04 قازان، 2019

ۇلتتىق ءداستۇر جوق جەردە نامىس تا بولمايدى!

116 رەت كورسەتىلدى

ۇلتتىق ءداستۇر، وتكەننىڭ ونەگەسى ۇلىق­تال­ماعان جەردە جەتىستىككە دە، جەڭىسكە دە جەتۋ قيىن. اسىرەسە سپورت الەمىندەگى ۇلتتىق نامىستىڭ ءجونى بولەك. ال اتى عانا ۇلتتىق بولىپ، ىشكى تىرلىگى بابالاردىڭ عاسىرلار بويى جالعاسىپ كەلە جاتقان ءومىر ءسۇرۋ داعدىسىن، تانىمىن جوققا شىعارار بولسا، وسىناۋ بەيبىت زامانعا، ازاتتىققا جەتكىزگەن بابالاردىڭ ەرلىككە تولى كۇرەس جولىنا جاسالعان قيانات بولىپ شىقپاي ما؟!

كەشە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ جاقىندا كۇرەس، بوكس، اۋىر اتلەتيكا سپورت تۇرلەرىنەن وتكەن الەم چەمپيو­ناتتارىندا ۇلتتىق قۇراما كوماندالاردىڭ كورسەتكەن ناتيجەلەرى بويىنشا كەڭەس وتكىزدى.

«ناتيجەلەر كوڭىل كونشىتەرلىك ەمەس. بوكس بويىنشا جالپىكوماندالىق ءۇشىنشى ورىندى الدىق، اۋىر اتلەتيكا بويىنشا – 12-ءشى، كۇرەس بويىنشا – 14-ءشى ورىندامىز. تەك بوكس­شىلاردىڭ جالعىز التىن مەدالى بار. مينيستر­لىك، ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتى، فەدەرا­تسيالار مەن دەمەۋشىلەر جەتكىلىكتى قولداۋ كورسەتىپ وتىر. وندا نەگە ناتيجە جوق؟ بەيىندى مينيسترلىك بۇل جۇمىستى دۇرىس ۇيلەس­تىرە الماي وتىر. سپورت – ءبۇتىن ءبىر ەلدىڭ ءيميدجى. توكيودا وتەتىن وليمپيا ويىندارىندا جاقسى ناتيجەلەر كورسەتۋ ءۇشىن قاتەلەرمەن جۇمىس ىستەڭىزدەر. ۋاقىت از قالدى»، دەدى ب.ساپارباەۆ.

ۆيتسە-پرەمەردىڭ ايتاتىنىنداي-اق بار، سوڭعى كەزدە وتاندىق سپورت تۇرلەرى بۇرىنعى جەتىستىكتەردى مالدانىپ كەلەدى. ەلىمىزدە قازىر سپورتقا قاتىستى بارلىق جاعداي جاسالعان: مەكتەپتەردەگى الۋان ءتۇرلى سپورت سەكتسيالارىن ايتپاعان كۇننىڭ وزىندە، بۇرىن-سوڭدى بولماعان سپورت سارايلارى، بازالارى، ستاديوندار، ۆەلوترەكتەر، الۋان ءتۇرلى مانەجدەر، تەننيس كورتتارى بار. ءتىپتى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي وتاندىق بوكسشىلاردىڭ دايىندالاتىن ىرگەلى ورتالىعى دا بار الماتىدا. قۇدايعا شۇكىر، جاتتىعۋعا، حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسۋعا قارجى دا جەتكىلىكتى بولىنەدى. ونىڭ سىرتىندا الەمدىك دودالاردان جۇلدەمەن ورالعاندارعا مەم­لەكەتتەن بەرىلەتىن سىياقىدان بولەك، وب­لىس­تىق اكىمدىكتەر دە وزدەرىنىڭ سىي-سيا­پا­تىن كور­سە­تەدى. بىراق سپورتشىلاردىڭ جاعدايىنا نازار اۋدارعان سايىن جەتىستىكتەرى كەرى كەتىپ بارادى.

كەڭەس وداعىنىڭ دۇرىلدەپ تۇرعان كەزىندە بويىندا ۇلتتىق نامىسى تۋلاعان جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ كسرو تۇگىلى تورتكۇل دۇنيەنى مويىنداتتى. وليمپيادا چەمپيونى بولدى، الەم چەمپيونى اتاندى. ول كەزدە الەم چەم­پيونى اتانۋ تۇگىلى كسرو چەمپيونى بولۋ ۇلكەن جەتىستىك ەدى. سونداي-اق قازاق حالقى­نىڭ باسقا جۇرتتار اراسىندا ەڭسەسى بيىك، رۋحى اسقاق بولۋىنا ءامين تۇياقوۆ، عۇس­مان قوسانوۆ، ءابدىسالان نۇرماحانوۆ، سەيىل­دا بايشاقوۆ، تيمۋر سەگىزباەۆ، قۇرالبەك وردا­باەۆ، سەرىك قوناقباەۆ، سەرىك نۇرقازوۆ، داۋلەت تۇرلىحانوۆ جانە تاعى باسقا ساڭلاقتار ەرەكشە ۇلەس قوستى. قازاقستانداعى عانا ەمەس، قيىرداعى قازاقتاردىڭ رۋحىن اسپانداتىپ، ۇلتتىق ماقتانىشتىڭ شوعىن مازداتتى.

استانادا كۇرەس تۇرلەرىنەن وتكەن الەم چەمپيوناتىنان كەيىن جاقسىلىق كوكەم رەنجىپ سويلەدى ءبىر سۇحباتىندا. بالۋاندارىمىزدىڭ ءبىر التىن الا الماعانىنا. باسقا ەلدە بولسا ءبىر ءسارى، قازاقتىڭ باس قالاسىندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا باس جۇلدەدەن قۇر قالعانىمىز اتاقتى بالۋاننىڭ نامىسىنا تيگەن ەدى.

قۇداي-اۋ، كۇنى كەشە 2000 جىلى سيدنەي وليمپياداسىندا «ار-ۋا-اا-ق» دەپ اتتانداعان ەرماحان يبرايىموۆتىڭ داۋىسى جاڭعىرىپ تۇر ءالى جادىمىزدا. سول جولى ەرماحان مەن بەكزات ساتتارحانوۆ ەلدىڭ ءانۇرانىن شىرقاتسا، بولات ءجۇمادىلوۆ پەن مۇحتارحان دىلدابەكوۆ كوك تۋدى كوككە جەلبىرەتتى. قازاق بوكسى ونداي بيىككە قايتا كوتەرىلە الماي كەلەدى. ايتپاقشى، وسى وليمپيادانىڭ الدىندا قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرلان بالعىمباەۆ قازاق جەرىندە وتكەن القالى جيىندا الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالعان بوكستىڭ مايىن ىشكەن مارعاسقالارىنا قاراتا ءبۇي دەگەن-ءدى: ء«بىزدىڭ جىگىتتەردىڭ سوققىسىن اسىرا باعالاڭىزدار دەمەيمىن، ەڭ باستىسى وزدەرىنە تيەسىلى، لايىقتى عانا باعاسىن بەرسەڭىزدەر جەتەدى!» وسى سوزىمەن-اق وتەپتىڭ ۇلى تورتكۇل دۇنيەدەن جينالعان تورەشىلەرگە ۇلتىنىڭ كەسەك مىنەزدىلىگىن كورسەتكەن-ءدى. ال سيدنەيدە ادىلەتتى باعاسىن العان قازاق بوكسشىلارى بيىك بەلەستەن كورىندى. ۇلتتىق داستۇردەن قۋات العان وعىلانداردىڭ اتوي سالعان وليمپياداسى ەدى ول!

قازىر سپورت سالاسى ۇلتتىڭ رۋحىن اسقاقتا­تا­تىن، نامىستى تۋ قىپ كوتەرەتىن ورداعا ەمەس، كەرىسىنشە ۇلتتىق داستۇرگە قىرىن قاراي­تىن­داردىڭ ورتاسىنا اينالىپ بارا جاتقانداي. ءوز ۇستانىمىنداعىلاردى سپورتقا باۋلۋ ارقىلى بولاشاق ۇرپاق ۇلگى ەتەتىن تۇلعالار شوعىرىن قالىپتاستىرۋدى مۇرات تۇتقان يدەولوگيا بار مۇندا. سپورت يدەولوگيا دەگەنگە سەنبەيسىز بە؟ يدەولوگيا بولعاندا قانداي! حالىقتى وزىنە باۋراپ الاتىن يدەولوگيا. سول يدەولوگيانىڭ تىزگىنى ءدىني باعىتتاعى تۇلعالاردىڭ شىلاۋىندا كەتكەن ءتارىزدى بۇگىندە.

بابالارىنىڭ ءداستۇرلى جولىنان الىستاعان سايىن ۇلتتىق نامىس تا، ۇلتتىق رۋح تا السىرەي بەرەتىنى انىق. ۇلتتىق نامىس پەن ۇلتتىق رۋح السىرەسە جەڭىس پەن جەتىستىكتىڭ اۋىلى دا الىس­تاي تۇسەدى...

سوڭعى جاڭالىقتار

مۇراعاتتار مۇڭ شاعادى

ادەبيەت • كەشە

"Balapan" تەلەارناسىنا - 10 جىل

قازاقستان • كەشە

بۇگىن – ەڭبەك كۇنى

قازاقستان • كەشە

اقتاۋدا گەولوگتار اللەياسى اشىلدى

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2020

شەكتەن شىققان احۋال جوق

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2020

دەمالىس كۇندەرى اۋا رايى قانداي بولادى

اۋا رايى • 26 قىركۇيەك، 2020

ەپيزووتيكالىق جاعداي تۇراقتانۋدا

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2020

وتكەن تاۋلىكتە 170 ادام جازىلىپ شىقتى

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2020

قازاقستاندا تاعى 69 ادام ىندەت جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • 26 قىركۇيەك، 2020

اتىراۋدا ەگىز ۇل امان-ەسەن تابىلدى

ايماقتار • 25 قىركۇيەك، 2020

اتىراۋدا جول بويىندا تراكتور اۋدارىلدى

ايماقتار • 25 قىركۇيەك، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار