اتالعان باسىلىمدا: «ادامدار ءارتۇرلى سەبەپپەن جىلايدى. عالىمدار دا كوز جاسى تۋرالى ءتۇرلى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ كەلەدى. ماماندار انىقتاعانداي, قۋانىشتان نەمەسە دەنە جاراقاتىنان پايدا بولعان كوز جاسى تۇرلەرىنىڭ اتاۋلارى بار جانە ونىڭ حيميالىق قۇرامى تۇرلىشە كەلەدى. كوز جاسى ەموتسيالىق تۇرعىدان عانا ەمەس, ارىقتاۋ ءۇشىن دە پايدالى», دەلىنگەن. «پسيحولوگيالىق كوز جاسى», ياعني كۇيزەلىس, قايعى نەمەسە كوڭىلسىزدىكتەن اعاتىن كوز جاسى ادام اعزاسىنا ەرەكشە اسەر ەتەدى.
كاليفورنيا وفتالمولوگى دوكتور اارون نويفەلدتىڭ ايتۋىنشا, پسيحولوگيالىق كوز جاسى گورموندارعا اسەر ەتەدى. ەموتسيونالدى قيىن جاعدايدا ادام اعزاسىندا كورتيزول اتتى گورمون كوبەيەدى. «بۇل مايدىڭ ارتۋىنا الىپ كەلەدى. سول سەبەپتى ادام ءوزىن جايسىز سەزىنگەندە شوكولاد نەمەسە فاست-فۋد جەيدى. دەگەنمەن, ەگەر وسىنداي جاعدايدا ادام ەموتسياسىنا ەرىك بەرىپ, جىلاپ السا, كوز جاسى «كورتيزولدى» شايىپ كەتەدى. ياعني, ونىڭ اعزاداعى مولشەرى قالپىنا كەلىپ, ارتىق سالماق ازايا باستايدى», دەيدى ا.نويفەلد. ادەيى جىلاۋ ارىقتاۋعا كومەكتەسە المايدى, ول ەشقانداي گورمونعا اسەر ەتپەيدى. بۇل زەرتتەۋ ادام ءوز ەموتسياسىن باسىپ تاستاماۋ كەرەكتىگىن كورسەتەدى. دەمەك, كەرەك كەزدە جىلاپ العان دا پايدالى.
ادام كوزبەن ەمەس, ميمەن كورەدى. بۇل كوزدىڭ ناشار كورۋى نەمەسە زاعيپتىق – ميدىڭ كورۋ تامىرىمەن تىعىز بايلانىستى دەگەن ءسوز. كوز ميدىڭ 65 پايىز قورىن جۇمسايدى. ادامدا وسىنشاما قور جۇمسايتىن باسقا دەنە مۇشەسى جوق. ادامنىڭ كوز قاراشىعى جاعىمدى نارسەگە قاراعاندا 45 پايىزعا دەيىن ۇلعايادى. ادام ءبىر نارسەگە قىزىعۋشىلىقپەن تاڭدانا قاراعاندا قاراشىعى ۇلكەيەدى ەكەن. ال جاقپاسا, جاقتىرماسا كەرىسىنشە كىشىرەيەتىن كورىنەدى.
ساندۋعاش مارالباي,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-ءدىڭ جۋرناليستيكا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتى
