ۇلى ەسىمدەر ۇلىقتالادى

قازىرگى كەزدە جوبانى ءجۇ­زەگە اسىرۋعا رەسپۋبليكانىڭ ءوڭىر­­لەرىندەگى عالىمدار جۇمىل­دى­­رىلىپ وتىر. ۇلى ەسىمدەر ءتىزى­مىن جاساۋعا تاريحشىلار عانا ەمەس, عىلىمنىڭ بارلىق سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ماماندار دا اتسالىسۋدا. الداعى ۋاقىتتا جالپى زەرتتەۋلەر مەن ىزدەنىستەر نەگىزىندەگى اقپاراتتار مۋلتيمەديالىق پورتالدا جاريالاناتىن بولادى. وسى تىزىمگە وراي ەلوردا تورىندە سالتانات قۇ­را­تىن ۇلى تۇلعالار ساياباعى ۇلت كەلەشەگىنىڭ جارقىن كورىنىسى مەن ماقتانىشى بولۋعا ءتيىستى دەپ سانايدى ماماندار.

باعدارلامانىڭ باستى ماق­ساتى تاريحتان ورىن العان تۇلعا­لار­­دىڭ ءومىرى مەن قىزمەتىن زەرت­­تەۋ, ۇرپاققا تانىتۋ, سولار ار­قىلى وتكەندى, تاريحي سانانى جاڭ­عىرتۋ دەيتىن بولساق, ەندىگى كەزەك­تە ەلىمىزدىڭ تاريحي كەزەڭدەرىن كەڭى­نەن قامتي وتىرىپ, كاسىبي قاۋىم­داستىقتاردان قولداۋ تاپ­قان, عىلىمي-نەگىزدەلگەن كاسىبي قاۋىمداستىقتاردىڭ ۇسىنىس-پىكىرلەرى باستى نازاردا بولادى.

ەلباسىمىزدىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «مادەني مۇرا» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ۇلى دالانىڭ تاريحىندا وشپەس ءرول اتقارعان تۇلعالاردى قازاق حالقىنا قايتارۋعا باعىتتالعان عىلىمي-زەرتتەۋلەر جاسالدى, عىلىمي مونوگرافيالار, ماقا­لالار ازىرلەندى.

ۇسىنىلعان جوبانىڭ تۇجى­رىم­داماسىن ىسكە اسىرۋ « ۇلى دالا­نىڭ ۇلى ەسىمدەرىنىڭ» ءومىرى مەن قىزمەتى تۋرالى عىلى­مي دەرەك­تەردى جانە ماتەريالدار­دى اينالىمعا ەنگىزۋگە مۇمكىن­دىك بەرۋمەن قاتار, وقۋ-اعارتۋ­شى­لىق ەنتسيكلوپەديا-ساياباعى ينتە­راكتيۆتى كارتاسىن جاساۋعا, گەواق­پاراتتىق تەحنولوگيالار­­دى, مۋلتيمەديالىق قوسىمشا­لار­دى پايدالانۋ ارقىلى ۇلى تۇل­عا­لاردىڭ ءومىرى, قىزمەتى­مەن تانىسۋ مۇمكىندىگىنە قول جەت­كىزەدى. سونداي-اق قازاقستان مەن قازاق حالقىنىڭ تاريحي-ءما­دە­ني مۇرالارىن الەمگە تانىمال ەتۋدىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرى ازىرلەنىپ, وتان­دىق, ايماقتىق جانە حالىق­ارالىق دەڭگەيدە تاريحي مۇرا­لارى­مىزدى ناسيحاتتاۋعا كەڭىنەن مۇمكىندىك اشىلاتىنى انىق.

 

تيمۋر اپەنديەۆ,

ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ «جاڭا داۋىردەگى قازاقستان تاريحى» ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, PhD

 

الماتى