رۋحانيات • 03 شىلدە, 2019

جاڭا ءالىپبي جاڭا بەلەسكە شىعارادى

823 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلباسى ءوزىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا قازاق ءتىلى ءالىپبيىنىڭ بىرىڭعاي ستاندارتىن قابىلداۋ مىندەتىن قويعان بولاتىن. وندا «قازاق ءتىلىن بىرتىندەپ لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ جۇمىستارىن باستاۋىمىز كەرەك. بۇل ماسەلەگە نە­عۇرلىم دايەكتىلىك قاجەتتىگىن تەرەڭ ءتۇ­سىنىپ, بايىپپەن قاراپ كەلەمىز جانە وعان كىرىسۋگە تاۋەلسىزدىك العان­نان بەرى مۇقيات دايىندالدىق» دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن.

جاڭا ءالىپبي جاڭا بەلەسكە شىعارادى

دۇنيە ءجۇزىنىڭ كوپتەگەن ەلدەرى وسى لاتىن قارىپتەرىن قولدانۋ ارقىلى جاڭا تەحنولوگيالارعا جاقىنداي ءتۇس­كەنىن كوكىرەگى وياۋ, كوزى اشىق جان­نىڭ ءبارى بىلەدى. «كوز قورقاق, قول باتىر» دەگەندەي كوز ۇيرەنسە, ءبارى دە باس­قاشا كورىنەتىنى بەلگىلى. ماسەلەن, «ق» دىبىسىن الايىقشى. كەيىنگى لا­تىن­شاعا كوشكەن جاعدايدا ونى «Q», «q» تاڭباسىمەن قولدانۋدىڭ ءتول دىبىسىمىزعا ءدال كەلەتىنى ءجيى ايتىلا باستادى. مەنىڭ اتىم «Qazaq» دەپ الەمدى مويىنداتىپ جۇرگەن اتاق­تى كاسىپقوي بوكسشىمىز قانات يس­لامنان باستاپ, قازاقستان تەلەارنا­سى ۇسىنعان «Qazaqstan» اتاۋىنا وراي ءوز اتتارىن وزگەرتكەن «Saryarqa» تەلەارناسىنا دا, «Qazaq Radiolary» مەن «Qazsport»-قا دا كوزىمىز ۇيرەنە باستادى. ەرتەڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىمىز دە «Egemen Qazaqstan» بو­لىپ شىعىپ جاتسا, رۋحىمىزدى اس­قاق­تاتا تۇسەدى.

ەلباسىمىز ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جات­قان ساياسي, ەكونوميكالىق, الەۋ­­­مەت­­تىك جانە رۋحاني جاڭعىرۋ ۇدەرى­سىن­دە ءتىلىمىزدىڭ دە جاڭا بەلەسكە كو­تە­رىلۋىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ كە­لەدى. ال ەلباسىمىزدىڭ 2015 جىلى اقش-تىڭ نيۋ-يورك قالاسىندا ءوت­كەن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس اس­سامبلەياسىنىڭ مەرەيتويلىق 70-ءشى سەسسياسىندا الەمنىڭ ەڭ جوعارى ءمىن­بەرىنەن تۇڭعىش رەت مەملەكەتتىك تىلدە سويلەگەن ءسوزى ەشقاشان دا ۇمى­تىل­مايتىن ءسات. الەمنىڭ ەكى ءجۇز­گە جۋىق باسشىسىنىڭ قازاق ءتىلىن تىڭ­داعانى ۇلتىمىز ءۇشىن تاريحي­ وقيعا بولدى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 24-جىل­­دىعىن اتاپ ءوتۋ بارىسىندا ەلبا­سىمىز قازاقشا بايانداعان سە­بەبىن: «ءبىزدىڭ ءتىلىمىز دۇنيە جۇزىنە ەس­تىل­سىن, قۇلاقتارىنا ءسىڭسىن دەپ ويلا­دىم. ءارى قاراي جىلجىتا بەرەمىز. مەن ادەيى سولاي جاسادىم, سوندىقتان مەن ايتقاننان كەيىن, مەنەن كەيىنگى باسشىلار دا سولاي سويلەيدى دەپ سەنە­مىن», دەپ تۇسىندىرگەن ەدى. وسى ءبىر تاريحي ساتكە وراي انا ءتىلىمىز­دىڭ ناعىز جاناشىرلارىنىڭ ءبىرى پار­لامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ازات پەرۋاشەۆ ءوزىنىڭ ارىپتەستەرى مەن ۇكىمەت مۇشەلەرىن, مەملەكەت قىزمەت­كەر­لەرىن ەلباسىمىزدان ۇلگى الۋعا شاقىر­عان بولاتىن. ەلباسىمىز ءوزىنىڭ قازاق­ستان حالقىنا ارناعان بيىلعى «ءتور­تىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىن­دىكتەرى» اتتى جولداۋىندا دا 

«...قا­زاق ءتىلىن حالىقارالىق دەڭگەيگە جاقىنداتۋ كەرەك. لاتىن الىپبيىنە كوشۋ بۇل ماسەلەنى رەتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. 2025 جىلعا دەيىن ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق دەڭگەيىندە لاتىن الىپبيىنە كوشۋدىڭ ناقتى كەستەسىن جاساۋ قاجەت» دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. 

مىنە, قازاق ءتىلى ەندى تاعى ءبىر جاڭا بەلەستىڭ الدىندا تۇر. لاتىن ءالىپبيى ەڭ الدىمەن وركەنيەت جولىنداعى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرىپ, پراگ­ماتيكالىق سانانىڭ ورنىعۋىنا جول اشادى. تسيفرلى تەحنولوگيانىڭ ەر­كىن ەنۋىنە, الەمدەگى كەڭ تارالعان ءتىل­دەردى ۇيرەنۋگە جاقسى جاعداي جاسايدى. 

سوندىقتان «كەلىسىپ پىشكەن تون كەلتە بولماس» دەگەندەي, قالىڭ جۇرت­­شى­­لىقتىڭ تارازىسىنان وتكەن, ەل­باسىمىزدىڭ جارلىعىمەن بەكىتىل­گەن ەلدىگىمىزدى, ۇلتتىعىمىزدى ايقىن­داي­تىن انا ءتىلىمىزدىڭ جاڭا ءالىپبيى كوڭىلىمىزدەن شىقتى.

 سادۋاقاس جۇباتوۆ,
 زاپاستاعى پولكوۆنيك

سوڭعى جاڭالىقتار