جاس عالىمدار قاتىسقان دوڭگەلەك ۇستەل جۇمىسىندا ينستيتۋت ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور سەرىك نۇرمۇراتوۆ قازاقستاندىق بىرەگەيلىكتىڭ نەگىزگى بەلگىلەرى حالىقتىق ءداستۇر, ۇلتتىق تاربيە, ءدىن تازالىعى, اتا-بابا دىنىنە دەگەن قۇرمەت, ۇلت مادەنيەتىندەگى الەۋمەتتىك ورىسىنە قاتىستى ماسەلەلەر, قوعامدا, وتباسىندا ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ تەگىستەي ساقتالۋى, جاستاردىڭ جان-جاقتى ءبىلىمدى بولۋى, عىلىمنىڭ مەملەكەتكە تيگىزەر پايداسى سەكىلدى ماسەلەلەردى ورتاعا سالدى.
ال ينستيتۋتتىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور مۇحتار يزوتوۆ «جوعارى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ ينتەگراتسياسى تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ يدەيالارىنىڭ ءرولى: الەمدىك تاجىريبە جانە قازاقستان» بايانداماسىندا جوعارى ءبىلىم كەڭىستىگىندەگى, سونداي-اق وتاندىق عىلىمدى دامىتۋ ماسەلەلەرىندەگى ەلباسىنىڭ رولىنە توقتالىپ, بىرقاتار شەتەل تاجىريبەلەرىنە توقتالىپ ءوتتى.
ال ەلباسىنىڭ عىلىم مەن ءبىلىم, سونداي-اق ءدىني بىرەگەيلىكتى قالىپتاستىرۋداعى ەڭبەكتەرى تۋرالى ينستيتۋتتىڭ ءدىنتانۋ ءبولىمىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى, PhD دوكتور الماسبەك شاعىرباي «قازاقستان قوعامىنداعى ءدىن سالاسىن ۇيلەسىمدەندىرۋدەگى ەلباسىنىڭ ءرولى» تاقىرىبىنا قاتىستى بايانداماسىندا «ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» «ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى حالىققا جولداۋىندا «ءدىن ماسەلەلەرىندە ويلاستىرىلعان قادام جانە وتە مۇقياتتىلىق قاجەت. مەملەكەت ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ ىشكى ىسىنە ارالاسپاۋعا ءتيىس. ءبىز ۇيات, تولەرانتتىلىق جانە توزىمدىلىك ەركىندىگى پرينتسيپتەرىن قاستەر تۇتۋىمىز كەرەك», – دەپ اتاپ وتكەن.
ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ استانادا الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزىن وتكىزۋ تۋراسىنداعى يدەياسىن دۇنيەجۇزىندەگى جەتەكشى ءدىنباسىلارى ءبىراۋىزدان قولداعانىن بىلەمىز. دۇنيەجۇزى يسلام ليگاسىنىڭ باس حاتشىسى ابداللا بين ءابدىل مۋحسين شەيح ات-تۋركي, ورىس پراۆوسلاۆ شىركەۋىنىڭ پاتريارحى الەكسەي ءىى, ريم پاپاسى يوانن پاۆەل II جانە ءيزرايلدىڭ باس ءراۆۆينى يونا مەتسگەر قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ بۇل باعىتتاعى باستاماسىنا ايرىقشا قولداۋ كورسەتۋىنەن دۇنيەجۇزى دىنارالىق ديالوگقا قانشالىقتى سۋساپ وتىرعانىن بايقادىق. الەمدىك ءدىنباسىلار نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىڭنان تۇرەن سالعان يگى باستاماسى دۇنيەجۇزىندەگى بەيبىتشىلىكتى نىعايتىپ, قوعامدىق كەلىسىمنىڭ سالتانات قۇرۋىنا اسەر ەتەتىن فاكتور دەپ سەنىم ءبىلدىردى» دەي كەلە بىرقاتار ستاتيستيكالىق مالىمەتتەردى ورتاعا سالدى.
ال ينستيتۋتتىڭ فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى, دوكتورانت PhD گۇلنار ءنۇسىپوۆا «قازاقستاندىق بىرەگەيلىكتى قالىپتاستىرۋداعى «ماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسىنىڭ ماڭىزى» بايانداماسىندا قازىرگى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ بەرىك ىرگەتاسىن قالىپتاستىرۋدا حالقىمىزدىڭ وتكەن جولىنا, باسىنان كەشكەن تاريحي-الەۋمەتتىك جاعدايلارىنا ءمان بەرۋ, تىلىمىزگە, داستۇرىمىزگە, دىنىمىزگە, ۇلتتىق مادەنيەتىمىزگە قاتىستى ماسەلەلەردىڭ ۋاقىتىلى ءوز شەشىمىن تابۋ بارىسىندا قازاقستاننىڭ ءبىرىنشى پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اتقارعان ءرولى زور دەپ اتاپ قتتى. - 2014 جىلدىڭ باسىندا ەلباسى بولاشاققا نىق قادام باسۋدا, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ كوزدەگەن زاماناۋي ماقسات-مۇراتى ارتتا قالعان عاسىرلار قۇندىلىعىمەن ساباقتاسىپ, جالعاسىپ جاتقان ەۋرازيا تۇركىلەرىنىڭ قارا شاڭىراعىن ۇستاپ وتىرعان مۇراگەرى ەكەندىگىن رەسمي دايەكتەي وتىرىپ, ءححى عاسىرداعى قازاقستاننىڭ ۇلتتىق يدەياسى – «ماڭگىلىك ەل» دەپ جاريالاۋىنىڭ ءوزى تاريحي تامىرلارىنا قايتا ورالۋ» دەپ اتاپ كورسەتتى.
ينستيتۋتتىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى, PhD دوكتورانت نازكەن ابدىكايموۆا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ ساياساتى قازاقستاندىق بىرەگەيلىكتى قالىپتاستىرۋدىڭ فاكتورى رەتىندە» تاقىرىبىنا ارنالعان بايانداماسىندا وتاندىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە توقتالدى.
دوڭگەلەك ۇستەلدە عالىمدار قاۋىمىنىڭ جانە وسى سالانى زەرتتەپ جۇرگەن ماماندار ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىق, قوعامدىق كەلىسىمنىڭ قالىپتاسۋى, قازاقستاندىق بىرەگەيلىك پەن بىرلىكتى ودان ءارى نىعايتۋ, قازاقستاننىڭ الەمنىڭ دامىعان وزىق ەلدەرى قاتارىنا تابىستى قوسىلۋى ءۇشىن بولاشاعى ءبىرتۇتاس ۇلتتى قالىپتاستىرۋ تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋدىڭ جولدارىنا قاتىستى تۇششىمدى پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
الماتى
