قازاقستان پرەزيدەنتى ءوز جولداۋىندا ازاماتتاردىڭ بارلىق سىندارلى ءوتىنىش-تىلەكتەرىن جەدەل ءəرى ءتيىمدى قاراستىراتىن «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ – بəرىمىزگە ورتاق مىندەت ەكەنىن جەتكىزدى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, بيلىك پەن قوعام اراسىندا تۇراقتى ديالوگ ورناتۋ ارقىلى عانا قازىرگى گەوساياسي احۋالعا بەيىمدەلگەن ۇيلەسىمدى مەملەكەت قالىپتاستىرۋعا بولادى. بۇل ماسەلەلەر ءبىز ءۇشىن دە كوكەيكەستى, سەبەبى ۇلتتىق ۇلانعا زاڭعا سايكەس جەكە تۇلعا, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ, ادام مەن تۇرعىنداردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قىلمىستىق جانە باسقا دا قۇقىققا قارسى ارەكەتتەردەن قورعاۋ, سونداي-اق تابيعي, تەحنوگەندىك جانە الەۋمەتتىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردىڭ سالدارىن جويۋ مىندەتتەرى جۇكتەلگەن.
ەل پرەزيدەنتى, جوعارعى باس قولباسشى رەتىندە ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىن, قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قارۋلى كۇشتەر, باسقا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرىلىمداردىڭ ورنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرلان تۇرعىمباەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ءبىز اسكەردىڭ جاقىن اراداعى دامۋ پەرسپەكتيۆاسىن قاراستىردىق. قازىر ۇلتتىق ۇلاننىڭ 2020-2022 جىلدارعا ارنالعان دامۋ باعدارلاماسىن دايىنداۋدامىز. بۇل جەردە ءبىز اسكەردىڭ موبيلدىگىنە, كاسىبي دايىندىعىنا, مەملەكەتىمىزدىڭ قوعامدىق قاۋىپسىزدىگىنە ءتيىمدى قاتىسا الاتىن زاماناۋي قارۋ-جاراقپەن, اسكەري جانە ارنايى تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتۋىنە ەرەكشە كوڭىل بولەمىز.
جاۋىنگەرلەر ءۇشىن وسى جىلدىڭ كوكتەمىندە قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ۇلتتىق ۇلاننىڭ ەلوردالىق قۇراماسىنا العاشقى ساپارىمەن كەلۋى ايرىقشا مانگە يە بولدى. جوعارعى قولباسشىلىق پەن اسكەريلەرگە قاراتا ايتقان سوزىندە مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق ۇلان اسكەري قىزمەتشىلەرىنىڭ ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىق پەن بەيبىت ءومىردىڭ ساقتالۋى, مەملەكەت پەن قوعام قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جولىندا ماڭىزدى مىندەتتەر اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل تۇرعىدا پرەزيدەنت قىزمەتتىك-جاۋىنگەرلىك دايىندىق دەڭگەيىنىڭ جاقسارۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارىپ, بارلىق وقۋ-جاتتىعۋلار شىنايى جاعدايلارعا جاقىنداتىلۋى ءتيىس دەپ باسا ايتتى. سونداي-اق ق.توقاەۆ ءبىزدى ۇلتتىق ۇلاننىڭ قىزمەتتىك ارەكەتىنە قاتىستى بارلىق ماسەلەلەر ءوزىنىڭ جەكە باقىلاۋىندا بولاتىنىنا سەندىردى. بۇل ءوز كەزەگىندە قىزمەتتىك-جاۋىنگەرلىك تاپسىرمالاردى ورىنداۋدا بىزگە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى.
ۇلتتىق ۇلاننىڭ ەلوردالىق قۇراماسىنا ساپارى بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى اسكەري قىزمەتشىلەردى الەۋمەتتىك قولداۋ ماسەلەسىنە مۇقيات توقتالدى. وسى ورايدا «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ» «اسكەري باسپانا» جانە باسقا دا باعدارلامالار ارقىلى اسكەردىڭ 1100-دەن اسا قىزمەتشىسى بۇگىنگى تاڭدا باسپانالى بولعانىن زور ماقتانىشپەن ايتامىز.
كوپبالالى اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ وتباسىلارى دا نازاردان تىس قالعان جوق. بيىل «مەكتەپكە جول» جالپىرەسپۋبليكالىق قايىرىمدىلىق اكتسياسىنىڭ اياسىندا ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى ءوز ىشىندەگى از قامتاماسىز ەتىلگەن, كوپبالالى وتباسىلاردىڭ جانە بالالارىن جالعىز تاربيەلەپ وتىرعان اتا-انالاردىڭ مەكتەپ جاسىنداعى 300-دەن استام بالاسىنا مەكتەپكە قاجەتتى وقۋ قۇرالدارىن ساتىپ الۋعا كومەكتەستى. اسكەر باسشىلىعى بالالارىنىڭ نەمەسە وزدەرىنىڭ اۋىر ناۋقاستانۋىنا بايلانىستى قيىن جاعدايعا دۋشار بولعان اسكەري قىزمەتشىلەردى جانە ۇلتتىق ۇلاننىڭ ارداگەرلەرىن دە ەش ۋاقىتتا قيىندىقتا قالدىرمايدى. مۇمكىندىگىنشە ءبىز ولاردىڭ ەمدەلۋىنە قاراجات ىزدەۋگە كومەكتەسىپ, شيپاجايلارعا جىبەرەمىز. شىنتۋايتىندا, ومىردە مۇنداي اۋرۋلاردان ەشكىم ساقتاندىرىلماعان. سوندىقتان جانى قىسىلعان ارىپتەستەرىمىزگە قول ۇشىن سوزىپ, قيىندىقتارىمەن جالعىز قالدىرماۋ – ءبىزدىڭ قاسيەتتى مىندەتىمىز.
بيىلعى جولداۋدا دا ءبىز مەملەكەت تاراپىنان جاسالعان قامقورلىقتى بايقاپ, سەزىنىپ وتىرمىز. پرەزيدەنت ءبىزدىڭ الدىمىزدا جاڭا تۇجىرىمداما نەگىزىندە جاۋىنگەرلىك قابىلەتتى ارميا قۇرۋ مىندەتى تۇرعانىن اتاپ ءوتتى. ءوز كەزەگىندە ءبىز وتان قورعاۋشىلار رەتىندە جوعارعى باس قولباسشىمىزدىڭ جاۋىنگەرلىك ارميا قۇرۋ جانە ەلدىڭ قورعانىس الەۋەتىن نىعايتۋ جونىندەگى باستامالارىن قولدايمىز.
مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا ازاماتتاردى تابيعي قۇبىلىستاردان جانە تەحنولوگيالىق اپاتتاردان قورعاۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى. «بىرلىك بار جەردە, تىرلىك بار» دەيدى دانا حالقىمىز. قازاقستاندىقتاردىڭ بىرلىگىنىڭ بەكەم بولىپ, جۇدىرىقتاي جۇمىلعانىنىڭ كورىنىسى رەتىندە ءبىز ارىس قالاسىندا وق-دارىلەر جارىلىستارى زارداپتارىن جويىپ, جەرگىلىكتى حالىققا كومەك كورسەتۋىن ايتامىز. اتاپ ءوتۋ كەرەك, توتەنشە جاعدايدىڭ العاشقى كۇنىنەن باستاپ قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرىنىڭ جاۋىنگەرلەرى قالا تۇرعىندارىن ەۆاكۋاتسيالاۋ جۇمىستارىنا بەلسەندى قاتىستى, سونداي-اق توتەنشە جاعداي كەزىندە ارىس تۇرعىندارىنىڭ م ۇلىكتەرىن كۇزەتىپ, ەلدى مەكەندە قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتتى. اسكەري قىزمەتشىلەر ءىس-قيمىلدارىنىڭ ارقاسىندا قالا تۇرعىندارىنا ۇلكەن كومەك كورسەتىلدى, جارىلىستار زارداپتارىن جويۋدا ۋاقتىلى شارالار قابىلداندى. ارىس قالاسىن قالپىنا كەلتىرگەنى ءۇشىن سەگىز ۇلاندىق پرەزيدەنتتىڭ قولىنان مەملەكەتتىك ماراپاتتارعا يە بولدى.
جالپى, ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرى ۇلتتىق ۇلاندا باتىل جانە ەرجۇرەك قورعاۋشىلاردى تاربيەلەۋدە داڭقتى جاۋىنگەرلىك داستۇرلەر قالىپتاستى. جاۋىنگەرلەر سان مارتە, ءتىپتى كەيدە ءوز ومىرلەرىن قيۋ ارقىلى جانقيارلىق ارەكەتتەر جاساپ, ەرلىكتىڭ ايقىن ۇلگىسىن كورسەتتى. قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرىنىڭ جاۋىنگەرلەرى ەربول وتارباەۆ, جاندوس بايانباەۆ, اقىلبەك قوڭىروۆ, باقتيار قايىربەكوۆ, تيمۋر راحيموۆ, دەنيس ياكوۆلەۆ جانە باسقالارى قازىرگى زامان باتىرلارىنىڭ شىنايى وبرازىنا اينالدى. ەربول وتارباەۆتىڭ جانقيارلىق ارەكەتتەرىنىڭ ۇلگىسىندە كورەرمەندەردىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەنگەن «التىنشى بەكەت» كوركەم ءفيلمى مەن تەلەحيكاياسى ءتۇسىرىلدى. كينوتۋىندى ءوزىن قازاقستاندىق پروكاتتا ءساتتى كورسەتىپ, ساراپشىلار مەن كينو سىنشىلارىنان جاقسى پىكىرلەر الدى. جاقىندا كارتينانىڭ تەلەۆيزيالىق نۇسقاسى «Tەفي-دوستاستىق» حالىقارالىق فەستيۆالىنىڭ ۇزدىك تەلەحيكاياسى اتالىمىندا باس جۇلدەنى يەلەندى.
