ادىلدىك ءۇشىن ايتا كەتەلىك, بۇل قۇجاتقا قازاقستان مەن قحر سىرتىندا ءۇندىستان, قىرعىزستان, پاكىستان يسلام رەسپۋبليكاسى, رەسەي, تاجىكستان جانە وزبەكستان ەلدەرى دە قول قويعان.
بۇل ءبىزدىڭ تەلەساياساتىمىزدى وزگە ەلدەرمەن سالىستىرۋعا بولمايدى. ەل كولەمىندە رەسەيدىڭ, وڭتۇستىكتە وزبەك تەلەارنالارى كورسەتىلەدى. ال قىتاي شەكاراسىنا جاقىنداپ قالساڭ, تەلەۆيزيا عانا ەمەس, ۇيالى تەلەفون دا قىتاي تىلىندە سايراپ قويا بەرەدى. وتاندىق تەلەارنالار «Bollywood», «ينديا تۆ», «ينديسكوە كينو» سەكىلدى ءۇندى تەلەارنالارى جىلدار بويى ءوز ءونىمىن ۇسىنىپ كەلەدى. بۇل رەتتە ءبىزدىڭ تەلەارنالار الىس-جاقىن كورشىلەردىڭ كوگىلدىر جاشىكتەرىمەن «ينتەگراتسيالانۋدى» كوشتەن بۇرىن باستاپ جىبەرگەن.
قىرعىزستان, تاجىكستان جانە وزبەكستان ارنالارىنىڭ كەڭ تارالۋى سونشا قورقىنىش تۋعىزبايدى. سەبەبى تمد اياسىندا وسىعان ۇقساس كەلىسىم بەكىتىلدى. بىراق سوڭعى ناتيجەدە رەسەي ارنالارىنىڭ باسىمدىققا يە بولعانى بەلگىلى. «1 كانال», «روسسيا 24», «مير», «روسسيا-كۋلتۋرا» ءتارىزدى تەلەارنالارى تاۋەلسىزدىكتەن كەيىنگى جىلدارى دا جۇمىس ىستەدى. كەيىنىرەك «وتاۋ تۆ» ۇلتتىق تسيفرلىق تەلەۆيزياسى كورسەتۋى مىندەت تەلەارنالار پاكەتىنە كىرىپ الىپ, جۇمىستارىن جالعاستىرا بەردى. كۇنى كەشە عانا ۇكىمەتباسى بەكىتكەن كەلىسىمشارتتا «تاراپتاردىڭ ارقايسىسى ءوزارا نەگىزدە باسقا تاراپ مەملەكەتىنىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى رەداكتسيالارىنىڭ اككرەديتتەلگەن وكىلدەرىنە ىسكەرلىك بايلانىستار ورناتۋ مەن اقپاراتتىق ماتەريالداردى, تەلەۆيزيالىق رەپورتاجداردى جانە ت.ب. دايىنداۋدى قوسا العاندا, وزدەرىنىڭ كاسىبي مىندەتتەرىن ورىنداۋى ءۇشىن قاجەتتى جاعدايلار جاساۋعا جاردەم كورسەتەدى. ولاردىڭ باق رەداكتسيالارىنىڭ كوررەسپوندەنتتىك پۋنكتتەرىنىڭ قىزمەتىنە جاردەم كورسەتەدى» دەگەن جولدار بار. ءتىپتى كەيبىر ەلدەردىڭ سۇراۋىمەن ءتيىستى باپ تا ەنگىزىلىپتى: ول تاراپتاردىڭ ارقايسىسى بولجامدى شىعۋ كۇنىنە دەيىن كەمىندە 90 كۇن بۇرىن دەپوزيتاريگە بۇل تۋرالى جازباشا نىساندا حابارلاما جىبەرە وتىرىپ, وسى كەلىسىمنەن شىعا الاتىنىن جانە دەپوزيتاري اتالمىش حابارلامانى العان كۇننەن باستاپ 30 كۇن ىشىندە وسىنداي نيەت تۋرالى باسقا تاراپتارعا حابارلاۋدى مىندەتتەيتىنىن جازعان. شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ حاتشىلىعى وسى كەلىسىمنىڭ دەپوزيتاريى بولىپ تابىلادى.
كەلىسىم ورىس جانە قىتاي تىلدەرىندە جاسالدى ءارى «ەكى ءماتىننىڭ دە كۇشى بىردەي» ەكەنى ناقتى ايتىلعان. مۇنداي ۋاعدالاستىق شىۇ-عا كىرەتىن مەملەكەتتەر حالىقتارىنىڭ ءومىرى تۋرالى ءوزارا بىلىمدەرىن ودان ءارى تەرەڭدەتۋ ماقساتىندا بەكىتىلىپ وتىرعانى باياندالادى.
دەمەك, شىۇ-نىڭ ورتالىق ازياداعى ورنى مەن ىقپالىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى باستالدى. ء«بىز بۇعان قانداي دايىندىقپەن كەلدىك» دەگەن ساۋالدىڭ جاۋابى جىل اياعىنا دەيىن بەلگىلى بولىپ قالادى.
الماتى
