قوعام • 15 قازان، 2019

جاراقاتتانۋدىڭ جوعارى دەڭگەيى ساقتالىپ وتىر

11 رەتكورسەتىلدى

ەلىمىزدە جاراقات سالدارىنان جىل سايىن شامامەن 2100 ادام باقيعا اتتانىپ، 20 مىڭعا جۋىق ادام زارداپ شەكسە، ولاردىڭ 1 مىڭعا جۋىعى مۇگەدەك بولىپ قالادى ەكەن. قاراپايىم ستاتيستيكا وسىلاي دەيدى، ال وسى سانداردىڭ سىرتىندا قانشاما تاعدىر جاتىر.

سۋرەت «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارحيۆىنەن الىندى

جۋىردا ەلوردادا ەۋرازيا كە­ڭىس­­تىگىنەن جينالعان تراۆماتو­لوگ-ورتوپەدتەردىڭ ءىىى سەزى جانە تراۆ­­ما­تولوگ-ورتوپەدتەردىڭ VII­ ەۋرا­­زيا­­­­لىق كونگرەسى ءوتتى. ال­قالى جيىن­دا جاراقاتتانۋدىڭ الدىن الۋ، جا­را­قاتتار مەن سۇيەك-بۇلشىق ەت جۇيە­سى اۋرۋلارىمەن اۋىراتىن ناۋ­قاستاردى دياگنوستيكالاۋ جانە ەم­دەۋدىڭ قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالارى بويىنشا كەلەلى ماسەلەلەر ايتىلدى.

جىلدامدىعى جەلدەي ەسكەن ۋا­قىتتا بار پەندە اسىعىس، اپتىعا جۇر­گەندە ايتىپ كەلمەس اپاتقا ۇشى­راپ، كۇنبە-كۇن جول-كولىك وقيعالارىنان قان­شاما ادام زارداپ شەگەدى. ما­سەلەن، ءولىم-ءجىتىمدى باعامداعاندا جول-كولىك جاراقاتىنان قايتىس بول­عان جاندار 20%-دى قۇراپ، ونىڭ ىشىندە 89،3%-ى تاسىمالداۋ كەزىندە نەمەسە وقيعا بولعان جەردە كوز جۇمادى ەكەن. بىلتىردىڭ وزىندە ەلىمىزدە جول اپاتىنان بولاتىن ءولىم 2 پايىزعا ءوسىپتى. ال وسى جول-كولىك اپا­تىنان كوز جۇمعانداردىڭ 60%-ىنان كوبى 15-44 جاس ارالىعىنداعى، ياعني ەڭبەككە جارامدى تۇرعىندار بولعاندىقتان ونىڭ مەملەكەتكە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇرعىدا اي­تارلىقتاي اۋىرتپالىق تۇسىرەتىنى دە ايقىن. جاپ-جاس ازاماتتاردىڭ قىرشىنىنان قيىلىپ، ءوسىپ-ونبەي جاتىپ تامىرىنان ءۇزىلۋى ەل ءۇشىن ور­نى تولمايتىن وكىنىش.

ەلوردادا تراۆماتولوگيا مەن ور­توپەديا سالاسىندا عىلىمي-زەرت­­تەۋ ينستيتۋتى جۇمىس ىستەيدى. ءتۇر­لى دەڭ­گەيدەگى جاراقاتتى ەمدەۋ جانە وپەراتسيا جاساۋ ىسىندە ىرگەلى ىز­دە­نىس­تەرىمەن شەتەلدىك ارىپتەستەرىن دە مويىنداتقان عالىمدار مەن مامان دارىگەرلەر بارشىلىق.