سونىمەن بىرگە تاجىك-اۋعان شەكاراسىندا قازا تاپقان 17 جاۋىنگەردىڭ ەرلىگى نەگىزىندە «قازاقستان» تەلەارناسى «ايۋ سينەما» كينوكومپانياسىمەن بىرلەسە وتىرىپ, ۇلتتىق ۇلاننىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا جاقىندا «قازبات» اتتى كوركەم فيلم مەن تەلەحيكايانىڭ ءتۇسىرىلىمىن اياقتادى. ونىڭ ۇلكەن ەكراندارداعى تۇساۋكەسەرى وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جوسپارلانعان.
گراناتا جارىلىسى كەزىندە ساربازدى ولىمنەن قۇتقارعان پولكوۆنيك قايرات ۇمبەتوۆتىڭ ەرلىك ارەكەتى قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەر تاريحىندا التىن ارىپتەرمەن جازىلاتىن بولادى. وسى ەرلىگى ءۇشىن پولكوۆنيك قايرات ۇمبەتوۆكە جوعارى دارەجەدەگى «حالىق قاھارمانى» اتاعى بەرىلدى. سونىمەن قاتار قايرات «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ۇيىمداستىرىلعان «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى اتانعانىن ەرەكشە اتاپ وتەمىز.
تاريح كورسەتىپ وتىرعانداي, قاي كەزدە بولماسىن ەلدىڭ قورعانىس قابىلەتى قازىرگى زامانعى قارۋ-جاراققا عانا ەمەس, جاۋىنگەردىڭ رۋحىنا دا بايلانىستى بولادى. سوندىقتان اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ پاتريوتتىق تاربيەسىنە, اسكەري قىزمەتتىڭ بەدەلىنە, قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋعا ايرىقشا كوڭىل بولىنەدى. 2009 جىلدان باستاپ اسكەردە اقپاراتتىق-ناسيحات توپتارى جۇمىس ىستەيدى. ءداستۇر بويىنشا نۇر-سۇلتان قالاسىندا ۇلتتىق ۇلاننىڭ ءان-بي ءانسامبلىنىڭ گالا-كونتسەرتى, حالىقارالىق مارتەبەگە يە بولعان اسكەري وركەسترلەردىڭ «اسكەري كەرنەي» فەستيۆالى مەن جەكپە-جەك تۋرنيرلەرى وتكىزىلەدى. ۇلتتىق ۇلاننىڭ وركەسترى رەسەيدە وتەتىن حالىقارالىق فەستيۆالداردىڭ تۇراقتى قاتىسۋشىسى. وسى جىلى وركەستر تۇڭعىش رەت اتاقتى «سپاسسك مۇناراسى» حالىقارالىق اسكەري-مۋزىكالىق فەستيۆالىنە قاتىستى. وندا وركەستر ۇجىمى تەك ۇلتتىق ۇلان عانا ەمەس, بارشا ەلىمىزدىڭ مەرەيىن اسىردى. داۋىس بەرۋ ناتيجەلەرى بويىنشا قازاقستاندىق ۇجىم 14 شەتەلدىك وركەستردىڭ ىشىندە ءۇشىنشى ورىنعا يە بولدى.
جاستار اراسىندا ادالدىق, قىراعىلىق, باتىلدىق, وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك جانە ونى قورعاۋعا دايىن بولۋ سەكىلدى اسكەري قىزمەتتى وتەۋگە قاجەتتى قاسيەتتەر قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا ۇلتتىق ۇلاندا «جاس بۇركىت» اسكەري-پاتريوتتىق قوزعالىسى قۇرىلدى. ونىڭ تاريحى 2003 جىلدان باستالادى. بۇگىندە قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرىنىڭ اسكەري بولىمدەرىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن 50-دەن استام «جاس بۇركىت» اسكەري-پاتريوتتىق سىنىپتارى جانە 30-دان استام سپورتتىق اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبتار جۇمىس ىستەيدى. وسىلايشا ءبىز مەكتەپ جاسىنان باستاپ بولاشاق وتان قورعاۋشىلار رەزەرۆىن دايىندايمىز, ولاردى پاتريوتيزم مەن وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك سەزىمدەرىنە باۋليمىز.
ۇلتتىق ۇلان بۇدان بىلاي دا ەلدەگى قاۋىپسىزدىك پەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ, قازاقستاندىق قوعام مەن ەل تۇرعىندارىن قورعاۋ مىندەتتەرىن لايىقتى ورىندايتىنىن ۇلكەن سەنىممەن ايتامىن.
رۋسلان جاقسىلىقوۆ,
گەنەرال-لەيتەنانت,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ۇلانىنىڭ باس قولباسشىسى
