قازاقستان • 08 قازان, 2019

«سارىارقا» گاز قۇبىرى كەشىكپەي كەلەدى

244 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ساي­لاۋالدى باعدارلاماسىندا العا قويىلعان مىندەتتەردىڭ ءبىرى حالىقتى كوگىلدىر وتىنمەن قامتۋ ماسەلەسىنە ارنالعان بولاتىن. پرەزيدەنت جولداۋدا دا ەلىمىزدىڭ باس قالاسىنا, سولتۇستىك جانە ورتالىق وڭىرلەرگە گاز تارتۋ جۇمىسىنا ەرەكشە توقتالعان. 

«سارىارقا» گاز قۇبىرى كەشىكپەي كەلەدى

ادامداردىڭ ءومىر تۇرمى­سىن جاقسارتۋدىڭ جانە جەڭىل­دەتۋدىڭ ءبىر جولى – تازا اۋىز­سۋعا, تابيعي گازعا, كولىك ين­ف­را­قۇرىلىمىنا قولجەتىم­دىلىك دەڭگەيىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى. وكىنىشكە قاراي, قازاقستانداعى قازىرگى جاع­داي بىردەي ەمەس ەكەنى ءمالىم. وسى ورايدا پرەزيدەنت ءوزى­نىڭ جولداۋىندا: «ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنىڭ تۇرعىندارى­­نىڭ تازا اۋىز سۋعا, تابيعي گاز­عا, كولىك ينف­را­­قۇرىلىمىنا قول جەت­كىزۋ دەڭگەيى بىركەلكى ەمەس ەكەنى بەلگىلى. وسى تەڭ­سىز­دىكتى جويۋ ءۇشىن جۇمىستى جانداندىرۋ قاجەت. ەلباسى­نىڭ تاپسىرماسى بويىنشا «سارىارقا» گاز قۇبىرىنىڭ ماگيسترالدى جەلى­سىنىڭ ءبىرىن­شى كەزەكتەگى قۇرى­لىسى اياق­تالىپ كەلەدى. كەلە­­سى جىلى نۇر-سۇلتان قالا­­سىن­دا جانە قاراعاندى, سودان سوڭ اقمولا مەن سولتۇس­تىك قازاقستان وبلىستارىندا تاراتۋ جەلىلەرىن سالۋ جۇمىستارى باستالادى. ناتيجەسىندە 2,7 ميلليوننان استام ادام تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى», دەگەن ەدى.

ۇكىمەتتىڭ ەسەبىنە جۇگىنسەك, «سارىارقا» ماگيسترالدى كوگىلدىر وتىن قۇبىرىنىڭ مىڭ شاقىرىمنان اساتىن ال­عاش­قى كەزەڭى مارەگە جەتۋگە جاقىن قالدى. العاشقى كەزەڭ اياقتالعاننان كەيىن نۇر-سۇلتان, قاراعاندى, تەمىر­­تاۋ, جەزقازعان, ساران, شاح­تينسك قالالارىنىڭ جانە وسى شاھارلارعا جاقىن ورنا­لا­س­قان, قۇبىر جولىنىڭ بويىن­دا قونىس تەپكەن ەلدى مەكەندەردىڭ ءبارى تابيعي گازدىڭ قىزىعىن كورۋگە ءتيىس. ودان ءارى «سارىار­قا» جوباسى «استانا – كوكشە­تاۋ», «كوكشەتاۋ – پەتروپاۆل» باعى­تىمەن جالعاسادى. جو­با­نىڭ جىلدىق قۋاتى 2,2 ملرد تەك­شە مەتر گاز وتكىزۋگە  جەتە­­دى. ۇلان-عايىر دالانى كوك­­تەپ وتەتىن قۇبىر جولىن سالۋ ءۇشىن «استاناگاز» قمگ» كوم­پانياسى قۇرىلدى, بۇل كوم­پانيانىڭ اكتسيونەرى «سا­مۇرىق – قازىنا» مەن «بايتەرەك» حولدينگى ەكە­نىن ايتا كەتەيىك.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى حابار­لاعانداي, بىلتىر تامىز ايىنىڭ سوڭىندا ەكو­نوميكانى جاڭعىرتۋ جو­نىن­دەگى مەملەكەتتىك كوميس­سيا­سىنىڭ شەشىمىمەن الىپ قۇرىلىس جوباسىن قارجىلان­دىرۋ كەس­تەسى مەن تالاپتارى بەكىتىل­دى. سونى­مەن 80,3 ملرد تەڭگە جوعا­رى­دا ايتقان ەكى اكتسيونەر كومپانياعا 40,15 ملرد تەڭ­گەدەن تەڭدەي ءبولىنىپ بەرىل­دى. تاعى 102 ملرد تەڭگەنى قازاق­ستاننىڭ دامۋ بانكى مەن ەۋرا­زيالىق دامۋ بانكى, 85 ميل­ليارد تەڭگەنى «بجزق» اق ين­ۆەستيتسيالايتىن بولىپ كە­لىسىلدى. قورىتا كەلگەن­دە الىپ جوبانىڭ جالپى قۇنى 263,3 ملرد تەڭگەنى قۇرا­دى. ونىڭ باس مەردىگەرى – «قازسترويسەرۆيس» كومپانيا­سى. بىلتىر قاراشا ايىندا «استاناگاز قمگ» مەن «قازسترويسەرۆيس» اراسىندا قۇرىلىس تۋرالى كەلىسىمشارت جاسالدى.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ حابار­لاۋىنشا, قازىرگى تاڭدا قۇرىلىس جۇمىستارى قارقىن­دى ءجۇرىپ جاتىر.

– 1061,3 شاقىرىمدىق قۇ­بىر جولىن سالۋعا قاجەت­تى قۇ­بىر ونىمدەرى تۇگەل جەتكى­زىل­دى, ونىڭ 1050 شاقىرىمى, ياع­ني 98,9 پايىزى جالعاندى. تاۋ­­لىك سايىن ورتا ەسەپپەن 5,6 ش­ا­قىرىمدىق قۇبىر دانە­كەر­­لەنىپ جاتىر, – دەپ حابارلادى مي­نيسترلىكتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

اۆتوماتتاندىرىلعان گاز­­­رەت­تەگىش ستانسا سالۋعا كە­­رەك­تى قۇرىلعىلاردىڭ 80 پا­­­يىزى ءتيىستى جەرىنە جەت­كى­زى­لىپتى. ستانسالارداعى مون­تاج جۇ­مىستارىنىڭ 63 پا­يى­زى اياقتالعان. قۇرىلىس جۇ­مىس­تارى بەكىتىلگەن كەس­تەگە ساي ءجۇرىپ جاتىر دەۋگە بولادى.

– جالپى العاندا بيىل جەل­­توقسان ايىندا بار­لىق نى­سان­دار سالىنىپ بىتەدى. اتاپ ايتقاندا, ماگيس­ترالدى گاز قۇبىرى, 5 اۆتومات­تان­دىرىلعان گازرەتتەگىش ستان­سا, گاز ولشەۋ جانە باسقارۋ ستان­ساسى دايىن بولادى. ياعني, قۇبىر جولى نۇر-سۇلتان قالا­سىنا جوسپارلانعان مەرزىمدە – جەلتوقسان ايىندا جەتەدى, – دەپ حابارلادى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى.

«سارىارقا» جوباسىنىڭ حالىقتى كوگىلدىر وتىنمەن قامتىپ, الەۋمەتتىك احۋالىن جاق­سارتۋدان باسقا دا يگى ىق­پالى مول دەۋگە بولادى. ەلدىڭ بىرنەشە وڭىرىندە ين­ف­را­قۇرىلىمنىڭ دامىعانى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا, سول ارقىلى ەكونو­مي­كانىڭ كوتەرىلۋىنە ىقپال ەتەتىنى انىق.

وعان قوسا, ءومىر باقي كومىر جاعۋدان كوزى اشىلماعان وڭىر­لەردىڭ تابيعي گازعا كوش­كەنى اۋاعا تارايتىن زيان­دى قال­­­­دىقتاردى دا ازاي­تىپ, ەكو­­­­لوگيالىق احۋال جاقسا­را تۇسپەك. ميلليون­داعان ادام قونىس تەپكەن قالا­لار مەن وزگە دە ەلدى مە­كەن­دەر­دە ەكو­لو­گيالىق احۋال­دىڭ تۇزەل­گەنى حالىقتىڭ دەنساۋ­لىعىن جاق­سار­تۋعا سەپتەسەرى ءسوزسىز.

 

سوڭعى جاڭالىقتار