ەڭ العاشقى ماسەلە – ءتيىمدى زاماناۋي مەملەكەت. ياعني, بيلىك پەن ازاماتتىق قوعام اراسىندا ءتيىمدى قارىم-قاتىناس ورناتۋدا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءرولى جوعارى بولۋى ءتيىس. سوندىقتان مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا 2020 جىلدان باستاپ دايىندىقتان وتكەن جاس مامانداردى تارتۋ جانە ولاردى ىنتالاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ ارقىلى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر سانى كەزەڭ-كەزەڭىمەن قىسقارتىلاتىن بولادى. ەكىنشى مىندەت – ازاماتتاردىڭ قۇقىعى مەن قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ. پوليتسيا ادامداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ازاماتتارعا قىزمەت كورسەتۋ ورگانىنا اينالادى. پرەزيدەنت پوليتسيا جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ بەدەلىنە بايلانىستى بولاتىندىعىن اتاپ كورسەتتى. «وسىعان بايلانىستى, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى قىزمەتىن رەفورمالاۋعا ءۇش جىل ىشىندە 173 ملرد تەڭگە بولىنەدى. بۇل قاراجات ولاردىڭ جالاقىسىن ارتتىرۋعا, تۇرعىن-ءۇي جالداۋىنا, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ ءپرينتسىپى بويىنشا پوليتسيانىڭ قازىرگى زامانعا ساي فرونت-وفيستەرىن قۇرۋعا جۇمسالادى. پوليتسيا قىزمەتىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قازىرگى تاڭدا وبلىسىمىزدا كوشى-قون قىزمەتتەرىن كورسەتەۋ ورتالىعى مەن 4 فرونت-وفيس اشىلىپ ازاماتتارعا قىزمەت كورسەتۋدە», دەدى وبلىس اكىمى.
ءوڭىر باسشىسى توقتالىپ وتكەن ءۇشىنشى مىندەت – قارقىندى دامىعان جانە ينكليۋزيۆتى ەكونوميكا. ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ نەگىزگى كورسەتكىشى – ىشكى وڭىرلىك ءونىم. ايماق ەكونوميكاسىندا ورىن الىپ وتىرعان كەيبىر جاعدايلارعا قاراماستان (مۇناي ءوندىرۋ كولەمىنىڭ ءتۇسۋى ەسەبىنەن ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ تومەندەۋى) ونىڭ ناقتى كولەم يندەكسى جىل سايىن وڭ ديناميكا كورسەتۋدە.
- وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, وبلىس ەكونوميكاسى مۇناي وندىرىسىنە تاۋەلدى. پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا شيكىزاتقا بايلانعان مەنتاليتەتتەن باس تارتىپ, ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. بۇل باعىتتا ەكسپورتكا بەيىمدەلگەن وندىرىستەردى دامىتۋ بويىنشا ارنايى باعدارلاما جاساقتالاتىن بولادى. پرەزيدەنت 2025 جىلعا دەيىن وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ ناقتى ءوسىمىن كەم دەگەندە 1,7 ەسەگە ارتتىرۋ ماقساتىن قويدى. بىزدە بۇل كورسەتكىشتى 2 ەسەگە جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بار,- دەدى وبلىس اكىمى.
شاعىن جانە ورتا بيزنەس – حالىقتى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىپ, جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋعا جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ سالىق بازاسىن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن سالا. بيزنەستى زاڭسىز اكىمشىلىك قىسىمنان جانە قىلمىستىق قۋدالاۋ قاۋپىنەن قورعاۋ ماسەلەسى دە پرەزيدەنت جولداۋىندا ايتىلدى. «2020 جىلدان باستاپ بيزنەس جۇكتەمەسىن ازايتۋ ماقساتىندا شاعىن بيزنەس سۋبەكتىلەرى 3 جىل بويى ءوز كىرىستەرىنە سالىناتىن سالىقتان جانە تەكسەرۋدەن بوساتىلادى. الايدا, بيزنەس تە تۇتىنۋشىلار الدىنداعى ءوز جاۋاپكەرشىلىگىن ۇمىتپاۋى ءتيىس. الداعى ۋاقىتتا بيزنەستى دامىتۋ باعىتىندا نەگىزگى باسىمدىلىق - جانۇيالىق بيزنەس قۇرۋعا, ونىڭ ىشىندە كوپبالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلارى ءۇشىن الەۋمەتتىك اسپەكتىگە نەگىزدەلگەن جوبالارعا بەرىلۋى ءتيىس», دەپ اتاپ ءوتتى سەرىكباي ترۇموۆ.
ماڭعىستاۋ ءوڭىرى ءۇشىن ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ پوتەنتسيالدى سالاسىنىڭ ءبىرى – تۋريزم. جاعاجاي ءتۋريزمىن دامىتۋعا نەگىز بولاتىن ء«تۋريزمدى دامىتۋدىڭ 2019-2025 جىلدارعا ارنالعان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى جاساقتالدى. باعدارلاماعا سايكەس, اقتاۋ تەڭىز كۋرورتى رەسپۋبليكاداعى تۋريستىك ايماقتاردىڭ توپ-10 قاتارىنا ەنگىزىلدى. وسى ورايدا, ايماق باسشىسى: «ەندى بىزگە تۋريزم نىساندارى ورنالاساتىن جاعاجاي اۋماعىن قاجەتتى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. قازىرگى تاڭدا جولدار قۇرىلىسى, سۋ, گاز جانە ەلەكترمەن قامتۋ جوبالارى جاساقتالىپ, قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن مەردىگەرلەر انىقتالدى», دەدى.
ءتورتىنشى مىندەت – الەۋمەتتىك جاڭعىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭى. پرەزيدەنت مۇعالىمدەر مەن وقىتۋشىلاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتپاي ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ مۇمكىن ەمەستىگىن اتاپ ءوتتى. ۇكىمەتكە كەلەسى جىلدان باستاپ ۇستازداردىڭ جالاقىسىن 25 پايىزعا وسىرە وتىرىپ, الداعى ءتورت جىل ىشىندە مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەك اقىسىن ەكى ەسە ارتتىرۋدى تاپسىردى. بۇل قولداۋمەن ءبىزدىڭ وبلىستا 14 مىڭعا جۋىق ۇستاز قاۋىمى قامتىلاتىن بولادى.
بەسىنشى مىندەت – قۋاتتى وڭىرلەر – قۋاتتى ەل دەپ اتالادى. جولداۋدىڭ بۇل بولىگىندە بيۋدجەتارالىق قاتىناستار جۇيەسىن رەفورمالاۋ ايتىلدى. تۇرعىن-ءۇي ساياساتىنداعى نەگىزگى ماقسات – تۇرعىنداردى, ونىڭ ىشىندە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك تۇرعىداعى وسال توپتارىن قولجەتىمدى تۇرعىن ۇيمەن قامتۋ. بۇگىندە ءبىزدىڭ وبلىسىمىزدا اتالعان كاتەگوريادا 5 585 وتباسى بار. وڭىردە «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسى اياسىندا جىل سونىنا دەيىن 220 وتباسى باسپانالى بولادى. «تاعى دا ءبىر ماسەلە – حالىقتىڭ الەۋمەتتىك ءالسىز توپتارى ءۇشىن جالدامالى تۇرعىن ءۇي سالۋدى ۇلعايتۋ. وسى سالا بويىنشا جولداۋدا كوپپاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردى جوندەۋدەن وتكىزۋ دە ايتىلدى. وڭىرلەرگە 2 جىل ىشىندە تۇرعىن ءۇي قورىن مودەرنيزاتسيادان وتكىزۋگە 30 ملرد تەڭگە بولىنەتىن بولادى. كوپقاباتتى ۇيلەردى مودەرنيزاتسيادان وتكىزۋ تاجىريبەدە بار مەحانيزم. وبلىسىمىزداعى كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر سانى – 1 654, ونىڭ 291-ءى كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. سوندىقتان ءبىز مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ جاتقان وسىنداي مۇمكىنشىلىكتەردى ۇتىمدى پايدالانۋىمىز كەرەك», دەدى ايماق باسشىسى.
جولداۋدا ەلباسى ارنايى باسىمدىق رەتىندە وڭىرلىك جانە قالالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا ايرىقشا نازار اۋداردى. جەرگىلىكتى ماڭىزداعى جولداردى سالۋ جانە اۋىلدىق جەرلەردى سۋمەن قامتۋ ماسەلەسى سالانىڭ باستى پريوريتەتى. «وبلىستاعى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ كورسەتكىشىن جىل سوڭىنا دەيىن 75%-عا جەتكىزەمىز. بۇل اۋىلدىق تۇرعىنداردىڭ 93%-ى قامتىلادى دەگەن ءسوز. جولدارعا كەلەر بولساق, ولاردى جوندەۋگە جانە سالۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن جىل سايىن 9 ملرد تەڭگەگە دەيىن بولىنەدى. قازىرگى تاڭدا اۋدانارالىق جولداردىڭ كوپ بولىگىنىڭ جاعدايى جاقسى, سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا قاراجاتتىڭ باسىم بولىگىن اۋىلىشىلىك جولداردى سالۋعا باعىتتايتىن بولامىز», دەپ اتاپ ءوتتى وبلىس اكىمى.
سونداي-اق جيىندا ءار سالانىڭ وكىلدەرى جولداۋعا قاتىستى وي-پىكىرىن ءبىلدىردى. ولاردىڭ قاتارىندا «سالاماتتى ەل» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى گۇلزيرا ەسەتوۆا, مۇنايلى اۋدانى №5 شوعى مۇڭال ۇلى اتىنداعى ورتا مەكتەبىنىڭ «قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى» ءپانىنىڭ مۇعالىمى زاميرا الدابەرگەنوۆا, ن. ءجانتورين اتىنداعى وبلىستىق مۋزىكالىق-دراما تەاترىنىڭ ءارتىسى ساعادات سەيىتقوجاەۆا, «ابك ترانس» جشس ديرەكتورى مۇستافين قۋانىش, «بەكەن» جاس كوشباسشىلار دوستاستىعىنىڭ ديرەكتورى مۇقاش بەكەن ۇلى وي-پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.
قورىتىندىلاي كەلە, وبلىس اكىمى سەرىكباي ترۇموۆ جاۋاپتى تۇلعالارعا بىرقاتار تاپسىرمالار جۇكتەپ, ارىپتەستەرىن پرەزيدەنتتىڭ العا قويعان مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋعا شاقىردى.