نازارباەۆتىڭ بۇل كەزەڭدە رەسپۋبليكالاردىڭ بىرىندەگى ەكونوميكالىق سالا جەتەكشىسى دەڭگەيىنەن اسىپ كەتكەنىن, جالپىوداقتىق اۋقىمدا ويلاي الاتىن ساياسي قايراتكەر بيىگىنە جەتكەنىن اتاپ ايتۋ قاجەت. ونىڭ سول 1989 جىلعى مامىردا كسرو حالىق دەپۋتاتتارىنىڭ ءى سەزىندە قۋاتتى جانە سەنىمدى تۇردە قورعاعان ناقپا-ناق يدەيالىق-ساياسي باعدارلاماسى مۇنى ايقىن كورسەتتى. باعدارلاما ءبىر-بىرىمەن بايلانىسقان, ەكونوميكالىق جانە قوعامدىق-ساياسي بلوكتاردى قامتيتىن 12 ۇستانىمنان تۇراتىن. ولاردىڭ ءبارى دە نەگىزدەلگەن ءارى كوكەيكەستى بولاتىن, رەسپۋبليكانىڭ تۇپكىلىكتى ءمۇددە-لەرىن, قازاقستان ازاماتتارىنىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن كوزدەيتىن. ۇستانىمداردىڭ ىشىندە تاۋاردىڭ زارۋلىگىن جويۋ, باعانىڭ ءوسۋىن توقتاتۋ, ەلدىڭ قارجى جۇيەسىنىڭ اۋىتقىمالىعىمەن كۇرەسۋ, شارۋاشىلىق ەسەپ ۇلگىلەرىن جەتىلدىرۋ, وداقتىق مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولار وكتەمدىگىن بولدىرماۋ, ارال مەن سەمەي ءوڭىرىنىڭ ەكولوگيالىق اپاتىنا بايلانىستى پروبلەمالاردى شەشۋ بار بولاتىن. وعان قوسا, نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءتۇسىمدى وداقتىق جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەر اراسىندا ادىلەتسىز ءبولەتىن جۇيەدەن اۋلاق ءجۇرۋ قاجەتتىگىن ايتتى, جالپىوداقتىق ستراتەگيالىق نىسانداردا وداقتىق ۆەدومستۆولاردىڭ جەرگىلىكتى حالىقتى كەمسىتەتىن دىمكاس ءتاجىريبەسىنەن باس تارتۋعا شاقىردى, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ رەفورماسىن جۇرگىزۋدى جاقتادى. باعدارلامادا سونداي-اق احۋالدى تۇراقسىزداندىرۋ قاۋپىنىڭ الدىن الۋ, حالىقتار دوستىعىن ساقتاۋ, رەسپۋبليكالاردىڭ وكىلەتتىلىگىن كەڭەيتۋ, 1986 جىلعى جەلتوقسان وقيعالارىنان كەيىن قازاق حالقىن ۇلتشىل دەگەن رەسمي ايىپتى الىپ تاستاۋ تالاپتارى دا بار ەدى.
وسىلايشا, ءبىزدىڭ كوشباسشىمىز قازاقستاننىڭ ودان ءارى دامۋىنىڭ كىلتى ەكونوميكاداعى ءوز كەزەگىن كۇتكەن مىندەتتەردى شەشۋدە, كەڭ كولەمدى ەگەمەندىككە قول جەتكىزۋدە, رەسپۋبليكادا تۇراقتىلىقتى ساقتاۋدا, تۋعان حالقىنىڭ جاقسى اتىن قالپىنا كەلتىرۋدە دەپ ءبىلدى. بۇل ايتىلعانداردىڭ كوبى سول كەزدە ءالى كۇشىندە تۇرعان كەڭەستىك باسشىلىقتىڭ كوڭىلىنە ءتىپتى دە جاققان جوق. مۇنداي جاعدايدا نازارباەۆ ءوزى تۇرعىلاس باسشىلاردان كۇنى وتكەن داعدىلاردان, تاپتاۋرىن ۇلگىلەردەن ادا اۋقىمدى كوزقاراسىمەن, سەنىمدىلىگىمەن, سىرەسكەن سوقىر سەنىمدەر مەن قاتىپ قالعان قاساڭ قاعيدالاردىڭ شەڭبەرىنەن شىعىپ, جاڭاشا ويلاپ, ارەكەت ەتۋگە ۇمتىلىسىمەن ايرىقشا بولەكتەنىپ تۇردى. ونىڭ قۋاتتى قايرات كۇشى, حاريزماسى مەن وزىنە سەنىمدىلىك سەرپىنى بۇكىل اۋديتوريانى شارپىپ الاتىن. نازارباەۆ جۇرتتىڭ ءبارى ىقىلاس قويا تىڭدايتىن جانە قۋاتتاپ قولدايتىن وداقتىق دەڭگەيدەگى ساياساتكەرگە اينالدى. ءبىز ءبارىمىز دە سول كەزدە ءوتىپ جاتقان كسرو حالىق دەپۋتاتتارى سەزدەرىندە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ كەڭەستىك باسشىلىقتىڭ ەڭ جوعارى قىزمەتتەرىنە ۇسىنىلعانىن ۇمىتقان جوقپىز.
نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كانديداتۋراسى باسشىلاردان بىلىكتىلىكتى, باستاماشىلدىقتى, تەمىردەي بەرىك ەرىك-جىگەردى, ادامدارمەن جۇمىس ىستەي الۋدى تالاپ ەتەتىن ۋاقىتقا بارىنشا سايكەس كەلەتىن ەدى.
سوندىقتان دا قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ 1989 جىلدىڭ 22 ماۋسىمىندا وتكەن XV پلەنۋمىن نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ومىرىندەگى دە, بۇكىل رەسپۋبليكانىڭ تاريحىنداعى دا بەتبۇرىستىق بەلەس دەپ ساناۋعا بولادى. ول كەزدە پارتيا پلەنۋمدارىندا ىشكى پارتيالىق جۇمىستىڭ نەعۇرلىم ماڭىزدى ماسەلەلەرى, ساياسي جانە ەكونوميكالىق پروبلەمالار قاراستىرىلاتىن.
بۇل جولى پلەنۋمعا قاتىسۋشىلار رەسپۋبليكا كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسىن, جاڭاشا ۇعىممەن قاراعاندا – قازاقستاننىڭ جاڭا كوشباسشىسىن تاڭداۋعا ءتيىستى ەدى. وتىرىستىڭ باسىندا كسرو حالىقتىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولىپ سايلانۋىنا بايلانىستى گ.ۆ.كولبين قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى جانە بيۋرو مۇشەسى مىندەتتەرىنەن بوساتىلدى.
العاش ءسوز العان كوكپ ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەسى, كوكپ ورتالىق كوميتەتىنىڭ حاتشىسى ۆ.م.چەبريكوۆتىڭ سوزىنەن ورتالىقتىڭ وتكەننەن ءتيىستى تاعىلىم العانى, ەندى جەرگىلىكتى پارتيالاستاردىڭ پىكىرىمەن ساناسپاق بولعانى كامىل كورىنىپ تۇردى. ءارتۇرلى قىزمەتتەگى جيناقتاعان باي تاجىريبەسىن, جەرگىلىكتى پروبلەمالاردى تاماشا بىلەتىندىگىن اتاپ وتە كەلىپ, ول قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى لاۋازىمىنا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتى سايلاۋ جونىندەگى ۇسىنىستى قولداۋدى سۇرادى.
مۇنان كەيىن ءجارىسسوز باستالىپ, پارتيا قىزمەتكەرلەرى, كاسىپورىن جەتەكشىلەرى, جۇمىسشىلار مەن اگرارشىلار ءسويلەدى. ولاردىڭ ارقايسىسى, ءارينە, وزىنشە, قازاقستاننىڭ بولاشاق جاڭا باسشىسىن سيپاتتاپ شىقتى, ونىڭ وزىنە ءتان ايرىقشا ىسكەرلىك قابىلەتتەرى مەن ۇيىمداستىرۋشىلىق داعدىلارىن, ەڭ باستىسى – جوعارى ادامدىق قاسيەتتەرىن بولە اتادى. مىسالى, قازاق كسر جەرگىلىكتى ونەركاسىپ ءمينيسترى ي.ب.ەدىلباەۆ نازارباەۆتىڭ ادىلدىگىن, سىندارلىلىعىن جانە جوعارى كاسىبي بىلىكتىلىگىن اتاپ ءوتىپ, مۇنىڭ ءبارىنەن «جەتەكشىنىڭ, ۇكىمەت باسشىسىنىڭ دانالىعى» كورىنەتىنىن ايتتى.
ءوندىرىس ادامدارى – لەنينوگور پوليمەتالل كومبيناتىنىڭ ديرەكتورى ي.ي.دۋمانوۆ, تالدىقورعان وبلىسىنداعى «وكتيابردىڭ 40 جىلدىعى» اگرارلىق فيرماسىنىڭ توراعاسى ن.ن.گولوۆاتسكي نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ جاقسىلىق جاساۋعا جاقىندىعى, سونداي-اق مينيسترلەر كەڭەسى ءتوراعاسىنىڭ ءونىم ءوندىرۋدى كوبەيتۋ جونىندەگى باستامالارعا كورسەتكەن قولداۋى, ونىڭ ەكونوميكا ماسەلەلەرىن شەشۋدەگى جەدەلدىگى جايىندا ايتتى. دۋمانوۆتىڭ نازارباەۆتى «بايلىعى, ەڭبەكسۇيگىش حالقى بار قازاقستان كەمەسىن ءبىزدىڭ وتانىمىزدىڭ يگىلىگى مەن وركەندەۋى جولىندا الدا تۇرعان بارلىق مىندەتتەردى شەشۋگە باعىتتالعان ءتۇزۋ جولعا بۇراتىن كوشباسشىنىڭ ناق ءوزى بولادى» دەگەن ءسوزى ناعىز كورىپكەلدىككە اينالدى.
پلەنۋمعا قاتىسۋشىلار ءۇشىن رەسپۋبليكا پارتيا ۇيىمىنىڭ جاڭا باسشىسىنىڭ ءتيىستى تاجىريبە مەن قاجەتتى الەۋەتكە يە ەكەندىگىنە كوز جەتكىزۋ ماڭىزدى ەدى. بۇل ورايدا قاراعاندى وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ۆ.ي.لوكوتۋنين نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاراعاندى مەتاللۋرگيا كومبيناتىندا باستالىپ, قازاقستان كومپارتياسىنىڭ ورتالىق كوميتەتىندە, ودان كەيىن رەسپۋبليكانىڭ مينيسترلەر كەڭەسىندە جالعاسقان ەڭبەك جولىنىڭ ەلەۋلى بەلەستەرىن ايشىقتاپ ايتىپ ءوتتى.
بۇدان بۇرىن اتاپ كورسەتكەنىمىزدەي, جاڭا يدەيالاردى جاتسىنباۋ, ولاردى جۇزەگە اسىرۋعا قۇلشىنا كىرىسۋ نۇرسۇلتان نازارباەۆقا بولەكشە ءتان قاسيەت, ول رەسپۋبليكا حالقىنا وسى ارقىلى كەڭىنەن تانىلعان ەدى. سوندىقتان دا جامبىل وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى س.م.بايجانوۆ ونى «قازاقستانداعى قايتا قۇرۋ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى» دەپ اتادى.
قاراعاندى مەتاللۋرگيا كومبيناتىنىڭ جايما يلەم تسەحىنىڭ اعا بىلىكتەۋشىسى س.ۆ.دروججيننىڭ ءسوزى ەستە قالدى, ول قازاقستان ماگنيتكاسى پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى كەزىندە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ەڭبەك ادامىنا ىقىلاس بولە, قامقورلىقپەن قاراعانى جونىندە اسەرلى اڭگىمەلەپ بەردى. ال الماتى جوعارى پارتيا مەكتەبىنىڭ تىڭداۋشىسى ن.ە.رۋسناك نازارباەۆتى تىكەلەي بىلمەيتىنىن ايتا وتىرىپ, ونىڭ پارتيالاستاردىڭ سۇرانىمىنا سەرگەك قارايتىنىن كورسەتەتىن ءبىر مىسالدى كەلتىردى. رۋسناك ورتالىق كوميتەتتىڭ 1987 جىلعى پلەنۋمىندا نازارباەۆتىڭ ول قويعان سۇراققا تەز جاۋاپ بەرگەنىن, ماسەلەنىڭ كوپ ۇزاماي وڭ شەشىلگەنىن ەسكە ءتۇسىردى.
جارىسسوزدە سويلەگەن الماتى وبلىسىنداعى «كامەنسكي» اسىل تۇقىمدى زاۋىتىنىڭ ساۋىنشىسى ۆ.ا.كۋزمەنكو مەن پاۆلودار وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى يۋ.ا.مەششەرياكوۆ نازارباەۆتىڭ قازاقستاننىڭ بارلىق حالىقتارىنىڭ وكىلدەرىنە بىردەي قارايتىنىن اتاپ ءوتتى. مۇنىڭ ءوزى ابدەن ورىندى ەدى, ويتكەنى تۇڭعىش پرەزيدەنت جاس شاعىنان دوستىقتىڭ, ءارتۇرلى مادەنيەتتەر مەن ەتنوستارعا قۇرمەتپەن قاراۋدىڭ قۇندىلىقتارىن بويىنا سىڭىرگەن, كوپۇلتتى ۇجىمداردا قالىپتاسىپ, ءوزىن تانىتقان.
قىزىلوردا وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ە.ن.اۋەلبەكوۆتىڭ سوزىنە ارنايى توقتالا كەتكەن ورىندى بولماق. بۇل قىزمەتكە ول كىسىنىڭ كانديداتۋراسى دا ۇسىنىلادى دەپ بولجانعان ەدى. بەلگىلى ءبىر ءدارەجەدە ورتالىق بىرنەشە پارتيالىق جەتەكشىلەرگە, سونىڭ ىشىندە اۋەلبەكوۆكە دە كوز تىككەن-ءدى. الايدا, مۇنىڭ ءبارى وڭاشا جاعدايدا, دامە ەتۋ مەن ۋادە بەرۋ جولىمەن جاسالىپ جاتتى, سوندىقتان دا جەرگىلىكتى پارتيا مۇشەلەرىنىڭ اراسىندا جاراسىمسىز باسەكەلەستىك پەن ءوزارا سەنىمسىزدىك تۋدىردى. كوڭىل تولماۋشىلىقتىڭ, كۇردەلى جەكە قاتىناستىڭ جاڭعىرىعى اقىرى ونىڭ مىنا سوزدەرىنەن سەزىلىپ تۇردى: «ەستەرىڭىزدە بار شىعار, تالاي رەت سويلەگەنمىن, جاسى ۇلكەن ادام رەتىندە سىنعا دا العانمىن, الايدا مەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سىننان دۇرىس قورىتىندى جاسايتىنىن ايتۋعا ءتيىسپىن. كەيىنگى جىلداردا ءبىزدىڭ ارامىزدا بىردە-ءبىر رەت كەلىسپەۋشىلىك بولعان جوق, بارلىق ماسەلەلەردە ءتىل تابىسىپ جۇردىك, ال قالعان جايدىڭ ءبارى – جاي ءسوز عانا».
بالكىم, اۋەلبەكوۆ اۋەلدە نازارباەۆتىڭ جەكە باسىنىڭ جانە كاسىبي تۇرعىدان ءوسۋىنىڭ قۋاتتى كۇشىن جەتە باعالاماعان دا بولار, الايدا سول پلەنۋمدا ونى ەندى «كوپتەگەن ماسەلەنى: ەكونوميكانى دا, مادەنيەتتى دە جان-جاقتى قامتي قاراستىراتىن» «ساياسي جەتەكشى» رەتىندە مويىندادى. اۋەلبەكوۆتىڭ بەرگەن باعاسىمەن ايتقاندا, نازارباەۆتىڭ سوزدەرىندە «كەڭ اۋقىمدىلىق سەزىلەدى». بىلايشا قاراعاندا, وسىنداي كۇردەلى ادامنىڭ ءوزى, ىشتەي قارسى بولا تۇرسا دا, قابىلداناتىن شەشىممەن ءبارىبىر كەلىستى, نازارباەۆتى كومپارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ەتىپ تاڭداۋ تۋراشىل شەشىم بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. وسى رەتتە ەلباسىمىز ءاردايىم ءوز جۇمىسىندا كاسىبي مۇددەلەردى الدىمەن باسشىلىققا الاتىنىن, جەكە باستىڭ قارىم-قاتىناستارىنا ونشا قادالىپ جاتپايتىنىن ايتقىمىز كەلەدى. كەيىننەن اۋەلبەكوۆ ءبىراز ۋاقىت تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ كەڭەسشىسى بولىپ ىستەدى.
تۇتاستاي العاندا, پلەنۋمدا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اتىنا ايتىلعان باعالار مەن پىكىرلەردىڭ ءبارى دە سول داۋىردەگى پارتيالىق فورۋمداردا ءجيى كەزدەسەتىن بوستەكى ءسوز بەن اشىقتان-اشىق جاعىمپازدانۋدان جىراق جاتتى. شىن كوڭىلدەن جانە ءادىل ايتىلعان, بىرلەسە اتقارىلعان جۇمىس بارىسىنداعى جەكە ءتاجىريبەمەن, پروبلەمالىق ماسەلەلەردى شەشۋدە تىزە قوسا ارەكەت ەتۋمەن تياناقتالعان سوزدەر جۇرەكتەن شىعىپ, جۇرەككە جەتتى. سويلەۋشىلەردىڭ بارلىعى دا مىنا ويعا توقتادى: نازارباەۆتىڭ كانديداتۋراسىنا بالاما جوق.
جىلدار وتە كەلە ەلباسىمىز بۇل جايىندا بىلاي دەپ جازدى: «مەنىڭ ويىمشا, ءدال سول پلەنۋمدا رەسپۋبليكالىق پارتيا ۇيىمى كادرلارىنىڭ ۇيىسۋى جۇزەگە استى. مەن وسىدان ءبىر جىل عانا بۇرىن وزىمە قارسى ايداپ سالىنىپ جۇرگەندەردىڭ تاراپىنان دا قولداۋ تاپتىم. تاڭداۋ ەركىندىگى تولىق بولىپ تۇرعان جاعدايدا بۇل قولداۋدىڭ شىنايى شىققاندىعى مەنى ايرىقشا العىس سەزىمىنە بولەيدى».
وسىمەن ءجارىسسوز توقتاتىلدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتى جاقتاپ 154 ادام داۋىس بەردى, 4 ادام قارسى شىقتى. ءسويتىپ انىق باسىم داۋىسپەن نازارباەۆ قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولىپ سايلاندى. سول جولى العاش رەت داۋىس بەرۋدىڭ جاسىرىن تۇردە وتكەنىن اتاپ ايتۋ كەرەك.
