ايماقتار • 19 قىركۇيەك، 2019

اقشاعىلدىڭ ەربولى

182 رەتكورسەتىلدى

اقشاعىل دەيتىن اياداي عانا اۋىلدا ون بەس شاقتى ءتۇتىن بار. شويىن جولدىڭ بويىنداعى شاعىن عانا بۇيىعى بەكەت. مۇنداعى تۇرعىنداردى اسىراپ وتىرعان وسى تەمىر جول. ەركەك كىندىكتىلەرىنىڭ تۇگەلگە جۋىعى وسىندا بىرەۋى جول شەبەرى، ەكىنشىسى ۆاگون قاراۋشى، ءۇشىنشىسى ۆوكزال بويىنشا كەزەكشىسى سياقتى جۇمىستاردى اتقارىپ، ءناپاقا تابادى.

 ؛

اقشاعىلدىڭ ۇستىنەن كۇنىنە سانداعان پويىز سارى دالانى دۇبىرلەتىپ ءوتىپ جاتادى. وسىلار ستانسا باسىنان ءوتىپ بارا جاتقانىندا ۇستىنە جەڭسىز قىزعىلت سارى كۇرتەشە كيگەن جىگىت اعاسىنىڭ قىراعى كوز­؛دەرى ۆاگوندار مەن ونىڭ شويىن دوڭ­؛عا­؛لاقتارىنا وقتاي قادالىپ تۇرادى. ويت­؛پەسە بولمايدى: قاس-قاعىم ساتتە ول قان­؛داي دا ءبىر كەمىستىك بولسا، سونى كورىپ ۇلگەرۋى كەرەك.

ەربول تەمىرحانوۆتىڭ اقشاعىل ستان­؛­؛­؛ساسىندا «؛بالقاش ۆاگون پايدالانۋ دەپو­؛­؛سىنىڭ»؛ اعا ۆاگون قاراۋشىسى بولىپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەنىنە دە تۇپ-تۋرا 20 جىل بولىپتى. جاۋاپتى جۇمىسىنا مىعىم. وسى جىلدار ىشىندە جوعارى جاقتان تەك ماقتاۋ عانا ەستىدى.

جاۋاپتى دەگەننەن شىعادى عوي، بىردە قوستاناي &ndash؛ الماتى باعىتىمەن كەتىپ بارا جاتقان جولاۋشىلار پويىزىنىڭ دوڭعالاعىنداعى اقاۋدى بايقاپ قالعانى بار. دەرەۋ جوعارىعا دابىل قاعىپ، پو­؛يىزدى توقتاتقان. دوڭعالاعى اقاۋلى ۆاگون اعىتىلىپ الىنىپ، اقادىر ستاساسىنداعى جوندەۋ دەپوسىنا جىبەرىلدى دە، ونىڭ ىشىندەگى جولاۋشىلار باسقا ۆاگوندارعا كوشىرىلگەن ەدى...

ەربولدىڭ زايىبى سالتانات بالا تاربيەسىمەن ۇيدە وتىرادى. قۇداي بەرگەن ءتورت بالاسىنىڭ ۇلكەنى ءوزىنىڭ جولىن قۋىپ، تەمىر جول سالاسىندا جۇمىس ىستەپ ءجۇر. ەكى نەمەرە ءسۇيىپ وتىرعان اتا بۇل كۇندە.

اۋىلدا تۇرعان سوڭ قولىنا ازىن-اۋلاق مال ۇستايدى. ەكى ۇيىردەي جىلقىسى بار. ونىڭ ءبىرى قازاقى جىلقى دا، ەكىنشى ءۇيىرى كىلەڭ تازا قاندى جانە بۋدان شىق­؛قان قىلقۇيرىقتاردان تۇرادى.

«؛وسى وڭىردە، &ndash؛ دەيدى ەربول شاقشاسىن ەتىگىنىڭ تاقاسىنا تىقىلداتىپ قويىپ، &ndash؛ مىنا اقشاعىلدان اتشاپتىرىم شالتاس دەگەن جەردە رايىمقۇل دەگەن بولىس بولعان اتامىز تۇرىپتى. سول كىسى زامانىندا قوستاناي جاعىنان اسىل تۇقىمدى جىلقى اكەلىپ، ونى قازاقتىڭ قارابايىر جىلقىسىمەن شاعىلىستىرىپ، شابىسقا بار، جۇرىسكە مىعىم بۋدان شىعارعان ەكەن. وسى اڭگىمەنىڭ ماعان اسەرى قاتتى بولدى. «؛بولماساڭ دا ۇقساپ باق»؛ دەگەن، ءبىراز جىلدان بەرى مەن دە وسى يگىلىكتى ىسكە بوس ۋاقىتىمنىڭ ءبارىن ارناپ كەلە­؛مىن»؛.

ەربول اۋىلداستارىنىڭ «؛بۇل ۇزىن­؛سي­؛راق نەمەلەرىڭ قىستا تەزەگىمەن بىرگە قاتادى»؛ دەگەن قىرشاڭقى ءسوزىن جوققا شى­؛عارعىسى كەلەدى. ناتيجەسى دە جوق ەمەس. مۇنىڭ بۋدان جىلقىلارى ارقانىڭ اقشۇ­؛ناق ايازى مەن ارقىراعان بورانىنا، جازى­؛نىڭ مي قايناتار ىستىعىنا شىدامدى بولىپ شىقتى.

«؛بەس-التى بۋىننان كەيىن وسىنداي دارەجەگە جەتتى، دەيدى ول ءوز ىسىنە كوڭىلى توق كەيىپپەن. &ndash؛ ءقازىر بۇل جىلقىلار قىس بويى قازاقى ۇيىرمەن بىرگە تەبىندەپ شىعادى. مۇمكىن قازانات جىلقى سياقتى مايىن ىشىنە جيمايتىن شىعار. ءبىراق تا مەن ءۇشىن جىلقى مالىنىڭ سىرتقى سىمباتى، ۇزاق جۇرىسكە شىدامدىلىعى، شاپقاندا قۇستاي ۇشقان جۇيرىكتىگى الدە­؛قاي­؛دا ماڭىزدى. جىلقىعا تەك ەت دەپ قا­؛راي­؛­؛تىن قازاقتان قاشىقتاۋ جۇرۋگە تى­؛رى­؛سامىن»؛.

بۇگىنگى كۇندە ەربول ءوزى تۇراتىن اق­؛شا­؛­؛عىل جانە ماڭايداعى كيىكتى، بوساعا اۋىل­؛­؛دارىندا قازاقتىڭ ۇلتتىق سپورت ويى­؛نى &ndash؛ كوكپاردى ءبىر كىسىدەي ناسيحاتتاپ جۇر­؛گەن جان. جالاڭ سوزبەن عانا ەمەس، ناق­؛تى ىسىمەن. جاسىنىڭ ەردىڭ جاسى ەلۋگە كەلىپ قالعانىنا قاراماستان، قىزدى-قىز­؛دىمەن جاس جىگىتتەرمەن جاعالاسىپ دوداعا ءتۇسىپ كەتەتىنى دە بار. ەربولدىڭ مىنگەن اتتارى وزگە جىلقىدان الدەقايدا بيىك، كۇش جاعىنان مىعىم بولىپ كەلەدى. ال سىرتقى تۇرقىنىڭ سۇلۋلىعى ادامعا ەرىكسىز تاڭداي قاقتىرادى.

كوكپار ءوز الدىنا، الداعى ۋاقىتتا ەربول اتتارىن بايگەگە قوسۋدى ويلاس­؛تى­؛رىپ ءجۇر. «؛بىزدەي قاراپايىم ادامعا بايگەگە جۇيرىك اپارىپ قوسۋ وڭاي شارۋا ەمەس. جۇگىرەتىن ات بار، ءبىراق شاما جوق. ول ءۇشىن تەحنيكا، قارجى كەرەك دەگەندەي. ءساتىن سالسا، كورشىمنىڭ جۇك كولىگىن مالعا ايىرباستاسام با دەپ ءجۇرمىن. سونى قايتا جابدىقتاپ، ات تاسىعانعا جايلى قىلىپ ىستەپ الماقشىمىن»؛ دەيدى ەربول.

بەس-التى جىلدان بەرى بۋدانداس­؛تى­؛رىپ كەلە جاتقان جۇيرىكتەرىنە بەك سەنىمدى ول. «؛بىلتىرعى كۇزدە ءبىر اتىم قارا جەردە قوياندى اتتاتپادى»؛ دەيدى. جۇي­؛رىك ات ءوز الدىنا، ەربولدىڭ تاعى ءبىر سۇيىكتى ءىسى &ndash؛ تازى ۇستاۋ. ءقازىر ونىڭ قو­؛لىندا اتىراپقا اتاعى جايىلعان كوك­؛قاس­؛قا تازىلاردىڭ تۇقىمى بار. قازاقتىڭ تازا قۇماي تازىسى. «؛وزدەرى جۇرەكتى كەلەدى. قاسقىرعا تايسالماي تۇسەدى. ال­؛دىڭ­؛­؛عى جىلى قابان الدى»؛ دەيدى ءوزى اڭ­؛شى، ءوزى ءانشى ەربول.

يا، ەربولدىڭ انشىلىك ونەرى دە بار. جاس كەزىندە ارقادان شىققان اتاق­؛تى انشىلەر ەرلان تولەۋتاي، ەرلان قۇجي­؛ما­؛نوۆ سىندى ونەرپازدارمەن بىرگە ءجۇ­؛رىپ، تالاي توي-دۋماننىڭ كوركى بولعان. ءقازىر بۇل ونەرىن بالا-شاعانىڭ، تۋعان-تۋىس­؛تىڭ قىزىعىندا عانا كورسەتەدى.

«؛مىنا ءوڭىردىڭ ءاربىر تاسى­؛نا تاريح بۇققان. بۇل ماڭدا ارقاعا اتى ءمالىم اقجولتاي اعىباي، تاڭىباي، بوران­؛قۇل باتىرلار، رايىمقۇل بولىس، قىزىل­؛دىڭ قۋعىنىنان 33 جىل قاشقان اتاقتى داۋىلباي سياقتى جاقسى مەن جاي­؛ساڭ ءومىر سۇرگەن. نەبىر قۇپياسىن ىشكە بۇككەن ۇڭگىرلەردىڭ قاي جەردە ەكەنىن بىلەمىن. وسىدان ون جىل بۇرىن با ەكەن، جىلقى قاراپ ءجۇرىپ ەكى بالبال تاستى كورگەنىم بار. سولاردى ىزدەپ تاۋىپ العىم كەلىپ ءجۇر. ماماندارىنا كورسەتسەم بە دەيمىن»؛، دەيدى اقشاعىلدىڭ ەربولى. بۇرىن قۇدايبەرگەننىڭ ەربولى ەدى، بۇگىندە جۇرت ونى «؛اقشاعىلدىڭ ەربولى»؛ دەپ قۇرمەتپەن اتايدى.

مىنە، قازاقتىڭ الاقانداي اۋىلىندا وسىنداي كوكىرەك كوزى وياۋ، ۇلتىنىڭ اسىل مۇرالارىنا سەرگەك قارايتىن، جۇمىسىنا ىقتياتتى قاراپايىم ازامات تۇرادى. بولات جولدىڭ بويىمەن جۇيتكىگەن جۇردەك پويىز بەن سايىن دالادا قۇستاي ۇشقان جۇيرىك ات ونىڭ ءومىرىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالعان.

 ؛

قاراعاندى وبلىسى،

شەت اۋدانى،

اقشاعىل اۋىلى

 ؛

سوڭعى جاڭالىقتار

كۇلكى كەرۋەنى № 14

رۋحانيات • كەشە

ارنايى ەكونوميكالىق ايماق

ەكونوميكا • كەشە

قاھارمانعا قۇرمەت

رۋحانيات • كەشە

ماقساتى بيىك «مامىلە»

ايماقتار • كەشە

تالانتتار تالىمگەرى

رۋحانيات • كەشە

اقىن جانە ونىڭ مۋزاسى

رۋحانيات • كەشە

اۋادان قارماعان ايىپپۇل

ايماقتار • كەشە

ۇركىمباەۆ ۇيلەسىمى

ايماقتار • كەشە

جوشىعا اپارار جول

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار