ قوسىلۋى مەن ۆەنگريانىڭ باقىلاۋشى مارتەبەسىن الۋىمەن قوسا العاندا, التىعا دەيىن جەتكەن قاتىسۋشى ەلدەر تاراپىنان قازىرگى گەوساياسي جانە ەكونوميكالىق جاعدايلارعا بەيىمدەلۋدى تالاپ ەتەدى.
بىرىنشىدەن, رەفورمالاۋدىڭ ويلاستىرىلعان ستراتەگياسىن قۇرۋ جونىندە ايتا كەتۋ كەرەك. قىرعىزستاندا وتكەن تۇركى كەڭەسىنىڭ VI سامميتىندە كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار وڭتايلاندىرۋ مەن ورتالىقتاندىرۋ ماسەلەلەرىنە باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, كەڭەس قۇرىلىمدارىنىڭ جۇمىسىن قايتا قۇرىلىمداۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ءدال وسى ماقساتتا تۇركى ىنتىماقتاستىق ۇيىمدارىن رەفورمالاۋ تۇجىرىمداماسى قۇراستىرىلدى.
ەكىنشىدەن, ەكونوميكالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى كەڭەيتۋ باعىتىن جانداندىرۋ قاجەتتىلىگى ارتۋدا. وسى جىلى قاتىسۋشى ەلدەر بىرلەسكەن تۇركى ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسىن, سونداي-اق تۇركى ينۆەستيتسيالىق-ينتەگراتسيالىق قورىن قۇرۋ سياقتى بىرقاتار ماڭىزدى جوباعا باستاماشىلىق ەتتى. اتالعان قۇرىلىمداردىڭ باستى ماقساتى رەتىندە مۇشە مەملەكەتتەردە ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ جانە تۇركى ساۋدا ۇيلەرىن اشۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋ بولۋى ءتيىس.
ۇشىنشىدەن, تۇركى كەڭەسى اياسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ كەيىنگى دامۋى ۇزاق مەرزىمدى بولاشاقتىڭ ستراتەگيالىق كورىنىسىنىڭ بار بولۋىن مەڭزەيدى. باكۋدە وتكەن كەزدەسۋدە تۇركى كەڭەسىنىڭ قۇرمەتتى توراعاسى مارتەبەسىنە يە بولعان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «تۇركى كوزقاراسى – 2040» باعدارلاماسىن ازىرلەۋ تۋرالى ۇسىنىسى وسى قاجەتتىلىكتى كورسەتەتىنى ءسوزسىز انىق.
جالپى العاندا, تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسى ءوزىنىڭ 10 جىل ىشىندەگى قىزمەتى بارىسىندا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ءوزارا قىزىعۋشىلىق تۋدىراتىن كوپتەگەن ماسەلەلەر بويىنشا ۇستانىمدارىن جاقىنداستىرۋعا مۇمكىندىك بەردى دەگەن قورىتىندى جاساۋعا بولادى.
ليديا پارحومچيك,
الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى
