باسقا باسىلىمداردان
جۇما, 1 ناۋرىز 2013 7:55«التىلىق» پەن يراننىڭ كەلەسى كەزدەسۋى ىستامبۇلدا وتەتىن بولدى. ول 17-18 ناۋرىزدا ساراپشىلار دەڭگەيىندە ۇيىمداستىرىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. وعان قوسا, كەلىسسوزدەر 5-6 ءساۋىردە الماتىدا جالعاساتىن بولادى. بۇل جونىندە يراننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى جوعارى كەڭەسىنىڭ حاتشىسى سايد دجاليلي جاريا ەتتى.
جۇما, 1 ناۋرىز 2013 7:55
«التىلىق» پەن يراننىڭ كەلەسى كەزدەسۋى ىستامبۇلدا وتەتىن بولدى. ول 17-18 ناۋرىزدا ساراپشىلار دەڭگەيىندە ۇيىمداستىرىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. وعان قوسا, كەلىسسوزدەر 5-6 ءساۋىردە الماتىدا جالعاساتىن بولادى. بۇل جونىندە يراننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى جوعارى كەڭەسىنىڭ حاتشىسى سايد دجاليلي جاريا ەتتى.س.دجاليلي ءوزىنىڭ سوزىندە يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ءمولدىر ەكەنىن دە اتاپ كورسەتتى. يران ماگاتە-مەن ىنتىماقتاستىعىن جالعاستىرادى, بىراق اتالعان ۇيىممەن جۇمىس كەلىسسوزدەر بارىسىندا بەلگىلەنگەن شەڭبەر اياسىندا ايقىندالادى, دەدى ول ءوزىنىڭ سوزىندە.
يراننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى جوعارى كەڭەسىنىڭ حاتشىسى سايد دجاليلي قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا «التىلىقپەن» كەلىسسوزدەردى ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. قوناقجايلىق تانىتىلعانى جانە كەلىسسوزدەردىڭ وسى كەزەڭىن وتكىزۋگە جاعداي تۋعىزىلعانى ءۇشىن راحمەتىمدى ايتامىن. ۇلتقا تابىس تىلەيمىن. جوعارى مارتەبەلى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا وسى كەلىسسوزدەرگە ەرەكشە نازار اۋدارعانى ءۇشىن راحمەت, دەدى سارسەنبى كۇنى وتكەن بريفينگتە كەلىسسوزدەردىڭ قورىتىندىلارى جونىندە ايتا كەلىپ س.دجاليلي.
ءوز كەزەگىندە ەۋرووداقتىڭ وكىلى كەترين ەشتون دا قازاقستان تاراپىنا كەلىسسوزدەردى ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. ءبىز قوناقجايلىق تانىتقانى ءۇشىن قازاقستان ۇكىمەتىنە ريزامىز. ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزعا بارلىق جاعدايدى جاساپ, كۇش-جىگەر جۇمساعان ادامدارعا دا ايتار العىسىمىز شەكسىز. ءبىز وسىندا قايتا ورالاتىن ۋاقىتتى اسىعا كۇتەمىز, دەدى ول.
يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى بويىنشا وتكىزىلەتىن كەزدەسۋلەردە وڭىرلىك ىنتىماقتاستىق ماسەلەسى دە تالقىلاناتىن بولادى, دەپ مالىمدەدى سارسەنبى كۇنى وتكەن بريفينگ كەزىندە يران دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى, يراننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى جوعارى كەڭەسىنىڭ حاتشىسى سايد دجاليلي.
ءبىزدىڭ ىستامبۇلداعى, باعداتتاعى جانە ماسكەۋدەگى كەلىسسوزدەرىمىز بارىسىندا ءبىز ىلگەرىلەتكەن ۇسىنىستاردىڭ ءبىرى يادرولىق ماسەلەلەرمەن قاتار, وڭىرلىك ىنتىماقتاستىق جايى بويىنشا دا كەزدەسۋلەر وتكىزۋ بولدى. سولاردىڭ ءبىرى سيريا جانە باحرەين ماسەلەلەرىنە ارنالدى, دەدى يران دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى.
ال 26-27 اقپان كۇندەرى الماتىدا يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى پروبلەماسىنا بايلانىستى وتكەن كەلىسسوزدەردىڭ كەزەكتى كەزەڭىندە ناقتى ءبىر شەشىم قابىلدانباسا دا, تاراپتار تاراپىنان ءوزارا تۇسىنىستىككە دەگەن ۇمتىلىس بايقالدى.
يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى بويىنشا الماتىدا 26-27 اقپاندا ءوتكەن كەلىسسوزدەر يران مەن حالىقارالىق ءبىتىمگەرشىلەر توبى اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىكتى نىعايتۋعا وزىندىك ءبىر ۇلەس قوستى. قازاقستان, كەلىسسوزدەرگە تىكەلەي قاتىسۋشى بولماسا دا, ولاردى جەمىستى وتكىزۋگە بارلىق وڭتايلى جاعدايلار جاساۋعا ۇمتىلدى. قازاقستان تاراپتاردىڭ كەلىسسوزدەردى جالعاستىرىپ قانا قويماي, پروبلەمانى تەك بەيبىت, ديپلوماتيالىق جولمەن شەشۋ قاجەت دەگەن ۇستانىمىن قۋاتتاي وتىرىپ, كەلەسى كەزدەسۋدى مالىمدەلگەن مەرزىمدە الماتىدا قابىلداۋعا دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى.
ەسكە سالا كەتسەك, «التىلىق» (رەسەي, اقش, قىتاي, ۇلىبريتانيا, فرانتسيا جانە گەرمانيا) پەن يراننىڭ كەزدەسۋى قورىتىندىسىندا الدا تۇرعان ماسەلەلەردى 18 ناۋرىزدا ىستامبۇلدا ساراپشىلار دەڭگەيىندە قاراستىرۋ جونىندەگى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلسە, كەلىسسوزدەردىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى كەلەسى كەزەڭىن 5-6 ساۋىردە الماتىدا وتكىزۋ بەلگىلەندى.
قىتاي دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى, قحر سىرتقى ءىستەر ءمينيسترىنىڭ كومەكشىسى ما چجاوسيۋي سارسەنبى كۇنى كەلىسسوزدەر بارىسىندا وڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلگەنىن جاريا ەتتى. تاراپتار ءبىر-بىرىنە وڭ كوزقاراس تانىتىپ قانا قويماي, يراننىڭ يادرولىق پروبلەماسىن شەشۋ جوسپارىنا قاتىستى اشىق-جارقىن پىكىر الماستى, دەدى قىتاي دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى.
ما چجاوسيۋي قىتاي باق-تارىنا بەرگەن سۇحباتىندا تاراپتار اراسىندا الداعى كەلىسسوزدەردەن وڭ ناتيجە كۇتۋگە العاشقى قادام جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن وڭتايلى احۋال قالىپتاسقانىن اتاپ كورسەتتى. سونداي-اق, ول قىتاي جاعى پروبلەمانى بەيبىت جولمەن شەشۋگە وڭ ىقپال ەتۋ ءۇشىن كۇش-جىگەر تانىتىپ كەلە جاتقانىن كولدەنەڭ تارتتى. 2006 جىلى قىتاي «التىلىق» مەحانيزمىنە قوسىلسا, وتكەن جىلى «التىلىق» پەن يران اراسىنداعى ۇنقاتىسۋدىڭ ءتورت راۋندىنا قاتىستى, دەدى ول.
