كونفەرەنتسيا جۇمىسى باستالماس بۇرىن وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ باستاعان مەرەيتوي قوناقتارى ب.ريموۆا اتىنداعى دراما تەاترى فويەسىندە قويىلعان اقىن ولەڭىندەگى جەتىسۋ سۋرەتتەرىنە ارنالعان كارتينالار توپتاماسى مەن ءىلياستىڭ ادەبي-مەموريالدى مۋزەيىنىڭ جادىگەرلەرى قويىلعان كورمەنى ارالادى.
تەاتر زالىندا وتكەن باسقوسۋدا الدىمەن ءىلياستىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان كىتاپتاردىڭ تۇساۋى كەسىلىپ, وقىرمانعا جول تارتتى.
جيىندى قۇتتىقتاۋ تىلەگىمەن اشقان وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ قازاق رۋحانياتىنداعى ورنى تۋرالى قىسقاشا ايتا كەلە, قالامگەردىڭ ەسىمىن ۇلىقتاۋ, مۇراسىن تۇگەندەۋ باعىتىندا وبلىستا اتقارىلعان ىستەرگە دە توقتالىپ ءوتتى.
- ءىلياس جانسۇگىروۆ – الاشتىڭ الىبى, كۇللى قازاققا ورتاق تۇلعا. ادەبيەتتىڭ بارلىق جانرىندا قالام تەربەپ, ءسوز ونەرىنىڭ كوركەمدىگى مەن ەپيكالىق تىنىسىن بارىنشا كەڭەيتكەن, ونىڭ كلاسسيكالىق دامۋىن جاڭا ساتىعا كوتەرگەن دارا دارىن. جىر قۇلاگەرىنىڭ ەسىمىن ۇلىقتاپ, وسكەلەڭ ۇرپاققا قالدىرعان باي مۇراسىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا وبلىسىمىزدا ءبىرشاما جۇمىستار اتقارىلدى. بۇل رەتتە ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى وتكەندى سارالاپ, تاريحتى تۇگەندەۋگە جول اشتى. پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ ول تۋرالى «رۋحاني جاڭعىرۋ ءبىزدىڭ باستى باعدارىمىز بولىپ قالا بەرەدى» دەي كەلە, باعدارلامانىڭ ەل ومىرىندەگى ماڭىزىنىڭ زور ەكەنىن اتاپ وتكەن بولاتىن. تالانتقا تاعزىم ەتۋ – ەڭ الدىمەن, اقىنعا قاتىستى زەرتتەۋدىڭ جاڭا باعىتىن ايقىنداۋ, دەرەكتەر مەن جادىگەرلەردى تاۋىپ, تۇگەندەۋ, ونى عىلىمي اينالىمعا ەنگىزۋگە قامقورلىق جاساۋ دەپ بىلەمىز. سوندىقتان ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ مۇرالارىن تولىقتىرۋ, قولدا جوق شىعارمالارىن جيناستىرۋ ماقساتىندا ء«ىلياس ىزىمەن» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تانىمدىق ەكسپەديتسيا قۇردىق. وسى ەكسپەديتسيانىڭ رەسەي جەرىنە بارىپ قايتۋىنا مۇمكىندىك جاسادىق. دەلەگاتسيا ءىلياس ءبىلىم العان ماسكەۋدەگى بۇرىنعى مەملەكەتتىك جۋرناليستيكا ينستيتۋتىندا بولىپ, قالامگەردىڭ تابانى تيگەن جەردىڭ ارحيۆىنەن اقىنعا قاتىستى بىرقاتار قۇجاتتاردىڭ كوشىرمەلەرىن الىپ قايتتى. ءسويتىپ, اقىن تۋرالى دەرەكتەر جاڭا قۇندى دۇنيەلەرمەن تولىقتى. بۇل ءىلياستانۋ سالاسىنىڭ ەلەۋلى ولجاسى ەكەنىن قۋانىشپەن ايتامىز, - دەگەن وبلىس اكىمى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارىنىڭ ىزدەنىستەرى ناتيجەسىندە ءىلياستىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان 20 تومدىق جيناق جارىق كورىپ, وعان اقىننىڭ كەڭ كولەمدە ناسيحاتتالا قويماعان تىڭ دۇنيەلەرى ەنگىزىلگەنىن دە اتاپ ءوتتى.
