رۋحانيات • 10 قازان، 2019

موروزوۆ ورامىنداعى ويلار

21 رەتكورسەتىلدى

وتىز-قىرىق ۇيدەن اسپايتىن ەلەۋسىز عانا ورام. جاڭا مەكتەپ اشىلماعاندا مۇنداي ورامنىڭ بار ەكەنىن بىلمەي دە كەتەر ەم. بيىلعى جاڭا وقۋ جىلىندا باس قالامىزدا اباي قۇنانبايۇلى اتىندا مەكتەپ-گيمنازيا اشىلعان. ونىڭ ات شاپتىرىم اۋماعىنىڭ ءبىر بۇرىشى ناق وسى ورامعا تىرەلىپ تۇر. بالامدى مەكتەپتەن الىپ كەلە جاتىپ، تۋرا وسى ورامدى باسىپ وتەم. ءار ءۇيدىڭ قاقپاسىنان ءۇش تىلدە كورنەكى ەتىپ جازىلعان پاۆليك موروزوۆ ەسىمىن كورگەن سايىن ەسىمە قايداعى-جايداعى نارسەلەر ءتۇسىپ، بويىمدى قىزىق سەزىمدەر بيلەيدى.

كەڭەس وداعىنىڭ بارلىق پيونەرىنە ۇلگى بولعان پاۆليك موروزوۆتى 1931 جىلى 13-14 جاسىندا ءوز اتاسى پىشاقتاپ ولتىرگەن. ورمانعا جيدەك تەرە بارعان پاۆليك پەن ءىنىسى فەدور سول كۇيى قايتقان جوق. كادىمگى شارۋا پىشاعىمەن قارۋلانعان قىلمىسكەرلەر، ياعني، اتاسى سەرگەي موروزوۆ مەن اكەسىنىڭ ءىنىسى دانيلا موروزوۆ ەكى ءجاسوسپىرىمدى ولتىرەدى. بۇل قىلمىسقا اجە­؛سى كسەنيانىڭ دا قا­؛تى­؛سى بولعانى ءۇشىن سەكسەندەگى اتاسى مەن اجەسى تۇرمەگە قامالىپ، ال، دانيلا مەن «؛تاپسىرىس بەرۋشى»؛ ارسەنيي كۋلۋكانوۆ اتۋ جازاسىنا كەسىلگەن. سەكسەندەگى قالتىلداعان شال نەگە ەت جاقىنىن ءولتىردى؟ ويتكەنى 13 جاستاعى پيونەر بالا سوتتا ءوز اكەسىنە قارسى كۋا بولعان. سول زاماندا سەلسوۆەتتىڭ ءتوراعاسى بولعان تروفيم مورو­؛زوۆتىڭ باي-قۇلاق­؛تار­؛مەن سىبايلاس­؛تىعىن، ولاردى سالىقتان بوسات­؛قا­؛نىن، ۇكىمەتكە تيە­؛سى­؛لى استىقتى تىعىپ قويعانىن، قىسقاسى، اكەسىنىڭ ۇكىمەتكە قارسى ىستەرىن سوت زالىندا جايىپ سالعان. سودان سوتتىڭ ۇكىمىمەن تروفيم موروزوۆ ون جىلعا سوتتالىپ كەتەدى. توبىل گۋبەرنياسىنا قاراستى گەراسيموۆكا دەرەۆنياسىندا بولعان سۇمدىق وقيعانىڭ قىسقاشا ءمان-جايى وسى. كەڭەس ۇكىمەتى بۇل بالانى ەلۋ جىل بويى دارىپتەپ كەلدى. «؛قوعامدا ادىلەتتىڭ ، شىندىقتىڭ سالتانات قۇرۋى ءۇشىن تۋعان اكەسىن دە اياعان جوق»؛. تەك قايتا قۇرۋ زامانىندا ايگىلى پيونەرگە دەگەن كوزقاراس وزگەرىپ، «؛تۋعان اكەسىن ساتتى»؛ دەگەن جاققا قاراي سالماق الىپ كەتتى. ءبىراق قالاي قۇبىلتىپ ايتساڭ دا تۋعان اكەسىن ساتقانى، سوسىن اتاسى مەن تۋىس اعاسىنىڭ قولىنان مەرت بولعانى فاكتى كۇيىندە قالادى. سەلسوۆەتتىڭ ءتوراعاسى بول­؛عان اكەنىڭ ءتورت بالا­؛سى مەن ايەلىن تاستاپ، باسقا ايەلگە كەتىپ قالعانى، شەشەسى تاتيانانىڭ بالالاردى ءوز تۋىستارىنا جات ەتىپ وسىرگەنى بالانىڭ سوتتا ءوز اكەسىنە قارسى كۋالىك بەرۋىنە جەتكىلىكسىز ارگۋ­؛مەنت سياقتى. جالپى، پاۆليك موروزوۆتىڭ بەيباق تاعدىرىنا قىزىققان جۇرت­؛قا ونىڭ ومىرىندە قىم-قيعاش نارسەلەر وتە كوپ. ءبىراق مەنىڭشە سونىڭ ىشىن­؛دە­؛گى ەڭ ەلەۋلىسى &ndash؛ اكە مەن بالانىڭ كوزقاراسىنىڭ دا، تۇرمىستىق جاع­؛دايىنىڭ دا ۇي­؛لەس­؛پەۋى. اكە ءبارىبىر ەسكىلىكتى جاقتايدى. جاڭا ۇكى­؛مەت­؛تىڭ قولشوقپارى بولىپ جۇرسە دە، وعان قارسى ارەكەتتەر جاسايدى. جاس بالا جاڭانىڭ جارشىسى. ءوزى وتاعاسى جوق وشاقتىڭ باس كوتەرەرى. ءتورت ۇلدىڭ ىشىندەگى تۇڭعىشى. قولىندا دىمى جوق كەدەي. اكە &ndash؛ باي، بالا &ndash؛ كەدەي. تراگەديانىڭ باسى وسى جەردە.

تاريحتى سىزىپ تاس­؛تاي المايسىڭ. سونداي دا بولعان. ءبىراق، بۇل تەگى جات، قانى بولەك باسقا حالىقتىڭ تاريحى. بايتاق قازاق ەلىنىڭ اس­؛تا­؛ناسىنداعى اباي قۇ­؛نان­؛­؛­؛بايۇلى اتىنداعى مەك­؛­؛تەپ-گيمنازياعا، وندا ءبىلىم الىپ جاتقان جاس جەت­؛كىن­؛شەكتەرگە بالاڭ ساناسى جاراقاتقا ۇشى­؛راپ، سوڭىن­؛دا تاعدىرى تراگەديا­؛مەن اياقتالعان پاۆليك مورو­؛زوۆتىڭ قاتىسى بار ما؟ ولار نەگە كۇندەلىكتى سول ەسىمگە كوزايىم بولۋى ءتيىس؟ ەلەۋسىز ورامدا تۇرسا دا، قايتا-قايتا كوزىمىزگە تۇسكەن سوڭ، امالسىز جازدىق. ارعى جاعى ونوماستيكالىق كوميسسياعا امانات.

ايگۇل سەيىل،
«؛Egemen Qazaqstan»؛

سوڭعى جاڭالىقتار

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ءجاۋدىر نارتاي

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 13:03

ەڭ قىسقا اڭگىمە. الىبەك بايبول

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:58

ەڭ قىسقا اڭگىمە. بولات شاراحىمباي

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:55

ەڭ قىسقا اڭگىمە. اسحات ومىرباەۆ

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:54

كۇلكى كەرۋەنى № 5

رۋحانيات • بۇگىن، 12:35

اقجايىقتا ايماقتىق فورۋم ءوتتى

ايماقتار • بۇگىن، 12:28

ەلىمىزدەگى ەڭ ءوتىمدى كولىكتەر

ەكونوميكا • بۇگىن، 12:17

توپاستىق جامان بولادى

100 • بۇگىن، 11:04

جاقسىنىڭ كوزىمەن جۇزدەسۋ

رۋحانيات • بۇگىن، 09:45

جامبىلدىڭ جومارت جاندارى

ايماقتار • بۇگىن، 09:41

مەسەناتتىڭ مىرزالىعى

ايماقتار • بۇگىن، 09:38

ساكەن جانە «ەڭبەكشى قازاق»

رۋحانيات • بۇگىن، 09:33

جازۋدىڭ ماشاقاتى

قوعام • بۇگىن، 09:31

الەمنىڭ ءابدىجامىلى

قازاقستان • بۇگىن، 09:28

كيبەرقىلمىس كۇشەيىپ بارادى

قوعام • بۇگىن، 09:25

جاڭا عارىش جۇيەسى – قازاقستاندا

قازاقستان • بۇگىن، 09:20

«ادامنىڭ كۇنى – اداممەن»

ايماقتار • بۇگىن، 09:16

التىن كۇز، ارايلى سالتانات

ايماقتار • بۇگىن، 09:15

قاۋىپسىز جولعا قاشان جەتەمىز؟

ايماقتار • بۇگىن، 09:12

بالداققا سۇيەنگەن تاعدىر

قوعام • بۇگىن، 09:10

كومىر باعاسى كوڭىلگە قونىمدى ما؟

ايماقتار • بۇگىن، 09:07

نان بولسا، ءان بولادى

قازاقستان • بۇگىن، 08:49

بەلسەنە قاتىسۋ قاجەت

قازاقستان • بۇگىن، 08:45

بيزنەستىڭ دامۋىنا باستاعان فورۋم

قازاقستان • بۇگىن، 08:39

سەرىكتەستىك سەنىمدى نىعايتادى

قازاقستان • بۇگىن، 08:37

قازاق مۋزىكاسىنىڭ قاراشاڭىراعى

ايماقتار • بۇگىن، 08:33

دارالاپ ۇلى دالا ۇلاعاتىن

رۋحانيات • بۇگىن، 08:23

قىزىلشا اۋرۋىنا قىراعىلىق قاجەت

مەديسينا • بۇگىن، 08:20

پرەزيدەنت ارحيۆىنە – 25 جىل

پرەزيدەنت • بۇگىن، 08:18

امەريكامەن ساۋدا-ساتتىق ۇلعايادى

قازاقستان • بۇگىن، 08:13

ۇقساس جاڭالىقتار