قوعام • 21 تامىز، 2019

مەمقىزمەت: ءمىن مەن ءجون

1543 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت قىزمەتكەرى بولساق تا، زاڭ بويىنشا «مەملەكەتتىك قىزمەتكەر» اتالىپ كورمەپپىز. دەگەنمەن ەستۋىمىز بار، كورۋىمىز بار: تىپتەن وڭاي ەمەس دۇنيە. نە­سىن جاسىراسىڭ، كۇش-قۋات تۇرعىسىنان اۋىق-اۋىق ابدەن سىعىلعان ليمونداي بوپ قالا­تىنى ءوز الدىنا، كۇندەلىكتى اعىمدا جۇر­گەننىڭ وزىندە كوبىنە جاقسى اتى جوق. دۇنيەنىڭ بۇكىل وڭالماي جاتقان كەل­بەتىنە مەملەكەتتىك قىزمەتكەردى كىنالاۋ، ء«وي، شەنەۋنىك قوي» دەي سالۋ حالىقتىق قول­دانىستا ءجيى كەزدەسەدى. نەگە؟ نەلىكتەن؟

ۇلكەن شەندىنىڭ قابىلداۋ بولمەسىنەن ءبىر اعا-دوسىم ءارى باسشىمنىڭ كوشەگە كوز تاستاپ تۇرىپ، ايتقان ءسوزى بار-دى: ء«ومىردىڭ سيپاتى جانە ونى قابىلداۋىڭ قاشان، قاي تەرەزەدەن قاراپ تۇرعانىڭا بايلانىستى...». كوپ رەتتە «مەملەكەتتىك قىزمەتشى» دەگەن ۇعىمنىڭ اياسىندا وسىنشا ويلى، وسىنشا تەرەڭ ادامدار بار دەپ ەسەپتەي بەرمەيمىز. ويتكەنى جالپى قوعامداعى، ادامداردىڭ جەكە باسىنداعى ماسەلە ولار اينالىسىپ جۇرگەن جايتتاردان الدەقايدا كوپ. شەشىپ ۇلگەرۋ پروپورتسياسىنا ءالى جەتە الماي ءجۇرمىز. ون ماسەلە شەشىلسە، كەزەكتە شەشىلمەگەن، قۇ­داي كوپسىنگىر، ون بەسى «مەنمۇندالايدى». سون­­دىق­تان دا ء«تۇن قاتا ءجۇرىپ، ءتۇس قاشقان» ولاردىڭ قول جەتكىزگەن ناتيجەسى كوبىنە-كوپ تيىسىنشە كورىنبەي، سەزىلمەي قالىپ جاتادى. شىن مانىندە دامىپ، ىلگەرىلەپ كەلەتىن تۇستارىمىز «كۇلگە اۋناعاننان» تۇزەلىپ جاتپاعانىن، ياعني دۇرىستىڭ دۇرىستىعىن، جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن توقي بىلەتىن دە كوڭىل كەرەك.

البەتتە، ەلىمىزدە مەمقىزمەتكەردىڭ مۇڭىنان وزگە الاڭ قالماعانداي بولمايىق. دە­سەك تە، ەلدى ەل قالپىندا ۇيىتاتىن جۇيە قاي­سى؟ مەملەكەت! مەملەكەتتىڭ قىزمەتشىسى كىم، قانداي بولۋ كەرەك؟ مەملەكەتشىل! مەري­توكراتياشىل. الايدا ونى ءبارى بىردەي تۇسىنە قويا ما؟ جوق! سەبەبى كوپ. بىرەر اۋىز سوزگە سىيا قويۋى نەعايبىل.

جۋىردا جەتەكشى پارتيانىڭ وكىلى حابارلاستى. سويلەسۋ ەكپىنىنە قاراساڭ، «نۇسقاۋ» ءبولى­مىنىڭ مامانى دەرسىڭ. جارنا جيناۋ جانە قازىرگى قىزمەتىمىزدى ناقتىلاۋ جايى ەكەن. ديالوگىمىزدىڭ سيقى بىلايشا ءتۇزىلدى:

– قازىر قايدا ىستەپ ءجۇرسىز؟

– «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە. ونداي گازەتتى بىلەتىن بولارسىز؟

– بىلمەيمىن...

– ءبىلىپ الىپ، سوسىن حابارلاسارسىز.

ارادا ءتورت كۇن وتكەندە تاعى «زۆاندادى». «سونىمەن قايدا ىستەيمىن دەدىڭىز؟ چتو زا گازەتا؟». كۇيمەي كور.  بىلدەي يدەولوگيالىق ورگاننىڭ ورتالىق اپ­پاراتىنداعى جاۋاپتى مامان! ونەركاسىپ نە ءوندىرىستىڭ وكىلى بولسا، وكپەلەمەس ەدىڭ. وكىنىشكە قاراي، مەمقىزمەتكەرلەر ىشىندە دە وسىنداي (!)، نە ايتىپ، نە قويىپ وتىرعانىن ۇقپايتىندار از ەمەس. كۇندەلىكتى جۇمىس بارىسىندا قانشاسى كەزدەسەتىنىن ايتساق، يمانىڭىز ۇشادى. ال ولار مۇڭىن مۇڭداپ، جوعىن جوقتاپ كەلگەن بۇقاراعا قانداي اسەر قالدىرادى؟ نە دەپ تۇرعانىن ءوزى تۇسىنبەيتىن ادامنان نە كۇتۋگە بولادى؟ اينالىپ كەلگەندە، مەم­قىز­مەتكەردىڭ تيپتىك جاعىمسىز بەينەسى وسى سەكىل­دى جاۋاپ­سىزدىقتاردان قالىپتاسقان بولىپ شىعادى. سول جاۋاپسىزدىقتار الگىندە نۇسقالعان ء«تۇن قاتىپ ءجۇرىپ، ءتۇس قاشقان» تالاي مەم­لەكەتشىلدىڭ اسىل ءىسىن مانسۇقتايدى.

