مەديتسينا • 21 قازان، 2019

قىزىلشا اۋرۋىنا قىراعىلىق قاجەت

14 رەتكورسەتىلدى

سوڭعى 3 جىلدا ەلىمىزدە تۋبەركۋلەزبەن سىرقاتتانۋشىلىق كورسەتكىشى 1،1 ەسەگە تومەندەدى. ءسويتىپ بۇل اۋرۋدىڭ قاۋپى ازايدى. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەر جانداربەك بەكشين مالىمدەدى.

ونىڭ ايتۋىنشا، ەلىمىزدە كوپ­تەگەن ينفەكتسيالىق اۋرۋ­لار بويىنشا تۇراقتى ەپيدەميو­لوگيالىق جاعداي بايقالادى.

«رەسپۋبليكا حالقىنىڭ اراسىندا 2019 جىلدىڭ 9 ايىندا ادام ءۇشىن اسا قاۋىپتى سانالاتىن وبا، ديفتەريا، پوليوميەليت، تريحينەللەز، ۆيستسەرالدى لەيش­مانيوز سەكىلدى 9 دەرتپەن سىرقاتتانۋ جاعدايلارى تىركەل­گەن جوق. وتكەن جىلدىڭ وسى كە­زەڭىمەن سالىستىرعاندا 35 نوزولوگيا بويىنشا سىرقاتتانۋ كورسەتكىشى، ونىڭ ىشىندە ا ۆي­رۋستىق گەپاتيتى 2،1 ەسە، مەنينگو­كوكوكك ينفەكتسياسى 41،3%، ءجىتى ۆيرۋستىق گەپاتيت 49،61%، ەنتەروبيوز 29،8%، سالمونەللەز 22%، تۇماۋ 12،5%، جرۆي 9،4%، تىنىس الۋ اعزالارىنىڭ تۋ­بەر­كۋلەزى 8،5%، ەپيدەميالىق پاروتيت 8%-عا تومەندەدى»، دەدى ج.بەك­شين.

ال 2018 جىلدىڭ قورى­تىن­دىسى بويىنشا كوپتەگەن دارىگە ءتوزىمدى تۋبەركۋلەزدى ەمدەۋ تيىمدىلىگى 79،5%-دى قۇرادى جانە الەمدەگى ەڭ ۇزدىكتەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلدى. قازاقستاندا كوپتەگەن دارىگە ءتوزىمدى تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىن ناۋقاستاردىڭ سانى جىل سايىن ازايىپ كەلەدى. سوڭعى 5 جىلدا 2013 جىلعى 10455-تەن 2018 جىلى 7282-گە دەيىن، ياعني  30%-عا ازايدى.

تۋبەركۋلەزدى ەرتە انىقتاۋ ماقساتىندا قازاقستاندا حالىق­ارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەتىن قازىرگى زامانعى ادىستەر ەنگىزىلدى. وسى رەتتە اتاپ وتەرلىك جاي، تاۋەلسىز قازاقستان ءوز تاريحىندا ءبىرىنشى رەت ەپيدەميالىق قاۋىپتى ايماقتان شىقتى.

دەگەنمەن، قىزىلشا بويىنشا ەپيدەميولوگيالىق جاعدايدا الاڭداتارلىق وقيعالار بار ەكەن­دىگىن ايتا كەتكەن ءجون. سوندىقتان ج.بەكشين بۇل ماسەلەگە بارىنشا ەكپىن تۇسىرە سويلەدى.

وسىعان وراي قابىلدانعان شارالار ناتيجەسىندە سىرقاتتا­نۋ­شى­لىقتىڭ تومەندەۋ ءۇردىسى بايقالدى. ماسەلەن، قىركۇيەك ايىندا رەس­پۋبليكا بويىنشا قىزىلشامەن سىر­قاتتانۋ ناۋرىز ايىمەن سالىس­تىرعاندا 6،7 ەسە تومەندەدى.

بۇگىندە قىزىلشامەن سىرقات­تا­نۋدىڭ 10 896 جاعدايى تىركەل­دى. سىرقاتتانۋشىلىق كوبىنە ەگىلمەگەن بالالار ارا­سىندا تىركەلەدى، ولار سىرقاتتانۋ­شى­لىقتىڭ 60،4%-ىن قۇرادى.

قىزىلشامەن اۋىرۋ رەس­پۋب­ليكانىڭ بارلىق ايماعىندا تىركەلدى. ەڭ كوپ سىرقاتتانۋ نۇر-سۇلتان قالاسىندا ورىن الدى، مۇندا 3 مىڭنان استام ادام اۋىردى. مىڭنان استام جاعداي شىمكەنت قالاسى مەن ماڭعىستاۋ وبلىسىندا تىركەلدى.

بيىل ەلىمىز بويىنشا قىزىل­شادان 19 ادام قايتىس بولسا، ونىڭ 17-ءسى – بالا. بۇل بالالار قىزىلشاعا قارسى ەگۋ شارالارى­نان وتپەگەن. وشاقتاردا ەپيدە­ميا­­عا قار­سى ءىس-شارالار جۇرگى­زى­لۋ­دە، 18 مىڭنان استام ادام ەگىلدى.

قىزىلشاعا قارسى ۆاكتسيناتسيا بىلتىرعى ءساۋىر ايىنان باس­تالعان بولاتىن. الايدا كوپتەگەن ادامدار بۇل ماسەلەگە سالعىرت قاراۋدا. اۋىرعانداردىڭ 60%-ىن ۆاكتسيناتسيادان وتپەگەن ادامداردىڭ قۇراعانى سونىڭ ناقتى كورىنىسى.

سونداي-اق اۋىرعانداردىڭ ەلەۋلى بولىگىن ۆاكتسيناتسيالاۋعا جاسى جەتپەگەن نارەستەلەر قۇ­راۋ­دا. قىزىلشاعا قارسى ەگۋ ءسا­بي­­دىڭ 9-10 ايلىق كەزىنەن باس­تاپ جۇرگىزىلە باستايدى. بۇل ما­سەلە بويىنشا اتا-انالاردىڭ ەك­تى­رۋدەن باس تارتۋى نەمەسە سال­عىرت­تىعى ءجيى كەزدەسەدى. مى­نە، وسى­نىڭ سالدارىنان 1400 نا­رەس­­تە اۋىرعان. مۇنداي جاعداي قى­­زىل­­شانىڭ ءورشۋىنىڭ باستى سەبەبى.

ج.بەكشين قىزىل­شا­مەن كۇ­رەس الەم بويىنشا ءجۇ­رىپ جات­قان­ىن اتاپ ءوتتى. ما­سە­لەن، ەۋرو­پانىڭ وزىندە 130 مىڭ ادام وسى ناۋقاسقا شالدى­عىپ، 70-تەن استامى قاي­تىس بول­عان. سوندىقتان فران­تسيا، يتا­ليا سەكىلدى ەلدەردە ادام­­دارعا ەكتىرۋدى مىندەتتەيتىن زاڭدار قابىلدانعان. كەيبىر ەلدەردە، سونىڭ ىشىندە اقش-تا ۆاكتسي­ناتسيادان وتپەگەن بالالار مەن جاس­تار مەكتەپتەر مەن ينستيتۋتتارعا جىبەرىلمەيدى. ءتىپتى كەيبىر ەلدەردە شارادان باس تارتقانى ءۇشىن اتا-انالاردى تۇرمەگە وتىرعىزۋ جاعدايى دا كەزدەسەدى. ەلىمىزدە قىزىلشادان 19 ادامنىڭ قايتىس بولۋ وقيعاسى بۇل ماسەلە بويىنشا اتا-انالار مەن قوعامنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى تومەندەگەندىگىن كورسەتەدى. كەڭەس زامانىندا مۇنداي جاعدايعا جول بەرىلمەيتىن.

ج.بەكشين كۇننىڭ سۋىتۋىنا وراي تۇماۋعا ۇقسايتىن ۆيرۋستىق اۋرۋ­لاردىڭ باس كوتەرۋى مۇمكىن ەكەندىگىن ەسكەرتتى. جرۆي بو­يىنشا 2019 جىلى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن 1 ملرد 600 ملن تەڭگەدەن استام سوماعا رەسەيدە وندىرىلگەن «گريپپول +» ۆاكتسيناسىنىڭ 1،8 ملن دوزاسى ساتىپ الىندى، بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 300 مىڭ دوزاعا ارتىق. ۆاكتسينا قۇرامىندا الداعى ماۋسىمنىڭ تۇماۋ شتامدارى بار.

قازىر رەسپۋبليكا بويىنشا 590 621 ادام تۇماۋعا قارسى ەگىلدى. ۆاكتسينادان كەيىنگى اس­قى­نۋلار انىقتالعان جوق.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

كۇلكى كەرۋەنى № 16

رۋحانيات • كەشە

اقىنعا ارنالعان كۇن

رۋحانيات • كەشە

باسپانامەن قامتيتىن باستى قۇجات

باعدارلامالار • كەشە

بولمىسى ءبۇتىن باعاەۆ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار