بۇكىل ءبىر جىلدى جاستارعا ارنايى ارناپ وتىرعاندا, بوس سوزگە جول بەرىپ, جاس بۋىن ازاماتتارىمىزدىڭ بولاشاعىنا قيانات جاساۋدىڭ ەشبىر رەتى جوق. سوندىقتان دا قازاقستان پرەزيدەنتى ق.توقاەۆ جاستار ساياساتىن ىلگەرىلەتۋدە, جاستاردى تاربيەلەۋ جۇمىسىندا ناۋقانشىلدىققا جانە تيىمدىلىگى تومەن ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا جول بەرمەۋ كەرەكتىگىن قاتاڭ ەسكەرتتى.
الدىمەن جاستاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن, ماقسات-مۇددەلەرىن جان-جاقتى جانە كەشەندى تۇردە زەرتتەۋ ارقىلى انىقتاپ الىپ, سول قاجەتتىلىكتەرگە جانە دەڭگەيگە ساي كەلەتىن جاستار ساياساتىن جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا ۇلكەن ءمان بەرىلدى. مەملەكەت باسشىسى جاستاردىڭ ءوزىن-ءوزى جاقسى تانىتۋىنا جاعداي جاساۋ جانە ولاردىڭ وڭ باستامالارىنا قولداۋ كورسەتۋ بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ مىندەتى ەكەندىگىن دۇرىس ءتۇسىنىپ, قاتاڭ ۇستاناتىندىعىن دا اتاپ وتكەن ابزال.
قازىرگى كەزدەگى پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى ەرىكتىلەر قوزعالىسىنا ءتان ورتاق ماسەلەلەر قاتارىنا ازاماتتاردىڭ سەنىمسىزدىگى, ەرىكتىلەرگە قاتىستى زاڭنامالىق نەگىزدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, ەكونوميكالىق, اكىمشىلىك جانە تەحنولوگيالىق كەدەرگىلەر مەن كەلەڭسىزدىكتەر, ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى, ءتۇرلى الەۋمەتتىك تاپتاۋرىندار جاتادى. بۇل بويكۇيەزدىك, كەڭەس داۋىرىنەن ازاماتتاردىڭ ساناسىنا ءسىڭىپ قالعان ەرىكتى-ماجبۇرلىك سيپاتىنداعى قوعامدىق جۇمىستاردىڭ پراكتيكالىق سالدارلارى ازاماتتىق باستامالاردىڭ تامىرىنا بالتا شاپتى. بيلىك ورگاندارىنىڭ ەرىكتىلەرگە قاتىستى باعدارلامالارعا قاتىسۋعا ىنتاسى بولمادى, ونى كورگەن جەكە ازاماتتار دا ەرىكتىلەرگە قول ۇشتارىن بەرۋگە اسىقپادى. سول سياقتى ەرىكتىلەردىڭ جولىندا كەزدەسەتىن كەدەرگىلەردىڭ قاتارىنا بۇل سالاداعى وزىندىك مەكتەپ پەن تاجىريبەنىڭ, قالىپتاسقان ۆولونتەرلىك ءداستۇردىڭ جانە ولاردى قولداۋعا باعىتتالعان باعدارلامالاردىڭ جوقتىعىن جاتقىزۋعا بولادى.
ماسەلەنىڭ حالىقارالىق تۇرعىداعى كۇردەلىلىگى, ونىڭ ۆولونتەرلەرگە الەۋمەتتىك-مادەني فەنومەن رەتىندە قاراپ, ونى تيىسىنشە دامىتۋدىڭ قاجەتتىلىگىنەن تۋىندايدى. باتىس ەۋروپاداعى ۆولونتەرلىك قوزعالىستىڭ باستى ەرەكشەلىكتەرىنىڭ بىرىنە ەرەسەكتەردىڭ دە, ەگدە جاستاعىلاردىڭ دا قاتىساتىندىعىن جاتقىزۋعا بولادى. ول ەلدەردە, كەرىسىنشە, ۆولونتەرلەرگە اجەپتەۋىر جەڭىلدىكتەر بەرىلەدى, سونىڭ ىشىندە جۇمىسقا ورنالاسۋ كەزىندە. ەڭ باستىسى – شەتەلدەردە ەرىكتىلەر قوزعالىسىنىڭ نەگىزىنە ء«وزىڭدى ادام دەپ سەزىنگىڭ كەلسە, باسقاعا كومەكتەس» دەگەن قاعيدات الىنعاندىعىندا جاتىر. الەمدەگى ەرەسەك تۇرعىنداردىڭ 20,8 ملن-ى ۆولونتەر بولىپ جۇمىس ىستەپ, جىلىنا ەكونوميكاعا 400 ملرد اقش دوللارىنا تەڭ كەلەتىن ۇلەس قوسادى ەكەن. باتىس ەۋروپادا ەڭبەككە جارامدى تۇرعىنداردىڭ 2/3-ءسى ايتەۋىر ءبىر ەرىكتىلەر قوزعالىسىنا مۇشە بولىپ كىرەدى. دۇنيە جۇزىندە 126 ملن ادام ۆولونتەرلىك جۇمىسقا ءوز ءومىرىن تولىعىمەن بەيىمدەگەن كورىنەدى. دامىعان مەملەكەتتەردىڭ ءىجو-سىنە ەرىكتىلەردىڭ قوساتىن ۇلەسى 1 پايىزدان اسادى.
ۆولونتەرلىك ازاماتتىق قوعامنىڭ قالىپتاسۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسا الادى. باسقاشا ايتقاندا, ولار تەك قانا ازاماتتىق قوعام جاعدايىندا بەلسەندى تۇردە دامىپ, ءوزىنىڭ ءتيىستى مارتەبەسىنە يە بولادى. باسقالارعا قىزمەت ەتۋ تۇرعىسىندا ۆولونتەرلىكتى ءمانىن جوعالتقان ءومىردى قايتا تابۋعا تالپىنىس دەپ تە قاراستىرۋعا بولادى. كەيبىر مالىمەتتەرگە قاراعاندا, ۆولونتەرلىك جاقسى دامىعان ەلدەردە ادامداردىڭ وزىنە-ءوزى قول جۇمساۋىنىڭ دەڭگەيى الدەقايدا تومەن, ال ولاردىڭ پسيحولوگيالىق دەنساۋلىعى, كەرىسىنشە جوعارى. اقش-تا جاستاردى ۆولونتەرلىككە تارتۋ تاجىريبەسى وتە جاقسى دامىعان. وندا «مىندەتتى ۆولونتەرلىك» تۋرالى باعدارلامالار بار. ال فينليانديادا بولسا, جاستار ءۇشىن ۆولونتەرلىك قىزمەتتىڭ ەموتسيونالدىق ماڭىزدىلىعىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلاتىن كورىنەدى. ەگەر ۆولونتەرلىك جۇمىس ەموتسيا تۋدىرماسا, ازاماتتار ونىڭ قاتارىنان شىعاتىندىقتارىن ايتۋعا قۇقىعى بار. ىنتالاندىرۋدىڭ كەلەسى ءبىر ماڭىزدى قىرى ونىڭ مازمۇندىق جاعى – ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋگە تىرىسۋ, جاڭا نارسەگە ۇيرەنۋ, تانىستىقتىڭ شەڭبەرىن كەڭەيتۋ. ۆولونتەرلەردىڭ قاتارىندا كوبىنە وزىنە سەنىمدى, دەنساۋلىعى مىقتى, باقىتتى, پسيحولوگيالىق تۇرعىدا دەنى دۇرىس ادامدار قالادى ەكەن. جالپى, ۆولونتەرلىككە تارتىلعان ادامداردىڭ بارلىعىنا ۆولونتەرلىك جاعىمدى اسەر ەتەتىندىگىنە كۇمان كەلتىرۋگە بولمايدى. ونىڭ ۇستىنە ول جاستاردىڭ الەۋمەتتىك بويكۇيەزدىگىن جەڭۋگە جاعداي جاسايدى.
ۆولونتەرلىكتى تەك قايىرىمدىلىقپەن عانا بايلانىستىرا قاراۋ دا دۇرىس ەمەس. ونىڭ ءمانى مەن ماڭىزى تەرەڭدە جاتىر. ويتكەنى ول بەيبىت ءومىر, وركەندەۋ, الەم, سەرىكتەستىك جانە ادامداردىڭ باسقا دا ومىرلىك ماسەلەلەرىمەن تىعىز بايلانىستى. ۆولونتەرلەر ادامدارعا جوعارى دەڭگەيدەگى كاسىبي قىزمەت كورسەتە الادى. ولار ۇكىمەتتىڭ جۇمىسىن تولىقتىرىپ, ونىڭ قولىن ۇزارتىپ, جاعدايدى تۇبەگەيلى وزگەرتۋگە اتسالىسادى. ۆولونتەرلەر ومىرگە تەرەڭىرەك قارايدى جانە ولار الەۋمەتتىك شەبەرلىككە يە بولۋ ارقىلى قوعامدا سەنىمدىلىك تۋدىرادى, ونىڭ بىرلىگى مەن ىنتىماعىن ارتتىرا تۇسەدى.
ۆولونتەرلىك الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتىڭ كورىنىسى رەتىندە ادامعا ءوزىن ءوزى دامىتۋعا, ءوزىن الەۋمەتتىك تۇرعىدا ماڭىزدى جانە پايدالى سەزىنۋىنە جاعداي قالىپتاستىرادى, پاتريوتتىق سەزىمىن, رۋحىن كۇشەيتەدى. ادام جاڭا ءبىلىم مەن تاجىريبە جيناقتايدى. ول جەكە مەنشىك ۇيىمدار مەن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا, ەلدىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك دامۋىنا مۇمكىندىك جاسايدى. بۇل الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك پەن الەۋمەتتىك باعدارلانعان قوعامنىڭ نەگىزىندە ادامنىڭ قوعامدىق تابيعاتى جاتىر, ويتكەنى ول قوعامنىڭ ءار مۇشەسىنە بەلگىلى ءبىر مىندەتتەر جۇكتەيدى. الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتىك ۇدەرىس – مەملەكەتتىڭ, بيزنەس پەن قوعامنىڭ ءوزارا بايلانىسى.
ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋى دا الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىككە بايلانىستى. ونىڭ نەگىزى – قوعامدىق ۇيىمدار, سونىڭ ىشىندە ۆولونتەرلىك. ەرىكتىلىك ارقىلى ادامنىڭ ازاماتتىق بەلسەندىلىگى ارتىپ, جاۋاپكەرشىلىگى داميدى, سونىڭ نەگىزىندە ونىڭ قوعامدىق ماڭىزى بار مىندەتتەردى شەشۋگە مۇمكىندىكتەرى تۋادى. ەندەشە ۆولونتەرلىكتى عالامدانعان قوعامنىڭ بولاشاعى دەۋىمىزگە دە حاقىلىمىز. قازىرگى كەزدە الەمدە ۆولونتەرلەردىڭ قوزعالىسى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دارەجەدە قارقىن الىپ كەلەدى. سوندىقتان 1985 جىلدان بەرى بۇۇ ۆولونتەرلىكتىڭ ماڭىزدىلىعىن مويىنداپ, الەمنىڭ بارلىق ەلدەرىن ونى قولداۋ باعىتىنداعى ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋعا شاقىردى.
بۇل ۇردىستەن قازاقستان دا تىس قالعان جوق. پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن 2020 جىل ۆولونتەرلەر جىلى دەپ جاريالاندى. ەرىكتىلەر مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ جەرگىلىكتى قاۋىمداستىقتاردىڭ تۇراقتىلىعىن نىعايتۋداعى اۋقىمدى ءرولى جانە ولاردىڭ ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى ساياساتتى دامىتىپ, ونى شەشۋدىڭ تاجىريبەسىنىڭ ارعى جاعىندا ۆولونتەرلىكتى دامىتۋ مەن بۇكىل الەمدى تولعاندىرىپ وتىرعان تۇراقتى دامۋدىڭ ماقساتتارىن ءبىر ارناعا توعىستىرۋ ماسەلەسى جاتىر. وسىعان قول جەتكىزىلمەسە, ۆولونتەرلىكتى تەك قانا جاي قوعامدىق پايدالى قىزمەت رەتىندە عانا ەمەس, سول سياقتى مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعىنان تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋدەگى تاپتىرمايتىن قۇرال ەكەندىگىن دالەلدەۋ دە قيىنعا سوعادى.
ءاۋ باستان-اق بۇل قوزعالىستىڭ باستى باعىتتارى ىزگىلىك, باسقالارعا دەگەن قامقورلىق, قولداۋدى قاجەت ەتەتىندەرگە رياسىز نەمەسە وتەۋسىز ەڭبەك بولعان. ءوز قىزمەتىمەن ولار قارتتاردى, ۇيسىزدەردى, مۇگەدەكتەردى, جەتىمدەردى جانە ت.ب. قامتيدى. بۇل جۇمىس جانۋارلارعا كومەك كورسەتۋدەن باستاپ, ادىلەتتى جانە ەركىن قوعام ورناتۋ مەن دەموكراتيالىق باسقارۋعا ۇمتىلۋعا دەيىنگى ارالىقتا كەڭ تارالعان. وسىنىڭ بارىسىندا ۆولونتەرلەر وزدەرىنىڭ قوعامدىق قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرادى, جەكە تۇلعا رەتىندە جەتىلىپ, پاتريوتتىق تاربيەنىڭ دامۋى مەن ۇلتتىق-مەملەكەتتىك مۇددەلەردى تۇسىنۋگە, جالپىادامزاتتىق جانە رۋحاني-ونەگەلىك قۇندىلىقتاردى دامىتۋعا ۇلەس قوسادى. قوعامداعى مادەنيەتارالىق توزىمدىلىك ارتىپ, بىرەۋگە دەگەن تەرىس نيەتتىلىك پەن توزبەۋشىلىك, قاستاندىق ازايىپ, جاستاردىڭ قوعامعا جات قىلىقتارى كەمي تۇسەدى. كەرىسىنشە, ولار ءوز بولمىسىن كورسەتە بىلۋگە, ومىردەگى جانە قوعامداعى ورنىن انىقتاي الۋعا, تۇلعا رەتىندە ءوزىن-ءوزى دامىتۋعا, باسقالاردىڭ پىكىرىنە قۇرمەتپەن قاراۋعا ماشىقتانادى. ۆولونتەرلەر الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ كەزىندە جۇمىستارىن يگىلىك, كەڭ پەيىلدىلىك, اشىقتىق, بەيرەسميلىك, جىگەرلىلىك, نىسانالىلىق, ىقىلاستىلىق جانە راقىمدىلىق سياقتى ادامي دۇنيەلەردى نەگىزگە الادى.
ەرىكتىلەر قوزعالىسىنا قاتىسۋ ارقىلى ازاماتتار قۇندىلىقتىق جاعىنان بەيىمدەلۋ, ءوز بوس ۋاقىتتارىن ۇيىمداستىرۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن ناقتى شەشۋگە باعدارلانۋ, ءوز مۇددەلەرىن باسقالارعا كومەك كورسەتۋمەن ۇيلەستىرە بىلۋمەن جالعاسۋى شارت ەكەنىن جاقسى تۇسىنە باستايدى. بۇل جەردە ەسكە سالا كەتەتىنى – الگى قىزمەتتىڭ قۇندىلىعى مەن ماڭىزدىلىعى ەرىكتىنىڭ وزىنە قاجەت جانە ءماندى بولۋى كەرەك. ياعني, ول ءوز ەڭبەگىن – بوس ۋاقىتىن بايىپپەن ۇيىمداستىرۋ جانە تۇراقتى تۇردە قوعامدىق كاسىپپەن اينالىسۋ رەتىندە تۇسىنگەنى ءجون.