شاراعا قاتىسقان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما توراعاسى, اقىن, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ۇلىقبەك ەسداۋلەت ءوز سوزىندە ماسكەۋگە بارعان ەكسپەديتسيا ءىلياستىڭ 18 كىتابىن تاۋىپ كەلىپ وتىرعانى بۇگىنگى قازاق ادەبيەتىنىڭ ۇلكەن جاڭالىعى ەكەنىن ايتتى. ءىلياستانۋ عىلىمىنىڭ جاڭا داۋىردە دە جەلىسى ۇزىلمەي, وسى ىسكە جاس زەرتتەۋشىلەردىڭ ىنتامەن دەن قويعانىنا دەگەن قۋانىشىن دا جاسىرمادى. قازاق ادەبيەتىندە ەپيكالىق جانردىڭ ۇلكەن مەكتەبىن قالىپتاستىرعان ءىلياستىڭ شىعارمالارىنداعى كەيىپكەرلەرى دە, سونىڭ ىشىندە مولىقباي كۇيشىنىڭ ءوزى زەرتتەۋدى قاجەت ەتەتىن تۇلعا. مولىقباي ءار قازاققا قورقىتتان كەيىنگى قوبىز ۇستاعان كۇيشى رەتىندە ەلەستەيدى. سوندىقتان مولىقبايدىڭ ارتىنا قالدىرعان كۇيلەرى تۋرالى زەرتتەۋ دە بولاشاقتىڭ ەنشىسىندە, اقىننىڭ كەيىپكەرلەرىنە دە ەسكەرتكىش قويۋعا بولادى دەگەن پىكىرىن ءبىلدىردى. ستۋدەنت كەزىندە ۇلىقبەك ەسداۋلەت ءىلياستىڭ ۇلى بولاتتىڭ وتىنىشىمەن ۇزاق جىل ساندىقتا ساقتالىپ, ءبىراز جازۋى ءوشىپ, ب ۇلىنگەن قولجاباداعى جانسۇگىروۆ جىرلارىن قالپىنا كەلتىرۋگە, ولەڭ ءماتىنىن انىقتاۋعا اتسالىسقانى جايلى ەستەلىكتەرىمەن دە ءبولىستى. سول سياقتى اقىن تويى الماتىدا قاراشا ايىندا ء«ۇش ارىس, ءۇش بايتەرەك» اتتى شارامەن جالعاساتىنىن ايتتى.
كونفەرەنتسيانىڭ باس بايانداماشىسى جازۋشىلار وداعى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان جاقىپ ءىلياستىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا كەڭىنەن توقتالدى. سول سياقتى م. اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى, جازۋشى نۇرداۋلەت اقىش ء«ىلياس جانسۇگىروۆتىڭ كوركەمدىك الەمى», ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جمۋ وقىتۋشىسى, فيلولوگيا عىلىمىنىڭ دوكتورى مۇراتبەك يمانعازينوۆ ء«ىلياس جونىندەگى سوڭعى زەرتتەۋلەر», جازۋشى, «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى داۋرەن قۋات ء«ىلياس جۋرناليستيكاسى», فيلولوگيا عىلىمىنىڭ دوكتورى سەرىكقازى قوراباي ء«ىلياس جانسۇگىروۆتىڭ «دالا» پوەماسى. ايتىلماي كەلگەن اقيقات» تاقىرىپتارىنىڭ مازمۇنىن اشتى.
وسى جيىندا الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ مەرەيتويلىق قۇتتىقتاۋ تەلەگرامماسى وقىلدى. سول سياقتى ءىلياستىڭ نەرەمەلەرى اجار, جانار, لەيلا جانسۇگىروۆالار جانسۇگىروۆ قورىنىڭ اتىنان وبلىس اكىمىنە, اقىننىڭ ادەبي-مەموريالدى مۋزەيىنە, اقىن اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتكە ءىلياستىڭ اعىلشىن تىلىنە اۋدارىلىپ, جارىق كورگەن كىتاپتارىن سىيعا تارتتى. سول سياقتى اقىن شىعارماشىلىعىن زەرتتەۋگە, ناسيحاتتاۋعا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن بىرقاتار ازاماتتارعا تارلان تالانتتىڭ ۇرپاقتارى گراموتالار تاپسىرسا, جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى قۋات بايمىرزاەۆ ءبىلىم ورداسىنىڭ ءىلياس توسبەلگىسىن تاقتى.
وسى ساحنادا مەرەيتوي اياسىندا وتكىزىلگەن رەسپۋبليكالىق جازبا اقىندار ءمۇشايراسىنىڭ قورىتىندىسى جاريالانىپ, جەڭىمپازدار ماراپاتتالدى. ءمۇشايرانىڭ باس جۇلدەسى اقىن بايبوتا قوشىم-نوعايعا بەرىلسە, 1 ورىندى ارقالى اقىن سەرىك اقسۇڭقار يەلەندى. جىر جارىسىنىڭ قورىتىندىسىن جاريالاعان ارداگەر جۋرناليست نۇرتىلەۋ يمانعالي ۇلى ءمۇشايرانىڭ جۇلدەسىنەن بولەك, ەڭ ۇلكەن سىي ارداقتى اقىن, «قازاقتىڭ ماڭدايىنا ولەڭ بىتسە, ولەڭنىڭ ماڭدايىنا ءبىتىپ ەڭ سەن» دەپ ەرتەرەكتە اقىنعا ولەڭىمەن وشپەس ەسكەرتكىش قويعان كورنەكتى اقىن تۇرسىنزادا ەسىمجانوۆقا اقسۋلىق ازاماتتار اتىنان تەمىر تۇلپاردىڭ كىلتى بەرىلەتىنىن سۇيىنشىلەي جەتكىزدى. كوپشىلىك الدىنا شىعىپ, ءسوز العان ت. ەسىمجانوۆ ولەڭنىڭ جازىلۋ تاريحىنا, تۋىندىعا كەزىندە مۇحتار اۋەزوۆ, عابيت مۇسىرەپوۆ, قانىش ساتپاەۆتاردىڭ ريزاشىلىقپەن قول سوققاندارىن ساعىنىشپەن ەسكە الىپ, ەل ازاماتتارىنا العىسىن ءبىلدىردى.
كونفەرەنتسيادان سوڭ شارالار «تالدىقورعان» يپپودرومىندا ات جارىسىمەن جالعاسۋدا.