«كەڭەس وداعى ىدىراعان كەزدە رەسپۋبليكالارداعى وسى سالاداعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى جابىلا باستادى. وسى كۇردەلى كەزەڭدە قا­زاقستاندا نۇرلان باتپەنوۆتىڭ باسشىلىعىمەن تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا عىلىمي-زەرتتەۋ ينس­تي­تۋتىنىڭ اشىلۋى اتالعان سا­لانى دامىتۋدىڭ قانشالىقتى ما­ڭىزدى ەكەنىن كورسەتتى. بۇل جۇمىس بۇ­گىن­­دە جاقسى ناتيجەسىن بەرىپ، جە­مى­­سىن كورىپ جاتىرسىزدار. بىزدەر، ازەر­بايجاندىق، وزگە دە كەڭەستىك كە­ڭىس­تىكتەن شىققان ماماندار وسى سا­لانىڭ جىلىگىن شاعىپ، مايىن ىشكەن عا­لىمداردىڭ بايانداماسىن تىڭداۋ ءۇشىن قالتامىزدان اقشا شىعارىپ شەكارا اسامىز. ال سىزدەر وسىنداي كونفەرەنتسيا، كونگرەسس وتكىزۋ ارقىلى قانشاما وزىق تاجىريبەلەردى جۇزەگە اسىرۋشىلاردى شاقىرىپ، وتاندىق ورتوپەديا مەن تراۆماتولوگيانىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتىپ وتىرسىزدار. ءبىز وسى جيىندارداعى باياندامالاردىڭ جيناعىن دارىگەرلىك قىزمەتىمىز بارىسىندا تاپتىرماس انىقتاما، ەنتسيكلوپەديا ءتارىزدى پايدالانامىز. قازاقستان مەديتسيناسى ەلگە عانا ەمەس، بىزگە دە كومەگىن تيگىزۋدە»، دەدى مە­­­ديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پرو­فەسسور، ازەربايجاننان كەلگەن وكىل يا. دجاليلوۆ.

راسىندا ينستيتۋت اشىلعان 18 جىلدىڭ ىشىندە تراۆماتولوگيالىق-ورتوپەديالىق قىزمەتتىڭ كورسەتكىش­تەرى جاقسارىپ، سالا دارىگەرلەرىنىڭ سانى 60 پايىزعا ءوستى. ەگەر 2001 جىلى 696 تراۆماتولوگ-ورتوپەد بولسا، بىلتىر بۇل سان 1131-ءدى قۇراپ، سۇيەك-بۇل­­شىق ەت جۇيەسىنە جۇرگىزىلگەن وپە­راتسيالاردىڭ سانى دا ەكى ەسەگە ارتىپتى. بىلتىرعى ستاتيستيكا ءبىر جىلدا 100 مىڭعا جۋىق وپەراتسيانىڭ جاسالعانىن ايعاقتاپ وتىر.

دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ «ورتوپەديا جانە تراۆماتولوگيا سالاسىندا ناۋقاستارعا جوعارى تەحنولوگيالىق مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەدى. بۇل قازاقستاندا عانا ەمەس، الەمدە قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان سالا. ەل ازاماتتارىنىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋدا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار ماڭىزى وتە جوعارى. سەزد وتاندىق تراۆماتولوگيا­ مەن­ ور­توپەدياداعى عى­لىمي جانە پراك­­تي­كالىق ماسەلەلەردى تالقى­لاپ، وسى سالاداعى جەتەكشى ما­مان­داردىڭ سوڭعى ترەندتەرىن مەڭ­گەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى»، دەپ كونگرەسس جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەدى. تراۆ­ماتولوگيا جانە ورتوپەديا عىلىمي-زەرت­تەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى، قازاق­ستان تراۆماتولوگ-ورتوپەدتەر قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرلان باتپەنوۆ «سەزدىڭ نەگىزگى مىندەتى – مامانداردىڭ كاسىبي دەڭگەيىن كوتەرۋ جانە قازاقستاننىڭ وبلىستارداعى ورتوپەديالىق-تراۆماتولوگيالىق قىز­مە­تىنىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ، جا­قىن جانە الىس شەتەلدەردەگى ارىپتەستەرمەن تاجىريبە الماسۋ، حا­لىق­ارالىق كاسىبي قا­ۋىمداستىقتار ۇسىنعان ستان­دارت­تارعا سايكەس دياگ­نوس­تيكالىق جانە ەمدەۋ قىزمەتىن ودان ءارى دامىتۋ جا­نە كەڭەيتۋ»، دەپ شا­راعا قاتىسۋشى قان­داۋىر ۇستاعان ماماندارعا پايدالى ەكەنىن جەتكىزدى.

