القالى جيىنعا قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىسى ابزال ساپاربەك ۇلى, SDE باسشىسى مۋحاممەت ساۆاش كافكاسيالى, تۇركيا جوعارعى كاسساتسيالىق سوتىنىڭ توراعاسى يسمايل ءرۇشتۇ دجيريت, تۇركيا ۇلى ۇلتتىق ءماجىلىسى (تۇۇم) دەپۋتاتى ەركان اكچاي, سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ وكىلى ورحان ىشىك, عالىمدار, ستۋدەنتتەر جانە باق وكىلدەرى قاتىستى.
كونفەرەنتسيانىڭ بەتاشار سوزىندە ورتالىق باسشىسى مۋستافا ساۆاش كافكاسيالى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جاھاندىق بەيبىتشىلىككە قوسقان ۇلەسىنە توقتالا وتىرىپ, تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ ءوز وكىلەتتىگىن توقتاتۋ بويىنشا تاريحي شەشىمى, سونداي-اق, استانا پروتسەسسى تۋرالى وي ءوربىتتى.
ەگەمەن ەلىمىزدىڭ قىسقا مەرزىمدە الەمنىڭ سىيلى مەملەكەتتەرىنىڭ بىرىنە اينالعانىنا جانە ءارتۇرلى سالالارداعى ماڭىزدى جەتىستىكتەرىنە توقتالعان تۇۇم دەپۋتاتى ە.ارچاي قازاقستاننىڭ تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ قارا شاڭىراعى جانە ماقتانىشى ەكەنىن باسا ايتتى. ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى قىسقاشا بايانداعان ءماجىلىس دەپۋتاتى تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني ورتالىعى تۇركىستان تۋرالى دا ءسوز قوزعادى.
تۇركيا جوعارعى كاسساتسيالىق سوتىنىڭ توراعاسى يسمايل ءرۇشتۇ دجيريت قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىن العاش تانىعان ەل تۇركيا ەكەندىگىن ەسكە سالا وتىرىپ, ەلباسىنىڭ تۇركى الەمى ىنتىماقتاستىعىنداعى رولىنە توقتالدى.
اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز سويلەگەن ەلشى ا.ساپاربەك ۇلى قازاقستاننىڭ وتكەنىن تارازىلاپ, كەلەشىگىنە كوز سالۋعا ارنالعان جيىننىڭ ۇيىمداستىرىلۋىنا اتاسالىسقان بارشاعا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ تاريحىنا قىسقاشا شولۋ جاساعان قازاقستان ەلشىسى ەلىمىزدىڭ جەتىستىكتەرىن اتاپ ءوتتى. جاڭا پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ تۋرالى مالىمەت بەرگەن ەلشى ا.ساپاربەك ۇلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى حالىققا جولداۋى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى بايانداي وتىرىپ, قازاقستاننىڭ تۇركى الەمىمەن بايلانىسى نىعايا تۇسەتىنىن باسا ايتتى. ق-ج.توقاەۆتىڭ الەمگە اتى شىققان قازاقستاننىڭ كوپۆەكتورلى سىرتقى ساياساتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى رەتىندە ەلىمىزدىڭ تەڭگەرىمدى جانە بەيبىت سىرتقى ساياساتىن جالعاستىراتىنىن جەتكىزدى.
سالتاناتتى جيىن SDE توراعاسىنىڭ ورىنباسارى الپەر تاننىڭ باسشىلىعىنداعى تۇركيا ءسىم وكىلى ورحان ىشىك, حادجى بايرام ءۋالي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى پروف. ءحۇليا كاساپوعلۋ چەنگەل, كىرككالە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى پروف. مەحمەت ديككايا جانە انكارا الەۋمەتتىك عىلىمدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى, قانداسىمىز دوتسەنت ءماريام حاكيمنىڭ عىلىمي باياندامالارىمەن جالعاسىن تاپتى.
تۇركيا ءسىم وكىلى, ەلشى و.ىشىك قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى قارىم-قاتىناستار تۋرالى بايانداما جاسادى. ەلىمىزدىڭ ورتا ازياداعى تۇركيانىڭ ەڭ ماڭىزدى ستراتەگيالىق ارىپتەستەرىنىڭ ءبىرى ەكەندىگىن اتاپ وتكەن ورحان ىشىك, قازاقستاننىڭ رەسەي مەن قىتاي سياقتى الىپ مەملەكەتتەردىڭ ورتاسىندا ورنالاسا وتىرىپ, ءوزىنىڭ تەڭگەرىمدى ساياساتى ارقىلى قىسقا مەرزىمدە جوعارى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزگەنىنە نازار اۋداردى. جاھاندىق ساياساتتا زامان تالابىنا ساي ارەكەت جاساۋ ماڭىزدىلىعىنا توقتالعان ءسىم وكىلى, وسى تۇرعىدا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ حالىققا جولداۋى تۋرالى اڭگىمە ءوربىتتى.
قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى مادەني بايلانىستارعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ, ءاردايىم قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن ەلشى ا.ساپاربەك ۇلىنا العىسىن بىلدىرۋمەن ءسوزىن باستاعان عالىم ح.چەنگەل تامىرى تەرەڭدە جاتقان مادەني جانە ادەبي بايلانىستارىمىز تۋرالى باياندادى. تاريح بويىنشا تۇركى مەملەكەتتەرى اراسىندا تاۋەلسىزدىك جولىنداعى كۇرەستە ءاردايىم قازاقتاردىڭ العا شىققاندىعىن باسا ايتقان پروف. چەنگەل الاش قوزعالىسى جانە جەلتوقسان وقيعالارىنا بايلانىستى اقپارات بەردى. قازاق-تۇرىك ادەبيەتتەرىنىڭ ۇقساستىعىنا نازار اۋدارىپ, ادەبيەتتىڭ تاريحتاعى ساياسي جاعدايدى سۋرەتتەۋدەگى ماڭىزدى رولىنە توقتالعان عالىم «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ كۇللى تۇركى الەمىندەگى ايرىقشا ورنىن اتاپ ءوتتى. قازاق ءتىلىنىڭ وتە باي ءتىل ەكەندىگىنە نازار اۋدارعان حادجى بايرام ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى ۇلى اقىن, اعارتۋشى, قازاقتىڭ جازبا ادەبيەتىنىڭ جانە ادەبي ءتىلىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى اباي قۇنانبايۇىلىنىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىن جوعارى دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ باستاماسىن قۋانىشپەن قارسى العاندىعىن جەتكىزدى. سونداي-اق, مەملەكەت باسشىسى توقاەۆتىڭ جولداۋدا اتاپ وتكەن مادەنيەت سالاسى قىزمەتكەرلەرىن قولداۋ باستامالارى دا پروف. ح.كاساپوعلۋ تاراپىنان وڭدى باعاعا يە بولدى.
ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق ساياساتىن زەردەلەگەن پروف. مەحمەت ديككايا قازاقستانداعى جالپى ەكونوميكالىق جاعداي, بيزنەس كليمات, ەكونوميكالىق وزگەرىستەر جانە تۇركيامەن ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستارعا توقتالدى. تمد ەلدەرى اراسىندا ەڭ دامىعان نارىقتىق ەكونوميكاسى بار ەلىمىزدىڭ كسرو كەزەڭىنەن كەيىنگى جاعدايىن سۋرەتتەگەن عالىم قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق ورنى جانە ەكونوميكالىق دامۋى تۋرالى تولىققاندى اقپارات بەردى. جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك يندەكسىندە 141 ەلدىڭ اراسىندا قازاقستاننىڭ 55-ءشى ورىن يەلەنگەندىگىنە نازار اۋدارعان ەكونوميست-عالىم مەملەكەتىمىزدەگى بيزنەس كليماتتى حالىقارالىق كورسەتكىشتەر تۇرعىسىنان باعالاي وتىرىپ, جاھاندىق ەنەرگەتيكا نارىعىنداعى قازاقستاننىڭ ورنى تۋرالى باياندادى. قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى ساۋدا اينالىمىنىڭ 2 ملرد. دوللاردان اسقانىنا جانە تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر اراسىندا تۇركيانىڭ ەكسپورتىندا قازاقستاننىڭ ەكىنشى ورىندى يەلەتىندىگىنە, ال يمپورتىندا بولسا ءبىرىنشى ەكەندىگىنە نازار اۋدارا وتىرىپ, توقاەۆ كەزەڭىندەگى قازاقستاننىڭ دامۋى تۋرالى وي ءوربىتتى.
تۇركيادا تۋىپ-وسكەن قانداسىمىز ءماريام حاكيم مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ جولداۋى توڭىرەگىندە ءسوز قوزعادى. جاڭا پرەزيدەنتتىڭ جولداۋ ارقىلى جاقىن كەلەشەك ءۇشىن قازاقستاننىڭ ماقساتتارىن ايقىنداعانىن ايتقان م.حاكيم ق-ج. توقاەۆتىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا ايرىقشا كوڭىل بولەتىنىن ايتتى. قوعامدىق ديالوگ, دەموكراتيا مەن ادىلەتتىلىك توقاەۆ ساياساتىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ اراسىندا بولاتىنىن باسا ايتقان عالىم قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ەلدەگى الەۋمەتتىك جاعدايعا ەرەكشە كوڭىل بولەتىنىن العا تارتتى.
جيىن سوڭىندا ساراپشىلار كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارىنىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
