قوعام • 16 قازان، 2019

ەل تىنىشتىعىن قورعاۋ – ابىرويلى مىندەت

53 رەتكورسەتىلدى

ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءوسىمىن، ازاماتتاردىڭ تۇرمىسىنىڭ جاقسارۋىن، قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى جولداۋىندا اتاپ كورسەتىلدى.

قازاقستان پرەزيدەنتى ءوز جولداۋىندا ازاماتتاردىڭ بارلىق سىندارلى ءوتىنىش-تىلەكتەرىن جەدەل ءəرى ءتيىمدى قاراس­تى­را­تىن «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ – بəرىمىزگە ورتاق مىندەت ەكەنىن جەتكىزدى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، بي­لىك پەن قوعام اراسىندا تۇراقتى ديالوگ ورناتۋ ارقىلى عانا قازىرگى گەوساياسي احۋالعا بەيىمدەلگەن ۇيلەسىمدى مەملەكەت قالىپتاستىرۋعا بولادى. بۇل ماسەلەلەر ءبىز ءۇشىن دە كوكەيكەستى، سەبەبى ۇلتتىق ۇلانعا زاڭعا سايكەس جەكە تۇلعا، قوعام مەن مەملەكەتتىڭ، ادام مەن تۇرعىنداردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قىلمىستىق جانە باسقا دا قۇقىققا قارسى ارەكەتتەردەن قورعاۋ، سونداي-اق تابيعي، تەحنوگەندىك جانە الەۋمەتتىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردىڭ سالدارىن جويۋ مىندەتتەرى جۇكتەلگەن.

ەل پرەزيدەنتى، جوعارعى باس قولباس­شى رەتىندە ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىن، قوعام­دىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قارۋلى كۇشتەر، باسقا اسكەر­لەر مەن اسكەري قۇرىلىمداردىڭ ورنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلا­نىس­تى ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرلان تۇرعىم­باەۆ­تىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ءبىز اسكەر­دىڭ جاقىن اراداعى دامۋ پەرسپەكتيۆا­سىن قاراستىردىق. قازىر ۇلتتىق ۇلاننىڭ 2020-2022 جىلدارعا ارنالعان دامۋ باعدارلاماسىن دايىنداۋدامىز. بۇل جەردە ءبىز اسكەردىڭ موبيلدىگىنە، كاسىبي دايىندىعىنا، مەملەكەتىمىزدىڭ قوعامدىق قاۋىپسىزدىگىنە ءتيىمدى قاتىسا الاتىن زاماناۋي قارۋ-جاراقپەن، اسكەري جانە ارنايى تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتۋىنە ەرەكشە كوڭىل بولەمىز.

جاۋىنگەرلەر ءۇشىن وسى جىلدىڭ كوكتەمىندە قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ۇلتتىق ۇلاننىڭ ەلوردالىق قۇراما­سى­نا العاشقى ساپارىمەن كەلۋى ايرىق­شا مانگە يە بولدى. جوعارعى قول­باس­­شىلىق پەن اسكەريلەرگە قاراتا ايتقان سوزىندە مەملەكەت باسشىسى ۇلت­تىق ۇلان اسكەري قىزمەتشىلەرىنىڭ ەلى­مىزدەگى تۇراقتىلىق پەن بەيبىت ءومىر­دىڭ ساقتالۋى، مەملەكەت پەن قوعام قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جولىندا ما­ڭىزدى مىندەتتەر اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل تۇرعىدا پرەزيدەنت قىز­مەتتىك-جاۋىنگەرلىك دايىندىق دەڭگەيىنىڭ جاقسارۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارىپ، بارلىق وقۋ-جاتتىعۋلار شىنايى جاعدايلارعا جاقىنداتىلۋى ءتيىس دەپ باسا ايتتى. سونداي-اق ق.توقاەۆ ءبىزدى ۇلتتىق ۇلاننىڭ قىزمەتتىك ارەكەتىنە قاتىستى بارلىق ماسەلەلەر ءوزىنىڭ جەكە باقىلاۋىندا بولاتىنىنا سەندىردى. بۇل ءوز كەزەگىندە قىزمەتتىك-جاۋىنگەرلىك تاپسىرمالاردى ورىنداۋدا بىزگە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى.

ۇلتتىق ۇلاننىڭ ەلوردالىق قۇرا­ما­سى­نا ساپارى بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى اسكەري قىزمەت­شى­لەردى الەۋمەتتىك قولداۋ ماسەلەسىنە مۇقيات توقتالدى. وسى ورايدا «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ» «اسكەري باسپانا» جانە باسقا دا باعدارلامالار ارقىلى اسكەردىڭ 1100-دەن اسا قىزمەتشىسى بۇگىنگى تاڭدا باسپانالى بولعانىن زور ماقتانىشپەن ايتامىز.

كوپبالالى اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ وتبا­سىلارى دا نازاردان تىس قال­عان جوق. بيىل «مەكتەپكە جول» جالپى­رەس­پۋب­لي­كالىق قايىرىمدىلىق اكتسياسىنىڭ اياسىن­دا ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري قىزمەت­شىلەرى ءوز ىشىندەگى از قامتاماسىز ەتىلگەن، كوپبالالى وتباسىلاردىڭ جانە بالالارىن جالعىز تاربيەلەپ وتىرعان اتا-انالاردىڭ مەكتەپ جاسىنداعى 300-دەن استام بالاسىنا مەكتەپكە قاجەتتى وقۋ قۇرالدارىن ساتىپ الۋعا كومەكتەستى. اسكەر باسشىلىعى بالالارىنىڭ نەمەسە وزدەرىنىڭ اۋىر ناۋقاستانۋىنا بايلانىس­تى قيىن جاعدايعا دۋشار بولعان اسكەري قىزمەتشىلەردى جانە ۇلتتىق ۇلاننىڭ ارداگەرلەرىن دە ەش ۋاقىتتا قيىندىقتا قالدىر­مايدى. مۇمكىندىگىنشە ءبىز ولاردىڭ ەمدەلۋىنە قاراجات ىزدەۋگە كومەك­تەسىپ، شيپاجايلارعا جىبەرەمىز. شىن­تۋايتىندا، ومىردە مۇنداي اۋرۋ­لار­دان ەشكىم ساقتاندىرىلماعان. سوندىقتان جانى قىسىلعان ارىپ­تەس­تەرىمىزگە قول ۇشىن سوزىپ، قيىن­دىق­تا­رىمەن جالعىز قالدىرماۋ – ءبىزدىڭ قاسيەتتى مىندەتىمىز.

بيىلعى جولداۋدا دا ءبىز مەملەكەت تاراپىنان جاسالعان قامقورلىقتى بايقاپ، سەزىنىپ وتىرمىز. پرەزيدەنت ءبىزدىڭ الدىمىزدا جاڭا تۇجىرىمداما نەگىزىندە جاۋىنگەرلىك قابىلەتتى ارميا قۇرۋ مىندەتى تۇرعانىن اتاپ ءوتتى. ءوز كەزەگىندە ءبىز وتان قورعاۋشىلار رەتىندە جوعارعى باس قولباسشىمىزدىڭ جاۋىنگەرلىك ارميا قۇرۋ جانە ەلدىڭ قورعانىس الەۋەتىن نىعايتۋ جونىندەگى باستامالارىن قولدايمىز.

مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا ازاماتتاردى تابيعي قۇبىلىستاردان جانە تەحنولوگيالىق اپاتتاردان قورعاۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى. «بىرلىك بار جەردە، تىرلىك بار» دەيدى دانا حالقىمىز. قازاقستاندىقتاردىڭ بىرلىگىنىڭ بەكەم بولىپ، جۇدىرىقتاي جۇمىلعانىنىڭ كورىنىسى رەتىندە ءبىز ارىس قالاسىندا وق-دارىلەر جارىلىستارى زارداپتارىن جو­يىپ، جەرگىلىكتى حالىققا كومەك كورسەتۋىن ايتامىز. اتاپ ءوتۋ كەرەك، توتەنشە جاعدايدىڭ العاشقى كۇنىنەن باس­تاپ قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرىنىڭ جاۋىن­گەر­لەرى قالا تۇرعىندارىن ەۆاكۋاتسيالاۋ جۇمىستارىنا بەلسەندى قاتىستى، سونداي-اق توتەنشە جاعداي كەزىندە ارىس تۇرعىندارىنىڭ م ۇلىكتەرىن كۇزەتىپ، ەلدى مەكەندە قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتتى. اسكەري قىزمەتشىلەر ءىس-قيمىلدارىنىڭ ارقاسىندا قالا تۇرعىندارىنا ۇلكەن كومەك كورسەتىلدى، جارىلىستار زارداپتارىن جويۋدا ۋاق­تى­لى شارالار قابىلداندى. ارىس قالاسىن قالپىنا كەلتىرگەنى ءۇشىن سەگىز ۇلاندىق پرەزيدەنتتىڭ قولىنان مەم­لە­كەت­تىك ماراپاتتارعا يە بولدى.

جالپى، ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرى ۇلتتىق ۇلاندا باتىل جانە ەرجۇرەك قورعاۋشىلاردى تاربيەلەۋدە داڭقتى جاۋىنگەرلىك داستۇرلەر قالىپ­تاس­تى. جاۋىنگەرلەر سان مارتە، ءتىپتى كەيدە ءوز ومىرلەرىن قيۋ ارقىلى جانقيارلىق ارەكەتتەر جاساپ، ەرلىكتىڭ ايقىن ۇلگىسىن كورسەتتى. قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرىنىڭ جاۋىن­گەرلەرى ەربول وتارباەۆ، جاندوس بايانباەۆ، اقىلبەك قوڭىروۆ، باقتيار قايىربەكوۆ، تيمۋر راحيموۆ، دەنيس ياكوۆلەۆ جانە باسقالارى قازىرگى زامان باتىرلارىنىڭ شىنايى وبرازىنا اينالدى. ەربول وتارباەۆتىڭ جانقيارلىق ارەكەتتەرىنىڭ ۇلگىسىندە كورەرمەندەردىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەنگەن «التىنشى بەكەت» كوركەم ءفيلمى مەن تەلەحيكايا­سى ءتۇسىرىلدى. كينوتۋىندى ءوزىن قا­زاق­­ستاندىق پروكاتتا ءساتتى كورسەتىپ، سا­راپ­­شىلار مەن كينو سىنشىلارىنان جاقسى پىكىرلەر الدى. جاقىندا كارتي­نا­نىڭ تەلەۆيزيالىق نۇسقاسى «Tەفي-دوستاستىق» حالىقارالىق فەستيۆالىنىڭ ۇزدىك تەلەحيكاياسى اتالىمىندا باس جۇلدەنى يەلەندى.

سونىمەن بىرگە تاجىك-اۋعان شەكاراسىندا قازا تاپقان 17 جاۋىنگەردىڭ ەرلىگى نەگىزىندە «قازاقستان» تەلەارناسى «ايۋ سينەما» كينوكومپانياسىمەن بىرلەسە وتىرىپ، ۇلتتىق ۇلاننىڭ قول­دا­ۋىنىڭ ارقاسىندا جاقىندا «قازبات» اتتى كوركەم فيلم مەن تەلە­حي­­كايانىڭ ءتۇسىرىلىمىن اياقتادى. ونىڭ ۇلكەن ەكران­دار­داعى تۇساۋكەسەرى وسى جىل­دىڭ سوڭىنا دەيىن جوسپارلانعان.

گراناتا جارىلىسى كەزىندە سارباز­دى ولىمنەن قۇتقارعان پولكوۆنيك قايرات ۇمبەتوۆتىڭ ەرلىك ارەكەتى قۇقىق­تىق ءتارتىپ اسكەر تاريحىندا التىن ارىپ­تەر­مەن جازىلاتىن بولادى. وسى ەرلىگى ءۇشىن پولكوۆنيك قايرات ۇمبەتوۆكە جوعارى دارەجەدەگى «حالىق قاھارمانى» اتاعى بەرىلدى. سونىمەن قاتار قايرات «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باس­تاماسىمەن ۇيىمداستىرىلعان «قا­زاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوبا­سى­نىڭ جەڭىمپازى اتانعانىن ەرەكشە اتاپ وتەمىز.

تاريح كورسەتىپ وتىرعانداي، قاي كەزدە بولماسىن ەلدىڭ قورعانىس قابىلەتى قا­زىرگى زامانعى قارۋ-جاراققا عانا ەمەس، جاۋىنگەردىڭ رۋحىنا دا بايلا­نىس­تى بولادى. سوندىقتان اسكەري قىز­مەت­شىلەردىڭ پاتريوتتىق تاربيەسىنە، اسكەري قىزمەتتىڭ بەدەلىنە، قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋعا ايرىقشا كوڭىل بولىنەدى. 2009 جىلدان باستاپ اسكەردە اقپاراتتىق-ناسيحات توپتارى جۇمىس ىستەيدى. ءداستۇر بو­يىنشا نۇر-سۇلتان قالاسىندا ۇلتتىق ۇلاننىڭ ءان-بي ءانسامبلىنىڭ گالا-كونتسەرتى، حالىقارالىق مارتەبەگە يە بولعان اسكەري وركەسترلەردىڭ «اسكەري كەرنەي» فەستيۆالى مەن جەكپە-جەك تۋرنيرلەرى وتكىزىلەدى. ۇلتتىق ۇلاننىڭ وركەسترى رەسەيدە وتەتىن حالىقارالىق فەستيۆالداردىڭ تۇراقتى قاتىسۋشىسى. وسى جىلى وركەستر تۇڭعىش رەت اتاقتى «سپاسسك مۇناراسى» حالىقارالىق اسكە­ري-مۋزىكالىق فەستيۆالىنە قاتىستى. وندا وركەستر ۇجىمى تەك ۇلتتىق ۇلان عانا ەمەس، بارشا ەلىمىزدىڭ مەرەيىن اسىردى. داۋىس بەرۋ ناتيجەلەرى بو­يىنشا قازاقستاندىق ۇجىم 14 شەتەلدىك وركەستردىڭ ىشىندە ءۇشىنشى ورىنعا يە بولدى.

جاستار اراسىندا ادالدىق، قىرا­عى­لىق، باتىلدىق، وتانعا دەگەن سۇيىس­پەن­شى­لىك جانە ونى قورعاۋعا دايىن بولۋ سەكىلدى اسكەري قىزمەتتى وتەۋگە قاجەتتى قاسيەتتەر قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا ۇلتتىق ۇلاندا «جاس بۇركىت» اسكەري-پاتريوتتىق قوزعالىسى قۇرىلدى. ونىڭ تاريحى 2003 جىلدان باستالادى. بۇگىندە قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرىنىڭ اسكەري بولىم­دە­رىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن 50-دەن استام «جاس بۇركىت» اسكەري-پاتريوتتىق سىنىپتارى جانە 30-دان استام سپورتتىق اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبتار جۇمىس ىستەيدى. وسىلايشا ءبىز مەكتەپ جاسىنان باستاپ بولاشاق وتان قورعاۋشىلار رەزەرۆىن دايىندايمىز، ولاردى پاتريو­تي­زم مەن وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك سەزىم­دەرىنە باۋليمىز.

ۇلتتىق ۇلان بۇدان بىلاي دا ەلدەگى قاۋىپسىزدىك پەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتا­ما­سىز ەتۋ، قازاقستاندىق قوعام مەن ەل تۇرعىندارىن قورعاۋ مىندەتتەرىن لايىق­تى ورىندايتىنىن ۇلكەن سەنىممەن ايتامىن.

 

رۋسلان جاقسىلىقوۆ،

گەنەرال-لەيتەنانت،

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ۇلانىنىڭ باس قولباسشىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قىلمىستىق ءىس قوزعالدى

ايماقتار • كەشە