ۇلكەن شەندىنىڭ قابىلداۋ بولمەسىنەن ءبىر اعا-دوسىم ءارى باسشىمنىڭ كوشەگە كوز تاستاپ تۇرىپ, ايتقان ءسوزى بار-دى: ء«ومىردىڭ سيپاتى جانە ونى قابىلداۋىڭ قاشان, قاي تەرەزەدەن قاراپ تۇرعانىڭا بايلانىستى...». كوپ رەتتە «مەملەكەتتىك قىزمەتشى» دەگەن ۇعىمنىڭ اياسىندا وسىنشا ويلى, وسىنشا تەرەڭ ادامدار بار دەپ ەسەپتەي بەرمەيمىز. ويتكەنى جالپى قوعامداعى, ادامداردىڭ جەكە باسىنداعى ماسەلە ولار اينالىسىپ جۇرگەن جايتتاردان الدەقايدا كوپ. شەشىپ ۇلگەرۋ پروپورتسياسىنا ءالى جەتە الماي ءجۇرمىز. ون ماسەلە شەشىلسە, كەزەكتە شەشىلمەگەن, قۇداي كوپسىنگىر, ون بەسى «مەنمۇندالايدى». سوندىقتان دا ء«تۇن قاتا ءجۇرىپ, ءتۇس قاشقان» ولاردىڭ قول جەتكىزگەن ناتيجەسى كوبىنە-كوپ تيىسىنشە كورىنبەي, سەزىلمەي قالىپ جاتادى. شىن مانىندە دامىپ, ىلگەرىلەپ كەلەتىن تۇستارىمىز «كۇلگە اۋناعاننان» تۇزەلىپ جاتپاعانىن, ياعني دۇرىستىڭ دۇرىستىعىن, جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن توقي بىلەتىن دە كوڭىل كەرەك.
البەتتە, ەلىمىزدە مەمقىزمەتكەردىڭ مۇڭىنان وزگە الاڭ قالماعانداي بولمايىق. دەسەك تە, ەلدى ەل قالپىندا ۇيىتاتىن جۇيە قايسى؟ مەملەكەت! مەملەكەتتىڭ قىزمەتشىسى كىم, قانداي بولۋ كەرەك؟ مەملەكەتشىل! مەريتوكراتياشىل. الايدا ونى ءبارى بىردەي تۇسىنە قويا ما؟ جوق! سەبەبى كوپ. بىرەر اۋىز سوزگە سىيا قويۋى نەعايبىل.
جۋىردا جەتەكشى پارتيانىڭ وكىلى حابارلاستى. سويلەسۋ ەكپىنىنە قاراساڭ, «نۇسقاۋ» ءبولىمىنىڭ مامانى دەرسىڭ. جارنا جيناۋ جانە قازىرگى قىزمەتىمىزدى ناقتىلاۋ جايى ەكەن. ديالوگىمىزدىڭ سيقى بىلايشا ءتۇزىلدى:
– قازىر قايدا ىستەپ ءجۇرسىز؟
– «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە. ونداي گازەتتى بىلەتىن بولارسىز؟
– بىلمەيمىن...
– ءبىلىپ الىپ, سوسىن حابارلاسارسىز.
ارادا ءتورت كۇن وتكەندە تاعى «زۆاندادى». «سونىمەن قايدا ىستەيمىن دەدىڭىز؟ چتو زا گازەتا؟». كۇيمەي كور. بىلدەي يدەولوگيالىق ورگاننىڭ ورتالىق اپپاراتىنداعى جاۋاپتى مامان! ونەركاسىپ نە ءوندىرىستىڭ وكىلى بولسا, وكپەلەمەس ەدىڭ. وكىنىشكە قاراي, مەمقىزمەتكەرلەر ىشىندە دە وسىنداي (!), نە ايتىپ, نە قويىپ وتىرعانىن ۇقپايتىندار از ەمەس. كۇندەلىكتى جۇمىس بارىسىندا قانشاسى كەزدەسەتىنىن ايتساق, يمانىڭىز ۇشادى. ال ولار مۇڭىن مۇڭداپ, جوعىن جوقتاپ كەلگەن بۇقاراعا قانداي اسەر قالدىرادى؟ نە دەپ تۇرعانىن ءوزى تۇسىنبەيتىن ادامنان نە كۇتۋگە بولادى؟ اينالىپ كەلگەندە, مەمقىزمەتكەردىڭ تيپتىك جاعىمسىز بەينەسى وسى سەكىلدى جاۋاپسىزدىقتاردان قالىپتاسقان بولىپ شىعادى. سول جاۋاپسىزدىقتار الگىندە نۇسقالعان ء«تۇن قاتىپ ءجۇرىپ, ءتۇس قاشقان» تالاي مەملەكەتشىلدىڭ اسىل ءىسىن مانسۇقتايدى.