ءسوز كەزەگى بەرىلگەن گەننادي كولبين جاڭا سايلانعان ءبىرىنشى حاتشىنى قۇتتىقتادى. ءوز سوزىندە ول پىكىرلەردىڭ تۇيىسپەي جاتقان تۇستارى بولعانىمەن, «ءاردايىم ورتاق تۇعىر تابۋعا قول جەتكەنىن» مويىندادى. بىرلەسە اتقارىلعان جۇمىسقا العىسىن ايتا كەلىپ, ول «ەلىمىز اۋماعىنىڭ ءار قيىرىندا جۇرسەك تە, ءالى بىرگە جۇمىس ءىستەيمىز» دەگەن ءۇمىتىن دە ءبىلدىردى.
پلەنۋمنىڭ سوڭىندا نازارباەۆ سويلەدى. پارتيالاستارىنا جوعارى سەنىمى مەن قولداۋى ءۇشىن رازىلىعىن تانىتىپ, الداعى رەتتەلگەن جۇمىسقا كوزى جەتەتىنىن ايتتى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ءسوزى ءوزى رەسپۋبليكا باسشىلىعىنا كەلىپ جاتقان شاقتىڭ بارشا ماڭىزدىلىعىن ناقپا-ناق پايىمداۋىمەن جۇرەك تولقىتتى. بۇرىن ماڭىزى تومەندەتىلىپ نەمەسە اۋىزعا الىنباي كەلگەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, ۇلتارالىق ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ قاجەتتىلىگىن اتاپ وتە كەلىپ, ول بىلاي دەدى: «بۇل ماسەلەلەردەگى مەنىڭ ۇستانىمىم بارلىعىڭىزعا ايان. ول كسرو حالىق دەپۋتاتتارىنىڭ ءى سەزىندە سويلەگەن سوزىمدە ايقىن تۇجىرىمدالعان-دى. مەن قازاقستاندىقتاردىڭ مۇددەلەرىن ءبىلدىرۋگە تىرىستىم جانە ول ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىزدان سايلانعان ءبىر توپ دەپۋتاتتاردىڭ ورتاق تۇعىرناماسى بولاتىن. سول باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىن تاباندىلىقپەن ۇستانامىن دەپ سىزدەردى سەندىرگىم كەلەدى».
ول باسشىلار بارىنەن بۇرىن تۋعان رەسپۋبليكانىڭ جانە ءوز حالقىنىڭ مۇددەلەرىن ۇستانۋعا ءتيىستى ەكەنىن قاداپ ايتتى. ەلباسىمىز, ءبىزدىڭ ءبارىمىز سياقتى, الداعى كەزەڭ قازاقستاننىڭ ەگەمەندىگىن ەڭسەلەندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىندىگىنە سەندى. بۇل ءوز حالقىنىڭ مادەنيەتى پەن ءتىلىن, ونىڭ تاريحى مەن رۋحاني بايلىعىن ساقتاۋعا شىنايى جان اۋىرتاتىن ناعىز پاتريوتتىڭ ءسوزى ەدى: «قايتا قۇرۋ رەسپۋبليكانىڭ ەگەمەندىگىن نىعايتاتىنىنا, ونى قۇقىقتىق جانە پراكتيكالىق ماعىنامەن تولىقتىراتىنىنا, قازاق حالقىنىڭ ەكونوميكاسىن كوتەرىپ, ەجەلگى مادەنيەتىن جانداندىرۋ ءۇشىن جاعداي جاساپ, ارينە, باسقا تىلدەردىڭ قۇقىقتارىن شەكتەمەي, ونىڭ انا ءتىلىنىڭ تولىققاندى ءومىر ءسۇرۋىن قامتاماسىز ەتەتىنىنە كۇمان جوق».
ءبىزدىڭ ەلباسىمىز جاسامپازدىقپەن جۇمىس ىستەيتىن, قوعامنىڭ تۇراقتى جانە ەۆوليۋتسيالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ساياساتشىلار ساناتىنان ەكەندىگى بەلگىلى. بۇل وي ءتۇيىنى ونىڭ ءسوزىندە سول كەزدىڭ وزىندە ايتىلدى: «ءبىزدىڭ يگىلىگىمىز اركىمنىڭ ۇيىمشىلدىقپەن, تارتىپپەن جانە زاڭداردى قاتاڭ ساقتاۋ ارقىلى ەتكەن ەڭبەگىمەن جاسالادى. قاۋىپ-قاتەردى ءورشىتۋ, تۇراقتىلىقتى بۇزۋ تەك رەۆوليۋتسيالىق جاڭعىرتۋ ىسىنە كەدەرگى جاساعىسى كەلەتىندەرگە عانا پايدالى, سوندىقتان ءبىز ونداي كورىنىستەرگە باتىل تويتارىس بەرىپ وتىرۋىمىز كەرەك».
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ اتاپ وتكەنىندەي, بۇل مىندەتتەر تەك ۇيىسۋ جاعدايىندا, قوعاممەن ۇنقاتىسۋدى جولعا قويعاندا جانە تۇرعىنداردىڭ بارلىق الەۋمەتتىك توپتارىنىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا عانا شەشىلەدى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستاننىڭ جاڭا باسشىسى قىزمەتىندەگى العاشقى ءسوزى وسىنداي ماعىنالى, شىمىر, ناقتى جۇمىسقا باعىتتايتىن ءسوز بولىپ شىقتى.
* * *
بۇگىنگى تاڭدا, ارادا اتتاي 30 جىل وتكەن كەزدە سول شاقتاعى قۇجاتتاردى قايتادان قاراي وتىرىپ, ءبىز بىلاي دەپ تولىق سەنىممەن ايتا الامىز: تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سول كەزدە قازاقستاندىقتار ارمان ەتكەننىڭ ءبارىن دە تولىق جۇزەگە اسىردى.
كەڭەستىك اسكەري ماشيناعا اشىقتان-اشىق قارسى تۇرىپ, سەمەي يادرولىق پوليگونىن جابۋ ءۇشىن جۇرەك جۇتقان باتىلدىق پەن ىشكى قايسارلىق قۋاتى قاجەت ەدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇل قيامەت-قايىم مىندەتتى ورىنداپ, ءوز وتانداستارىنىڭ العىسىنا ءبولەندى جانە بۇكىل الەمدىك قوعامداستىقتىڭ تاراپىنان مويىندالدى.
تۋعان ءتىلدى, مادەنيەتتى قايتادان ورلەتۋگە, حالىقتىڭ ءححى عاسىرداعى رۋحاني بايلىعىن ساقتاۋعا جانە كوركەيتۋگە ۇلكەن ۇلەس قوستى.
ادىلەتتىلىككە قول جەتكىزىپ, جەلتوقسان وقيعالارىنا قاتىسۋشىلاردىڭ قۇقىن قالپىنا كەلتىردى.
ەڭ باستىسى, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ – ءال-اۋقاتى ارتىپ, كەلەر بولاشاققا ۇمتىلعان مەملەكەتتىڭ ەلباسىنا اينالدى. بۇل ەلدە ۇلتارالىق جانە دىنارالىق كەلىسىم, ءوزارا قۇرمەت پەن دوستىق ءماندى قۇندىلىقتار, مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ءتۇبىرلى نەگىزى بولىپ تابىلادى.
قازاقستاننىڭ دامۋىن جاڭا جولعا سالىپ بەرگەن تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسىنىڭ ءومىر ورنىقتىرۋشى ەرىك-جىگەرىنىڭ سالتانات قۇرۋى دەگەنىمىز دە ءدال وسى.
ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى