باتىس قازاقستان وبلىسىندا جايىقتىڭ سول جاعالاۋىنداعى ءىرى وكرۋگ ورتالىقتارى سارىتوعاي, بازارشولان, بازارتوبە, قاراۋىلتوبە, ەسەنساي, كونەككەتكەن, قۇرايلىساي, شاعاتاي, اقسوعىم اۋىلدارىن ەسەپتەمەگەندە, وسى وكرۋگتەرگە قارايتىن ونداعان كىشىگىرىم اۋىل حالقى كەڭەس وكىمەتى كەزىنەن بەرى جول ازابىن تارتىپ كەلەدى. وسى جول بويىندا, 300 كيلومەتر ارالىقتا تۇراتىن 20 000-عا جۋىق حالىقتىڭ زارى بۇل. بۇل اۋىل تۇرعىندارى جىلدىڭ تەك اشىق اۋا رايىندا عانا وبلىس ورتالىعى نەمەسە وزگە اۋداندارمەن قاتىناس جاساي الادى. نەمەسە تاۋەكەلگە بەل بايلاپ, جايىقتىڭ وڭ بەتىنە شىعىپ كەتۋگە تىرىسادى. بىراق وعان دايىن تۇرعان كوپىر قايدا؟ سەنسەڭىز, بۇكىل باتىس قازاقستان وبلىسىندا ورال قالاسىنان تومەن قاراي اتىراۋ وبلىسىنىڭ يندەر كەنتىنە دەيىن بىردە-ءبىر كوپىر جوق. بۇل 325 شاقىرىم جەر عوي.
جايىقتان ءوتۋ – تاۋەكەل دەدىك. سەبەبى جازدا تۇرعىندار وزەننىڭ وڭ جاعالاۋىنداعى اتىراۋ – ورال تاس جولىنا شىعۋ ءۇشىن پارومعا جالىنادى. پاروم ءار اۋىلدىڭ تۇسىندا بار دەگەنمەن, ولاردىڭ كەيبىرى ەكى جاعاعا ارقان كەرىپ, قول كۇشىمەن تارتىپ شىعاراتىن جابايى سال. بۇل اركىم ءوز ءومىرىن, شىبىن جانىن باسكە تىككەنمەن ءبىردەي. سوندىقتان اۋىل حالقى قىس ءتۇسۋىن, جايىقتىڭ بەتىن مۇز باسۋىن كۇتەدى. بىراق ول دا وڭاي ەمەس. جۇقا مۇز جارىلىپ, سۋ استىنا كەتكەن وقيعا تالاي بولعان. ءتىپتى قايعىلى وقيعالار جىل سايىن قايتالانادى دەسە دە بولعانداي.
ەل بولعاسىن اركىمنىڭ ءوز شارۋاسى, الەۋمەتتىك ماسەلەسى نەمەسە قۋانىشى مەن قايعىسىنا بايلانىستى كۇندەلىكتى جول ساپارى بولادى عوي. جايىقتىڭ بۇقار بەت جاعالاۋىنداعى حالىقتىڭ ۇنەمى وسى جول ازابىنا ءتوزىپ كەلە جاتقانى وبلىس باسشىلارىنا, حالىق قالاۋلىلارىنا بەلگىلى بولسا كەرەك. بىراق كەڭەس كەزىنەن قالعان وسى كۇردەلى, حالىق ءۇشىن ازاپقا اينالعان ماسەلە تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا دا ەش شەشىمىن تاپپادى. 2016 جىل بارباستاۋ – يندەر جولى كۇردەلى جوندەۋدەن وتەدى دەگەن اڭگىمە قوزعالعاندا ەل-جۇرت ءبىر قۋانىپ قالىپ ەدى. بۇگىندە ول كولەڭكەدە قالدى.
Cونىمەن قاتار سوڭعى 15 جىل بويى چاپاەۆ اۋىلى تۇسىنان كوپىر سالۋ ماسەلەسى ۇزدىكسىز كوتەرىلىپ كەلە جاتسا دا, ونىڭ ىسكە اسۋى «ورىندالماس ارمان» ەكەنىنە تۇرعىنداردىڭ كوزى جەتكەن سياقتى.
كۇنى كەشە وبلىسىمىزعا ساپارمەن كەلگەن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىستىڭ اۆتوجولدارى ەش سىن كوتەرمەيتىنىن, وسى ماسەلەمەن شۇعىلدانۋ كەرەكتىگىن ءبىرىنشى ورىنعا قويدى. جايىقتىڭ سول جاعالاۋىندا ءار 30 كيلومەتر سايىن ورنالاسقان اۋىلداردى بولاشاعى جوق دەپ ايتۋعا كەلمەيدى. سەبەبى ولار ءوزىنىڭ ءومىرشەڭدىگىن 90-جىلدارداعى ەكونوميكالىق داعدارىس كەزىندە دە دالەلدەدى ەمەس پە؟ «وزەن جاعالاعاننىڭ وزەگى تالمايدى» دەگەندەي, سول قىسىلتاياڭ كەزدە قىرداعى اۋىلدار ءبىر قويىن ءبىر سابىنعا ايىرباستاپ كۇن كوردى. حالىقتىڭ جاعدايى وتە مۇشكىل بولعان كەزدە دە جايىق بويىنداعىلار شارۋاسىن دوڭگەلەتىپ, مال باسىن دا ساقتاپ قالىپ ەدى عوي. شاپسا شابىندىعى, جاقسا وتىنى, ىشسە تەگىن سۋى, تەرسە جەمىس-جيدەگى, سالسا باۋ-باقشاسىنا قولايلى قونىسىن ءالى دە ەشكىم تاستاپ, ۇدەرە كوشكەن ەمەس. سول سەبەپتى بولاشاعى جوق اۋىلدار دەپ قاراۋعا بولمايدى. جول سالىنسا, ونىڭ بويىندا نەشە ءتۇرلى ينفراقۇرىلىم مەن شاعىن بيزنەس داميتىنى, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى ەسەلەنە تۇسەرى حاق.
حالىقتىڭ زارىنا اينالعان اقجايىق – يندەر جولى سوڭعى جىلدارى ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى اكىمدەردىڭ جىل سايىنعى ەسەپتەرىندە دە ايتىلماي كەتتى. ءتىپتى رەسەي پاتشالىعى كەزىندە دە حالىق جايىق ءۇشىن جانداسىپ, سول جاعالاۋداعى شۇرايلى قونىستى جاتقا بەرمەي قالىپ ەدى. ەندى ءححى عاسىرداعى ەڭ باستى ينفراقۇرىلىم – جول بولماعاندىقتان, تۇرعىنداردىڭ اتا قونىسىنان ۇدەرە كوشۋى عانا قالدى.
...بۇگىنگە دەيىن ول اۋىلداردان تالاي ادام كوشىپ تە كەتتى. بىراق بۇل ماسەلەنىڭ شەشىمى ەمەس قوي. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جايىقتىڭ سول جاعىنا جول ءتۇسۋىن كۇتكەن ءدۇيىم جۇرت كوپتەن بەرى الاڭداپ وتىر. تەك ەستىر قۇلاق, جاناشىر ۇكىمەت كەرەك.
ءبىرجان كارىم ۇلى
باتىس قازاقستان وبلىسى,
اقجايىق اۋدانى
