قوعام • 07 قازان, 2019

شەتەلدەن جۇمىسشى تارتۋعا تالاپ كۇشەيمەك

506 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەن­دەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى جولداۋىندا «كەن ءوندىرۋ سالاسىن­داعى ءىرى كاسىپورىنداردىڭ تابىسى ارتقانمەن ازاماتتارىمىزدىڭ جالاقىسى ايتارلىقتاي وسپەگەنىن كورىپ وتىرمىز. حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاع­دايى تۋرالى ايتىلىپ وتىر­عان­دىقتان, ۇكىمەت بۇل ماسەلەدە تابان­دىلىق تانىتۋى كەرەك.

شەتەلدەن جۇمىسشى تارتۋعا تالاپ كۇشەيمەك

ۇكى­مەتكە ەڭبەكاقى تولەۋ قورىن ارتتىرۋ ءۇشىن جۇمىس بەرۋ­شىلەردى ىن­تا­لاندىرۋ ماسە­لەسىن پىسىق­تاۋ­دى تاپسىرامىن», دەگەن بولا­تىن. ۇكى­مەت پرە­زيدەنت جول­داۋىندا ايتىل­عان تاپسىرما­لاردى ورىن­داۋعا كىرىسىپ كەتتى.

قازاق قوعامىنداعى نارازى­لىق كوڭىل كۇي مەن الەۋمەت­تىك شيەلەنىستەر كوبىنە ەڭبەكاقى­نىڭ كوڭىلدەگىدەي بولماۋى مەن تۇرمىس دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى­نەن تۋىندايتىنىن سوڭعى جىل­­دار­دىڭ وقيعالارى بايقاتىپ ءجۇر. ونىڭ ۇستىنە ءبىزدىڭ ەلدە قىز­مەت ەتەتىن بىرقاتار شەتەل­دىك كاسىپ­­ورىندا وتاندىق جۇمىس­­شى­لاردىڭ الاتىن جالاقىسى وزگە ەلدەن كەلگەن ارىپتەستەرىنە قارا­عاندا تومەندەۋ بولاتىنى دا كەزدەسىپ قالادى. پرەزيدەنت­تىڭ «كەن ءوندىرۋ سالاسىنداعى ءىرى كاسىپورىنداردىڭ تابىسى ارت­قانمەن ازاماتتارىمىزدىڭ جال­اقىسى ايتارلىقتاي وسپەگە­نىن كورىپ وتىرمىز» دەۋ ارقى­لى ءبىز ءسوز ەتكەن ماسەلەلەردى تۇسپالداسا كەرەك. دەمەك, ەل ىشىندەگى الەۋ­مەتتىك شيەلەنىستى ورشىتپەۋ ءۇشىن ۇكىمەتتىڭ بەل شەشە كىرى­سەتىن ءجونى بار. سو­دان دا بولسا كەرەك, جول­داۋ جاريا­لانعان ءبىر اي­دان استام ۋاقىت­تىڭ ىشىندە اتقارۋ­شى بيلىك­تىڭ بىرقاتار ءىستى تىن­دىر­عانى بايقالادى.

جاقىندا ەڭبەك جانە حالىق­تى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيستر­لىگى باس پروكۋراتۋرامەن بىر­لەسىپ شەتەلدەن جۇمىس كۇشىن تارتاتىن بىرقاتار كاسىپورىندى تەكسەردى. تەكسەرۋ 47 كاسىپورىن­دا جۇرگىزىلدى. ناتيجەسىندە ەڭبەك جانە كوشى-قون زاڭناماسىن بۇزۋدىڭ 783 دەرەگى تىركەلدى. سونىڭ ىشىندە ەڭبەكاقى تولەۋ مەن سىياقى بەرۋدە بىرقاتار كا­سىپ­ورىن شەتەلدىك جۇمىس­شى­لارعا كوبىرەك كوڭىل بولەتىنى بايقالعان. مۇنداي 457 دەرەك انىقتالعان. مۇنىڭ ءوزى ەلىمىزدە شەتەلدىك جۇمىسشىلاردى قۇدا­سىنداي كورەتىندەر از ەمەس ەكەنىن بايقاتادى. ال ءبىز اتاپ وتكەن تەكسەرۋ ۇكىمەتتىڭ وتاندىق جۇ­مىسشىلاردىڭ قۇقىن قورعاۋ مەن ولارعا لايىقتى جالاقى تولەۋ ءىسىن ناقتى باقىلاۋعا العا­نىن كورسەتىپ وتىر. بۇل ءوز كەزە­گىندە بۇقارانىڭ كوڭىلىن­دەگى كۇدىكتى سەيىلتۋگە سەپتەسەرى ءسوزسىز.

ايتپاقشى, ەڭبەك جانە حا­لىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مي­نيسترلىگى مەن باس پروكۋرا­تۋ­را­نىڭ بىرلەسكەن تەكسەرۋى­نىڭ نا­تيجەسىندە ءبىز ايتقان 47 كا­سىپورىنعا جالپى سوماسى 33,7 ملن تەڭگە بولاتىن 83 اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىنعان. ودان بولەك مينيسترلىك ەڭبەك قاتىناستارى مەن شەتەلدەن جۇمىس كۇشىن تارتۋ سالاسىنا مەملەكەتتىك باقىلاۋدى كۇشەيتۋ شارالارىن دا قولعا الدى. سونىمەن قاتار ەڭبەك زاڭنامالارىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا جۇمىس بەرۋشىگە بارلىق جۇمىسشىلار ءۇشىن بىردەي سانيتارلىق-تۇرمىستىق جاعداي جاساۋدى مىندەتتەيتىن نورمالار قاراستىرىلعان زاڭ جوباسىن ازىرلەدى. بۇل زاڭ نورمالارى شەتەلدىك جانە قازاق­ستاندىق جۇمىسشىلاردىڭ اراسىندا ديسكريميناتسياعا جول بەرمەۋگە ءتيىس. ەگەر ونداي جاعداي تىركەلە قالسا, اكىمشىلىك جاۋاپ­كەرشىلىككە تارتۋ دا كوزدەلگەن. قازىر زاڭ جوباسى ءماجى­لىستىڭ قاراۋىندا جاتىر.

نەگىزى, قازاقستان ازاماتتارىن وكپەلەتىپ جۇرگەن دۇنيە – شەتەلدەن ءبىزدىڭ ازاماتتارمەن بىلىكتىلىگى بىردەي جۇمىسشى اكەلۋ ەدى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى 4-ءشى ساناتقا كىرەتىن شەتەل­دىكتەردى, ياعني جۇمىسشى مامانداردى تارتۋدى قىسقارتۋدى كوزدەپ وتىر. ءسويتىپ ىشكى ەڭبەك نارىعىن قورعاماق. ول ءۇشىن شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋعا كۆوتا ءبولۋ جونىندەگى ەرەجە مەن شەتەلدىكتەردى جۇمىسقا شاقىرۋعا رۇقسات بەرۋ شارتتارىن وزگەرتپەك. ودان بولەك 250-دەن استام جۇمىسشىسى بار, سونىڭ ىشىندە 30-دان كوپ شەتەل جۇمىسشىسىن تارتقان كاسىپ­ورىنداردى جىل سايىن جوسپارلى تۇردە تەكسەرىپ وتىرۋدى دا كوزدەپ وتىر. ءيا, ازىرگە بۇل ەرەجەلەر مەن نورمالار كۇشىنە ەنگەن جوق. بىراق جىل اياعىنا دەيىن اتالعان قۇقىقتىق-نورماتيۆتىك اكتىلەر قابىلداناتىن بولادى.

سوڭعى جاڭالىقتار