ال ەكونوميكالىق تۇرعىدا العاندا, ول ءوزىنىڭ نارىقتىق قۇنىن كوتەرەتىن جەمىستى ەڭبەكتىڭ ءبىر ءتۇرى. ەندەشە, ۆولونتەرلىكتى بەيكوممەرتسيالىق, الەۋمەتتىك جۇمىستىڭ مەملەكەتتىك ەمەس, بىراق ءوز بويىندا قايىرىمدىلىقتى ساقتاعان سالاسىنا جاتقىزۋعا بولادى. ول – قوعام ومىرىنە قاتىسۋدىڭ زاڭدى جولى. ۆولونتەرلىك قىزمەتتىڭ باستى ۋاجىنە مەيىرباندىق, اتقارعان جۇمىسىنان قاناعات الىپ, جاڭا مۇمكىندىكتەر مەن مۇرات-مۇددەلەرگە ۇمتىلۋ, جاڭا كاسىبي قاسيەتتەردى دامىتۋ, ءوز تاجىريبەسىمەن ءبولىسۋىن, ءوزىن-ءوزى سىيلاۋدىڭ پايدا بولۋىن جاتقىزۋعا بولادى. سايىپ كەلگەندە, ۆولونتەرلىكتىڭ نەگىزىنە ەرىكتىلىك, تاۋەلسىزدىك, بىرلىك, جان-جاقتىلىق, ادامگەرشىلىك, ادىلدىك, بەيتاراپتىق سياقتى قاعيداتتاردى جاتقىزۋعا بولادى. ەرىكتىلەر شىن مانىندە باستاماشىل, بەلسەندى ادامدار. ولارعا وزدەرى ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قوعامىنىڭ, ەلىنىڭ پروبلەمالارىنا نەمقۇرايلى قاراۋ تىپتەن ءتان ەمەس.
ۆولونتەرلەر ءۇشىن دامۋدىڭ كۇن ءتارتىبىنىڭ يەسى بولعاندىعى ماڭىزدىراق. ويتكەنى ادامدار مەن ۇيىمدار, مەكەمەلەر ءارتۇرلى باعدارلامالار مەن ءىس-شارالارعا ءوز ەركىمەن قاتىسىپ, ولاردى جوعارىدان كۇشتەپ تاعىلعان ەمەس, كەرىسىنشە, وزدەرىنىكى دەپ سەزىنۋى جانە ءتۇسىنۋى قاجەت. ەندەشە, بۇل جەردەگى تاعى ءبىر ماڭىزدى نارسە – ۆولونتەرلەردى ستراتەگيالىق جوسپارلاردى ىسكە اسىرۋعا تارتىپ, سول ۇدەرىستەرگە ولاردى كىرىكتىرۋ, ياعني ءاۋ باستان-اق ستراتەگيالاردا ەرىكتىلەر شەشىمنىڭ قۇرامداس بولىگى رەتىندە قارالىپ, ويلاستىرىلعاندىعى شارت.
ۆولونتەرلەر قىزمەتىنىڭ باستى قاعيداتى – ەرىكتىلىك. ەرىكتىلەردىڭ قىزمەتى ولاردىڭ ءوز باستامالارى نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى. ءوز ەركىمەن, سانالى تۇردە قىزمەت اتقارۋعا نيەت بىلدىرگەندىكتەن ۆولونتەرلەر باسقا ادامداردىڭ ادامگەرشىلىگىن ولاردىڭ جەكە جانە مادەني ەرەكشەلىكتەرىن قۇرمەتتەيدى, ءوز جۇمىسىنىڭ ساپاسىنا, ونىڭ ءوز مەرزىمىندە ورىندالۋىنا جاۋاپ بەرەدى جانە ولار جاڭا بىلىمدەر مەن شەبەرلىكتەردى قابىلداۋعا ءاردايىم اشىق بولىپ كەلەدى. سونىمەن بىرگە ەرىكتىلەردىڭ ءتيىستى قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى دە ايقىندالعان. ۆولونتەرلەردىڭ ومىرلىك ۇستانىمدارى مىنا وسيەتتەردە: ورتاق ىسكە ادال بول, اتقاراتىن تاپسىرمالارىڭدى ءتۇسىن, جۇمىسىڭدى شىن جۇرەگىڭمەن ىستە جانە ەرىكتىلىك كاسىبىڭدى ماقتان ەت, ول سەنىڭ جانىڭنىڭ بايلىعىن مولايتادى دەگەنگە سايادى.
ەرىكتىلەردىڭ مارتەبەسىن, قۇقىعى مەن مىندەتتەرىن جانە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن بەكىتكەن «ۆولونتەرلىك قىزمەت تۋرالى» ارنايى زاڭ قازاقستاندا 2016 جىلدىڭ اياعىندا قابىلداندى. ول ەكسپو-2017 كورمەسىن ويداعىداي وتكىزۋگە, وعان ەرىكتىلەردى جۇمىلدىرۋعا زاڭدىق نەگىز قالاپ بەردى.
مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ 2019 جىلدىڭ جاستار جىلى دەپ جاريالانۋىن ەرىكتىلىكتى دامىتۋدىڭ جاڭا كەزەڭى دەپ سانايدى. سوندىقتان ول ۆولونتەرلىك قوزعالىستىڭ كوشباسشىلارىن اۋقىمدى الەۋمەتتىك مىندەتتەردى شەشۋ ىسىنە بەلسەندى اتسالىسۋعا شاقىردى. وسى سالاداعى حالىقارالىق سەرىكتەستىكتى ىنتالاندىرۋ قاجەتتىگىنە كوڭىل اۋدارىلىپ, «جىل ۆولونتەرى» حالىقارالىق سىيلىعى تاعايىندالدى.
پرەزيدەنت باستامالارىنىڭ ىشىندەگى ءوزىنىڭ ماڭىزدىلىعى جاعىنان ەرەكشە ورىن الاتىنى – 2020 جىلدى ۆولونتەرلەر جىلى دەپ جاريالاۋى. سەبەبى 2017 جىلعى ەكسپو حالىقارالىق كورمەسى مەن 2019 جىلدى جاستار جىلى دەپ جاريالاۋ ەلىمىزدە ۆولونتەرلەر قوزعالىسى قابىرعاسىنىڭ قاتايىپ, ءوز دامۋىندا قارقىن الۋىنا جاعداي جاساسادى. ەندەشە, 2020 جىلدى ەرىكتىلەر جىلى دەپ جاريالاۋ ونىڭ تۇراقتى دامۋ جولىنا ءتۇسىپ, ساندىق قانا ەمەس, ساپالىق كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزىپ, ۆولونتەرلىكتى ايماقتاردا دامىتۋ, قوزعالىستىڭ باستى باعىتتارىن انىقتاۋعا جانە ونى ىلگەرىلەتۋگە ىقپال ەتەر ەدى. سوندا عانا ونىڭ تاريحي-مادەني سالامەن شەكتەلمەي, بارلىق ايماقتارداعى ماڭىزدى الەۋمەتتىك-قوعامدىق ماسەلەلەردىڭ حالىقتىڭ مۇددەسى تۇرعىسىندا شەشىلۋىنە نەگىز بولارى انىق. سوندىقتان پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ قازاقستانداعى ەرىكتىلەر قوزعالىسىنا ەرەكشە كوڭىل بولۋىندە ۇلكەن ءمان جاتىر. بىرىنشىدەن, پرەزيدەنت بۇل ماسەلەنىڭ حالىقارالىق تاجىريبەسىن جان-جاقتى بىلەدى. ەكىنشىدەن, ول ونىڭ ماڭىزىن تەرەڭ تۇسىنەدى. ۇشىنشىدەن, ناعىز پاتريوتيزم – ەرىكتىلىك, ياعني پرەزيدەنت ولاردىڭ ءوز ەلىنە قىزمەت ەتۋ جانە ونى كوركەيتۋگە قاتتى ىنتالى ازاماتتار ەكەندىگىنە سەنىمدى. تورتىنشىدەن, تۇلعانىڭ جەكە باسىنىڭ ۇلكەن جەڭىسىنە, ونىڭ جەتىستىكتەرىنىڭ تاريحىن قالىپتاستىرۋعا جول اشاتىنىنا كۇمان كەلتىرمەيدى. بەسىنشىدەن, ق.توقاەۆ بۇۇ-دا جۇمىس ىستەگەن كەزىندە حالىقارالىق ۆولونتەرلەرگە قولداۋ كورسەتكەن. التىنشىدان, پرەزيدەنت ەرىكتىلەرگە بىزدەر, ەل باسشىلارى كومەكتەسۋگە مىندەتتىمىز دەپ, ۇكىمەت پەن وبلىس اكىمدەرىنە ۆولونتەرلىك قوزعالىستى بارىنشا قولداۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەنى قوعامدا, اسىرەسە جاستار اراسىندا قىزۋ قولداۋ تاۋىپ وتىر.
جاپسارباي قۋانىشەۆ,
عىلىم كوميتەتى مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, ساياسي عىلىمدار دوكتورى