باياندامالارىن وقىعان حيرۋرگتار پروتەز، يمپلانت سالۋ، بۋىندى­ اۋىس­تىرۋ، ومىرتقاعا كۇردەلى وپە­راتسيالاردى جۇرگىزۋ بويىنشا وزىق تەحنولوگيالارىمەن ءبولىس­تى. جي­نال­­عاندار ءىرى بۋىنداردى ەن­دو­پرو­­­­­­­­تەزدەۋ مەن ارتروسكوپيا ماسە­لە­لە­رى، جاسۋشالىق تەحنولوگيا، وس­تەو­لو­گياداعى ساۋلەلى دياگنوستيكا، قا­زىر­گى زامانعى مەديتسينالىق رەابيليتاتسيا ماسەلەلەرىن قاراستىرىپ، تاجىريبەلەر سەكتسيالىق وتىرىس­تاردا، شەبەرلىك سىنىپتارىندا تال­­­قىلادى. سونداي-اق سەزدىڭ كۇن تار­­تىبىنە بالالار ورتوپەدياسى جانە تراۆماتولوگيا­سى، ورتوپەديا-تراۆ­ماتولوگيالىق پراكتيكاداعى قاتەلىكتەر جانە اسقى­نۋ­لار سياقتى وزەكتى ماسەلەلەر حيرۋرگتەر نازارىنان تىس قالعان جوق.

جاراقاتتانۋدىڭ سالدارى دا ءار­تۇرلى. وكىنىشتىسى، جاراقاتتانۋ كەسى­رىنەن كوز جۇمۋ جۇرەك-قان تامىر جانە ونكولوگيالىق اۋرۋلاردان كەيىن ءتورتىنشى ورىندا تۇر جانە مۇ­­گەدەكتىكتىڭ دە سەبەپشىسى بولۋدا. جيىندا ەلىمىزدە عانا ەمەس، جالپى الەمدىك ءۇردىس سانالاتىن بىرنەشە جەر­­دەن قوسارلاسا جاراقاتتانۋ، سون­داي كەزدە جاسالاتىن كاسىبي ما­مان­داندىرىلعان دارىگەرلىك كومەك ماسەلەسى دە ءسوز بولدى. شىنىمەن دە ۋر­­بانيزاتسيا ونەركاسىپتىڭ وركەندەۋى، قۇ­رىلىس پەن كولىك قاتىناستارىنىڭ دامۋىمەن بىرگە جۇرەتىن قوسارلاسا جاراقاتتانۋ (ونىڭ ىشىندە سىنۋدان وزگە ىشكى ورگانداردىڭ زاقىمدانۋى) سالا ماماندارىنان اسقان بىلگىرلىكتى قاجەت ەتەدى.

سەزد جۇمىسىنا اۋستريا، ازەر­بايجان، بەلارۋس، گەرمانيا، يز­رايل، قىرعىزستان، رەسەي، سەربيا، تۇر­كيا، ءۇندىستان، وزبەكستان، فرانتسيا سياق­تى الىس-جاقىن مەملەكەتتەن 300-دەن استام عالىمدار مەن ماماندار قاتى­سىپ، فارماتسەۆتيكالىق كومپانيالار قازىرگى زامانعى مەديتسينالىق جاب­دىقتار مەن مەديتسينالىق ماق­­ساتتاعى بۇيىمداردى، سونداي-اق جە­تەك­شى مە­ديتسينالىق ءوندىرۋشى-فير­ما­لاردىڭ دا­رىلىك پرەپاراتتارىن ۇسىندى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەگەمەندىكتەر ەلگە شىقتى

قازاقستان • بۇگىن، 11:19

ەلوردا ورتالىعىندا اۆتوكولىك ورتەندى

قازاقستان • 15 قاراشا، 2019

ءباسپاسوز ءرولى – باستى ماسەلە

ادەبيەت • 15 قاراشا، 2019

قازاقستانعا شەتەلدىك بانكتەر كەلەدى

ەكونوميكا • 15 قاراشا، 2019

قوستاناي فيلارمونياسىنا 75 جىل تولدى

رۋحانيات • 15 قاراشا، 2019

جاڭا ۇلگىدەگى كولىكتەر

قوعام • 15 قاراشا، 2019

ۇقساس جاڭالىقتار