قوعامدا تالاپ جاپپاي كۇشەيىپ كەلەدى. ول جاقسى! مەملەكەت قىزمەتشىسى تۋرالى ارنايى زاڭدار بار. ارينە, قوعامدى باعىتتاپ, باستاۋشى ماماندارعا تالعامنىڭ كۇشتى بولعانى ءجون-اق. ەكىنشى تۇرعىدان, ادامنىڭ ومىرگە ەكى كەلمەيتىنىن ايتىپ تەرەڭدەمەسەك تە, جەكە ەركىندىگىن ۇمىتپاعان ابزال. ءبىردى-ەكىلى عانا توقتالايىق: قوعامدىق ورىندا «جىلتىڭداي» بەرۋ, كوپپەن بىرگە كوڭىل كوتەرۋ سەكىلدى شەر تارقاتۋ امالدارى شەكتەلدى. سەن دە – پەندە, ەندى قايتتىڭ؟ زاڭمەن شەكتەلگەن جايتتىڭ ءارى زاڭ جۇزىندە, ءارى مەملەكەتكە پايدالى جولىن تاپقان ءلازىم. ماسەلەن, كۇن سايىن, اپتا سايىن تالاي-تالاي مەملەكەتتىك قىزمەتكەر ەلورداعا ءىسساپارلايدى. قازىناعا قانشاما شىعىن؟! مەمقىزمەت اگەنتتىگى جونىنەن بە, پرەزيدەنتتىڭ ءىس باسقارماسى جەلىسىمەن بە ارنايى جاتىن, دەمالىس كەشەندەرىن سالىپ, مەمقىزمەتكەرلەردى سول جەردە قابىلداۋدى ۇيلەستىرۋگە بولار ەدى. سول جەردە-اق جۇمىسقا دا, دەمالىسقا دا قولايلى يگىلىكتەردى شوعىرلاندىرايىق. قاي-قاي جاعىنان دا ناتيجە بەرەدى دەپ ويلايمىز. ەسكەرەرلىگى, مۇنداي تاجىريبەنى ءساتتى قولدانىپ جۇرگەن ەلدەر بار.
مەملەكەتتىك كەڭسەلەردە سمارتفون قولدانۋ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى. سايكەسىنشە الەۋمەتتىك جەلىلەردە بەلسەندى بولۋ تالابى ارتىپ بارادى. كەرەعارلىق پا؟ البەتتە! وسى ارانى كوپ ۇزاتپاي ناقتىلاۋ قاجەت. ايتپەسە الەۋمەتتىك جەلىدە بىرەۋدىڭ ماسەلەسىنە نازار اۋدارام دەپ وتىرىپ, جۇمىس كەزىندە قۇقىق بۇزىپ, تەككە شاتىلعان ازاماتتاردى كورۋىمىز دە عاجاپ ەمەس. ينتەرنەت ارقىلى وتىنىمدەرگە جاۋاپ بەرۋ ۋاقىتىن دا شەگەلەپ قويعان ماڭىزدى. مىسالى, اسا شۇعىل ەمەس ماسەلەلەردە كەشكى توعىزدان تاڭەرتەڭگى توعىزعا دەيىن شەك قويۋعا بولادى. مەملەكەتتىك قىزمەتكەردىڭ دە وتباسى, وشاق قاسى بولۋى ءتيىس دەگەندەي.
...دەگەندەيىن-دەگەندەيىن ويلار جەتەلەي بەرەر. ەڭ باستىسى, الاش كوسەمى ءاليحان بوكەيحان نۇسقاعانداي, «ۇلتىنا, جۇرتىنا قىزمەت ەتۋ – بىلىمنەن ەمەس, مىنەزدەن».