قوعامدا تالاپ جاپپاي كۇشەيىپ كەلەدى. ول جاقسى! مەملەكەت قىزمەتشىسى تۋرالى ارنايى زاڭدار بار. ارينە، قوعامدى باعىتتاپ، باستاۋ­شى ماماندارعا تالعامنىڭ كۇشتى بولعانى ءجون-اق. ەكىنشى تۇرعىدان، ادامنىڭ ومىرگە ەكى كەلمەيتىنىن ايتىپ تەرەڭدەمەسەك تە، جەكە ەركىن­­دىگىن ۇمىتپاعان ابزال. ءبىردى-ەكىلى عانا توق­تالايىق: قوعامدىق ورىندا «جىلتىڭداي» بەرۋ، كوپپەن بىرگە كوڭىل كوتەرۋ سەكىلدى شەر تارقاتۋ امالدارى شەكتەلدى. سەن دە – پەندە، ەندى قايتتىڭ؟ زاڭمەن شەكتەلگەن جايتتىڭ ءارى زاڭ جۇزىندە، ءارى مەملەكەتكە پايدالى جولىن تاپقان ءلازىم. ماسەلەن، كۇن سايىن، اپتا سايىن تالاي-تالاي مەملەكەتتىك قىزمەتكەر ەلورداعا ءىسساپارلايدى. قازىناعا قانشاما شىعىن؟! مەمقىزمەت اگەنتتىگى جونىنەن بە، پرە­زيدەنتتىڭ ءىس باسقارماسى جەلىسىمەن بە ارنايى جاتىن، دەمالىس كەشەندەرىن سالىپ، مەمقىزمەتكەرلەردى سول جەردە قابىلداۋدى ۇيلەستىرۋگە بولار ەدى. سول جەردە-اق جۇمىسقا دا، دەمالىسقا دا قولايلى يگىلىكتەردى شو­عىرلاندىرايىق. قاي-قاي جاعىنان دا ناتيجە بەرەدى دەپ ويلايمىز. ەسكەرەرلىگى، مۇنداي تاجىريبەنى ءساتتى قولدانىپ جۇرگەن ەلدەر بار.

مەملەكەتتىك كەڭسەلەردە سمارتفون قولدانۋ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى. سايكەسىنشە الەۋمەتتىك جەلىلەردە بەلسەندى بولۋ تالابى ارتىپ بارادى. كەرەعارلىق پا؟ البەتتە! وسى ارانى كوپ ۇزاتپاي ناقتىلاۋ قاجەت. ايتپەسە الەۋمەتتىك جەلىدە بىرەۋدىڭ ماسەلەسىنە نازار اۋدارام دەپ وتىرىپ، جۇمىس كەزىندە قۇقىق بۇزىپ، تەككە شاتىلعان ازاماتتاردى كورۋىمىز دە عاجاپ ەمەس. ينتەرنەت ارقىلى وتىنىمدەرگە جاۋاپ بەرۋ ۋاقىتىن دا شەگەلەپ قويعان ماڭىزدى. مىسالى، اسا شۇعىل ەمەس ماسەلەلەردە كەشكى توعىزدان تاڭەرتەڭگى توعىزعا دەيىن شەك قويۋعا بولادى. مەملەكەتتىك قىزمەتكەردىڭ دە وتباسى، وشاق قاسى بولۋى ءتيىس دەگەندەي.

...دەگەندەيىن-دەگەندەيىن ويلار جەتەلەي بەرەر. ەڭ باستىسى، الاش كوسەمى ءاليحان بوكەيحان نۇسقاعانداي، «ۇلتىنا، جۇرتىنا قىزمەت ەتۋ – بىلىمنەن ەمەس، مىنەزدەن».

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلوردا «قىزىل» ايماقتان شىقتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:22

الەم چەمپيوناتى باستالدى

سپورت • بۇگىن، 09:09

قۇندى ەرتوقىم

ەلوردا • بۇگىن، 09:05

تىڭ سەرپىلىس بايقالمايدى

سپورت • بۇگىن، 08:59

اسەرلى «ادەبيەت كۋرستارى»

وقيعا • بۇگىن، 08:54

تاۋەلسىزدىك تاعىلىمى

تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى • بۇگىن، 08:52

ون ءبىرىنشى پالاتا

مەديتسينا • بۇگىن، 08:45

جارقىننىڭ جاقسىلىعى

ايماقتار • بۇگىن، 08:39

تىلسىم كۇشپەن ءتىل تابىسقان

تاريح • بۇگىن، 08:36

قىلقالام ۇشىنداعى قۇدىرەت

ونەر • بۇگىن، 08:35

قازاقستان دالاسى قۇرعاپ بارادى

ەكولوگيا • بۇگىن، 07:55

قۇمعا سىڭگەن سۋداي سۋبسيديا

قوعام • بۇگىن، 07:49

دۇبىردەن تۋعان ولەڭ

ادەبيەت • بۇگىن، 07:39

كۇلكىنى ازايتساق قايتەدى؟

قوعام • بۇگىن، 07:39

جانى جايساڭ جاز-اتا

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار