ايماقتار • 04 قازان, 2019

ەكىجاقتى ءتيىمدى كەلىسىمدەر

650 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان مەن رەسەي مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىعى ءارى وسى شەڭبەردە داستۇرگە ەنگىزىلگەن شەكارالىق ايماقتار فورۋمدارى اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن تاتارستان رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكا­لىق بايلانىستاردىڭ تەرەڭدەي تۇسۋىنە جول اشىپ وتىر.

ەكىجاقتى ءتيىمدى كەلىسىمدەر

بۇل باعىتتا 2017 جىلدىڭ 9 قارا­شاسى كۇنى كورشىلەس ءوڭىر باسشىلارى قول قويعان كەلىسىمگە سايكەس ەكى­جاق­تى قارىم-قاتىناستاردىڭ اياسى كەڭە­يە ءتۇستى. ايتالىق اقتوبە وبلىسى­­نان تاتار­ستانعا ايماق يندۋسترياسى­نىڭ سان ءتۇرلى ونىمدەرى جونەلتىلسە, تۋىس­تاس ەلدەن ءوندىرىسى وركەن جاي­عان وڭىرگە ەتيلەن پوليمەرلەرى, بۇران­دالار مەن گايكالار, تىركەمەلەر جەتكىزىلەدى. ءوز كەزەگىندە اقتوبەلىك مال وسىرۋشىلەر تاتارستاننان ءسۇتتى اسىل تۇقىمدى سيىرلاردى ساتىپ الىپ ءجۇر.

قوس تاراپ ءوزارا بايلانىستار شەڭ­­بەرىندە ءبىر-بىرىنەن ۇيرەنۋگە ءارى بىرىن­دە جوعىن ءبىرى تولىقتىرۋعا ىڭ­عاي تانىتىپ كەلەدى. وسى ورايدا اقتوبە­لىكتەر ءۇشىن الەمنىڭ ءىرى كومپانيا­لارىمەن بىرىگىپ جۇمىس ىستەيتىن قازان قالاسىنداعى ينۆەستيتسيالىق دامۋ اگەنتتىگىنەن الاتىن ءىس-تاجىريبە از ەمەس دەۋگە بولادى. بۇل قۇرىلىم 2011 جىلى ىسكە قوسىلعان, تاياۋدا تاتار­ستانعا وڭىرارالىق كەلىسىمدى ودان ءارى تەرەڭدەتە ءتۇسۋ ماقساتىمەن اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى وڭداسىن ورازالين باستاعان توپ تاعى دا بارعان-دى. سول كەزدە ولار اتالعان ەكونوميكالىق اي­ماقتا تاجىريبە الماسۋعا جانە بىرى­گىپ جۇمىس ىستەۋگە تۇراتىنداي ىرگەلى دە ىلكىمدى ىستەر مول ەكەنىنە كوز جەتكىزدى.

راس, اقتوبە قالاسىنداعى ين­دۋس­ت­ريال­دىق ايماقتىڭ الەۋەتى دە جىل­دان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. اسى­رەسە مۇندا ءوندىرىس ورىندارىن اشۋعا شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ قىزىعۋ­شىلىق تانىتا باستاعانى ەلەۋلى ءىس. وسىنداي جاعدايدا اقتوبە وبلىستىق يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دا­مۋ باسقارماسى مەن تاتارستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق دامۋ اگەنتتىگى ورتاق تابىسقا قول جەت­كىزە الارى انىق. ءدال وسىنداي تۇجى­رىم­دى ەكى جاقتاعى وڭىرلىك جانە ساۋدا ونەركاسىپ پالاتالارىنا قاتىس­تى جاساۋعا دا ابدەن بولادى. بۇل رەتتە قول قويىلعان ءوزارا ىنتىم­اقتاس­تىق تۋرالى مەموراندۋمدار ءتيىستى ناتي­جەگە قول جەتكىزۋدىڭ تەتىگى بولا العانىن قالار ەدىك. ەكى وڭىرگە ورتاق تاعى ءبىر ونەركاسىپتىك بۋىن حيميا ءوندىرىسى دەسەك قاتەلەسە قويماسپىز. وسى ورايدا تۋىستاس ەلدەگى «حيمگراد» كەشەنى رەزيدەنتتەرگە الاڭدار مەن جەر تەلىمدەرىن جالعا بەرىپ, ساتۋمەن اينالىساتىنىن ايتقان ءجون. مۇنداي ءتاسىل ءوندىرىستى تەزىرەك ورگە باستىرۋعا سەپتىگىن تيگىزە الادى ەكەن. اتالعان كەشەننىڭ جالپى اۋماعى 131 گەكتاردى قۇراسا, عيماراتتار مەن قۇرى­لىستاردىڭ جوبالاۋ اۋدانى 500 مىڭ شارشى مەتردەن اسىپ تۇسەدى.

تۇتاستاي العاندا تاتارستانداعى حيميا ونەركاسىبىنىڭ باستى ءتىنىن پولي­ەتيلەندى قايتا وڭدەۋ جانە نانوتەحنولوگيالار قۇرايتىنىن كورەمىز. سونى­مەن بىرگە مۇندا رەسۋرستاردى ۇنەمدەۋ مەن ەنەرگيا تيىمدىلىگىن كوتەرۋ ىسىندە دە نازار اۋدارۋعا تۇرا­تىن­­داي جەتىستىكتەر از ەمەس ەكەنى بايقالادى. مەديتسينالىق تەحنولوگيالار سالاسىندا تاتارستاندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس شەڭبەرىندە 282 كومپانيا جۇمىس ىستەيتىنى دە ۇيرەنۋگە لايىقتى ءۇردىس دەۋگە بولادى. بۇل, اسىرەسە رەسپۋبليكا وڭىرلەرى اراسىندا بالاماسى جوق مەديتسينالىق كلاس­تەر قۇرا بىلگەن اقتوبەلىك مەديتسينا ماماندارى ءۇشىن تىپتەن قاجەت ەكەنى تالاسسىز ماسەلە.

سونداي-اق تاتارستاندا اۋىل شا­رۋا­شى­لىعىنا جانە بۇدان دا وزگە سالا­لارعا قولدانۋعا قاجەتتى قوندىر­عىلار اقتوبەلىك دەلەگاتسيا مۇشە­لەرىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن تانىتتى. سونىڭ ءبىرى – ۇشقىشسىز باسقارىلاتىن «Flyp» جۇك درونى. ءسوز جوق, مۇنداي ءتيىمدى دە جاڭا تەحنولوگيا اقتوبە وبلىسىندا دا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتسا, مۇنىڭ ەشقانداي ارتىقشىلىعى جوق. بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەر ءوز ونىمدەرىن ساقتاپ قايتا وڭدەۋدە ءارى ونى ءبۋىپ­تۇ­يىپ حالىققا تىكەلەي جەتكىزىپ ساتۋ جۇ­مىس­تارىن اتقارۋدا بەلگىلى ءبىر كەدەر­­گىلەرگە كەزدەسىپ قالىپ جاتادى. بۇل رەتتە ونىڭ ءبارىن ءبىر الاڭ­دا جۇر­گىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن «قازان» اگرو­ونەركاسىپتىك كەشەنى دە اقتوبە­لىك­تەرگە ۇلكەن وي سالعانداي اسەردە قالدىق.

اقتوبە ەلىمىزدەگى حالىقارالىق مارتەبەسى بار ءىرى اۋە ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى. بۇل فاكتور اقتوبە مەن قازان قالالارى اراسىنداعى اۋە قاتىناس­تارىن رەتتەۋگە مۇمكىندىك تۋعىزادى. وبلىس اكىمى وڭداسىن ورازالين مەن «يۋۆت اەرو» اق اۋە كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى پەتر ترۋباەۆ ەكى شا­ھار­دىڭ اراسىندا اۋە باعىتتارىن رەت­كە كەلتىرۋ جونىندەگى كەلىسىمگە قول قويدى. بۇل جايت الداعى ۋاقىتتا ناق­تى جۇزەگە اساتىن بولسا نۇر ۇستىنە نۇر.

– بيىلعى 2019 جىلدىڭ جەتى ايىندا اقتوبە وبلىسى مەن تاتارستان رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى سىرتقى ساۋدا اينالىمنىڭ كولەمى 20 ميلليون اقش دوللارىنا جۋىقتادى. ونىڭ مولشەرى جىل اياعىنا دەيىن تاعى دا وسە تۇسەدى دەگەن ويدامىز. بۇعان بۇگىنگى كەزدەسۋلەر كەزىندە جاسالعان جاڭا كەلىسىمدەر دە ءوز اسەرىن تيگىزۋگە ءتيىس. سونىمەن بىرگە ءبىز قازانعا كەلگەن ساپارىمىز كەزىندە تاتارستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رۋستام ميننيحانوۆپەن كەزدەسىپ, تۋريزم, كاسىپكەرلىك, دەنساۋلىق, ءبىلىم جانە حيميا ونەركاسىبى سالالارىنداعى ەكى­جاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ كەلە­شەگىن تالقىلاپ, الداعى ۋاقىتتا تىزە قوسىپ جۇمىس ىستەۋگە ۋاعدالاستىق, – دەدى اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى وڭداسىن ورازالين.

مىنە, ەلىمىزدەگى ءوندىرىسى وركەن جايعان وڭىرلەردىڭ ءبىرى اقتوبە مەن تۋىستاس تاتارستان اراسىنداعى الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس­تار­دىڭ كەيبىر قىرى وسىنداي.

 

اقتوبە – قازان – اقتوبە

 

سوڭعى جاڭالىقتار