قوعام • 18 ماۋسىم, 2019

حالىقارالىق جاعدايلاردى تەرەڭ سەزىنەتىن تۇلعا

602 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنتتى رەسمي ۇلىق­تاۋ ءراسىمى ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك تاريحىنداعى جاڭا ءبىر كەزەڭنىڭ شىمىلدىعىن اشتى. مەملەكەت باسىنا جاڭا بۋىننىڭ وكىلى كەلدى.

حالىقارالىق جاعدايلاردى تەرەڭ سەزىنەتىن تۇلعا

قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ەلىمىزدىڭ وركەندەۋ جولىنا ورەلى ۇلەس قوسقان وتە تاجىريبەلى ساياساتكەر. مۇنى ول كىسىنىڭ ۇكىمەت باسقارعان كەزدەگى, باسقا دا جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارعان تۇستاعى سارابدال شەشىمدەرىنەن, جاساعان جۇمىستارىنان انىق كورەمىز. مەملەكەتتىڭ ىشكى دە سىرتقى جاعدايىن جەتىك بىلەتىن, قوعام احۋالىن جازباي تانيتىن تۇلعا دەپ تولىققاندى ايتۋعا بولادى. مەملەكەت باسشىسىنا جۇكتەلەتىن ەڭ نەگىزگى مىندەت − ەلدىڭ تاۋەلسىزدىگىن, قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ. ويتكەنى پرەزيدەنت سىرتقى سايا­ساتتا وسى ەلدىڭ ەكونوميكاسى مەن تۇراقتىلىعىن ءارى قاراي جەتىلدىرۋ بويىنشا بارلىق ءىستى تىكەلەي ءوزى جۇرگىزەدى. وزىنە مەم­لەكەت جاۋاپكەرشىلىگىن تولىق جۇكتەيدى. وسىنى جان جۇيە­سى­مەن سەزىنگەن جاڭا پرەزي­دەنتى­مىز سالتاناتتى ءراسىم كەزىندە ءسوي­لەگەن سوزىندە: «مەنىڭ ماق­ساتىم – قوعامنىڭ بىرلىگىن قامتاماسىز ەتىپ, ءار ازاماتتىڭ قۇقىعىن قور­عاۋ» دەپ شەگەلەپ ايتتى.

قازىر الەمدەگى حالىقارالىق جاعداي اسا كۇردەلى كەزەڭدە تۇر­عانىن كەز كەلگەن كوزى اشىق ازامات بىلۋگە ءتيىس. ەكىنشى ءدۇ­نيە­جۇزىلىك سوعىستان كەيىن قا­لىپ­تاسقان حالىقارالىق قۇقىق بۇزىلدى. الپاۋىت مەملەكەتتەر باسقا مەملەكەتتەردىڭ ىشكى ىسىنە ارالاساتىن بولدى. ءتىپتى كۇشتى دەرجاۆالار وزىنەن السىزدەرگە وكتەمدىك تانىتىپ, تىزە باتىراتىندى شىعاردى. ولاردىڭ ماقساتى وزىنە ءتيىمدى, ىڭعايلى جۇيە ورناتۋعا تىرىسىپ, تەك ءوز مۇددەسىن قورعايتىنى اشىق بايقالۋدا. دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنىڭ بەدەلى ءتۇستى. ءار مەملەكەت ءوزىنىڭ جەكە باسىن كۇيتتەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە الەم ەلدەرىنىڭ ەكونوميكاسىنىڭ ءورىسىن تارىلتىپ, باسقا دا سالا­لارعا سالقىنىن تيگىزە باستادى. كورشىلەس رەسەي باتىستىڭ وتە قاتاڭ سانكتسياسىنا ۇشى­راپ وتىر. اقش-تىڭ قىسىمى قىتاي سەكىلدى ءىرى مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا دا كەرى اسەرىن تيگىزىپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. ولاردا دا ساۋدا-ەكو­نوميكالىق قاتىناستار كۇر­دەلەنە باستادى. الەمدە مۇنداي وقيعالار ءبىزدىڭ دە ەكونوميكامىزدى اينالىپ وتپەيتىنى بەلگىلى. الەمدىك نارىقتا شيكىزات باعاسى تومەنگە قۇلديلاپ بارادى. مۇنى كۇن­دەلىكتى بايقاپ وتىرمىز. وسىن­­داي كۇردەلى جاعدايلار مەم­­لەكەت باسشىسىنا ۇلكەن جاۋاپ­كەرشىلىكتەر جۇكتەيدى. وسى سە­كىل­دى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى كۇردەلى ماسەلەلەردى تەرەڭ سەزى­نەتىن, ەل ءۇشىن ماڭىزدى شەشىم­دەر قابىلداي الاتىن, سول الپاۋىت ەلدەردىڭ باسشىلارىمەن تەپە-تەڭ دارەجەدە مامىلە جاساي الاتىن ساياساتكەردىڭ مەملەكەت باسىنا كەلۋى حالقىمىزدى وڭ­عا باستايتىن يگى ءىس بولدى دەپ ەسەپتەيمىن.

راسىندا دا قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدى كۇردەلى كەزەڭ­نەن امان الىپ وتەتىن, وسى تالاپتارعا بارلىق جاعىنان ساي كەلەتىن تۇلعا. توقاەۆتىڭ حالىقارالىق ساياساتتاعى بيىك بەدەلى باسقا ەلدەردىڭ بىزگە تىزە باتىرۋىنا, وكتەمدىك تانى­تۋىنا جول بەرمەيدى. ەلدەگى ءىش­كى جاعداي قانشالىقتى كۇر­دەلى بولعانمەن, ءبىز ءوزىمىزدىڭ ىن­تى­ماعىمىز­دى ارتتىرا بەرۋى­مىز كەرەك. بەي­بىتشىلىك پەن تۇ­راق­تىلىق بولسا عانا ءبىز كەز كەلگەن قيىندىقتى وڭاي ەڭسەرە الامىز. ال ىشىمىزدەن ءىرىپ جاتساق, ودان تەك بارلىق سالا جاپا شەگەدى. باعا جەتپەس بايلىعىمىز تاۋەلسىزدىك دەيتىن ۇلى تۇعىرىمىزدى شايقاپ الماۋىمىز كەرەك. پرەزيدەنتىمىز ۇلىقتاۋ راسىمىندە العا تارتقان ون مىندەت ەلىمىزدى دامۋدىڭ داڭ­عىل جولىنا جەتەلەيتىن نە­گىزگى قادامدار. وسىنىڭ بار­لىعىن جان-جاقتى سارالاپ جول­عا قويۋ ءۇشىن الدىمىزدا زور جاۋاپ­كەرشىلىكتەر تۇر. بۇل جۇ­مىس­تاردا قاسىم-جومارت كەمەل­ ۇلىن ءبىراۋىزدان قولداپ, جاڭا جەتىس­تىكتەرگە بىرگە قول جەتكى­زۋگە كۇش بىرىكتىرۋىمىز ماڭىزدى.

الدىمىزدا ناقتى قانداي پروب­لەمالار تۇرعانىن مەم­لەكەت باسشىسى جاقسى سەزىنىپ وتىر. حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ, قوعامدى جەگىدەي جەگەن جەمقورلىق دەرتىنىڭ تامى­رىنا بالتا شابۋ, كاسىپكەر­لەر­دى قولداپ, ولاردىڭ ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتەرىن ارتتىرۋ جانە قورعاۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ, ءادىل الەۋمەتتىك ساياسات, ساپالى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ, حالىقتىڭ قولايلى ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن تازا اۋىزسۋمەن قامتۋ, جولداردى رەتكە كەلتىرۋ ماسەلەلەرىن باستى نازارعا الىپ وتىر. ءدۇيىم جۇرتتىڭ الدىندا ۇلىقتاۋ ءراسىمىن بىردەن وتكەرىپ شۇعىل ىسكە كىرىسىپ كەتكەنى كوڭىل قۋانتادى.

پرەزيدەنت تىلگە تيەك ەتكەن باعىتتار شىن مانىندە مەم­لەكەتىمىزدى ورنىقتى دامۋدىڭ جاڭا دەڭگەيىنە شىعارۋشى كۇش ەكەنىنە كامىل سەنەمىز. «ال­داعى بىرنەشە جىل بەدەرىندە زامانىمىزدىڭ باستى سۇراعى: قانداي ەلدەر پروگرەسس ساپىنان ورىن الاتىنىنا, قايسى­سى الەمدىك دامۋدىڭ جيەگىندە قالاتىنىنا جاۋاپ بەرىلەتىن بولادى. ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە ساياسي پروگرەسس – بۇل ءبىزدىڭ زاماناۋي سىن-تەگەۋرىندەرگە بىردەن-ءبىر دۇرىس جاۋابىمىز», − دەگەن توقاەۆ, الەمدەگى جەتەك­شى تەحنولوگيالارعا ۇمتى­لىپ, جاھاندىق دامۋدىڭ جاڭا دەڭ­گەيىنە بەت العان مەم­لەكەتى­مىزدىڭ ال­داعى باعىتتارىن اي­قىنداپ بەر­دى. تالاپقا ساي, زەردەلى جاس­تار­دى جەتەكشى سالالاردى باس­­قارۋ ىسىنە تارتۋ يدەياسى دا وتە وزەكتى ماسەلە دەپ ايتا الامىز. سەبەبى بويىندا ۇلتتىق نا­­مى­­سى قايناعان جاسامپاز جاس­تار ەلى­­مىزدىڭ جارقىن بولاشاعى, تاۋەل­­­سىزدىگىمىزدىڭ نەگىزگى تىرەگى. ولار­­دى ۇلكەن ءىس­تەرگە باۋلۋ بولا­شا­عىمىزعا جا­سال­عان يگى قادام.

حالىقارالىق قارجى نارىق­تارىنىڭ تۇراقسىز­دانۋىنا قاراماستان, حالىقتىڭ تابىس كولەمىن ارتتىرۋ, تابىسى جوعارى جانە تومەن ازاماتتاردىڭ اراسىنداعى الشاقتىق سىندى وتكىر ماسەلەنى رەتتەۋ ءۇشىن كەشەندى شارالار قابىلداۋ قاجەتتىگى كەزەك كۇتتىرمەيتىن شارۋالار. ەڭ اۋەلى قوعامعا سەنىم مەن كەلىسىم كەرەك. مۇنىڭ ارعى جاعىندا بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى ديالوگتىڭ بەرىك ورناۋى تۇرعانىن جاقسى بىلەمىز. پرەزيدەنتتىڭ وسى ماسەلەگە دە اسا نازىك قاراپ, باسا كوڭىل ءبو­لىپ وتىرعانى ورىندى شە­شىم. الەمدىك تاجىريبەگە سۇيە­نە وتىرىپ, دامۋدىڭ باستى پرين­تسيپتەرىن نەگىزگە الىپ جۇ­مىس جۇرگىزەتىن قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ ىشكى تۇراقتىلىعى مەن دامۋىن ورگە سۇيرەپ, سىرتقى ساياساتتاعى جوعارى بەدەلىن ودان ءارى بيىكتەتە بەرەتىنىنە بەك سەنەيىك. ەلىمىز ءۇشىن وسىناۋ تاريحي كەزەڭ بايان­دى بولىپ, جان-جاقتى جاڭ­عىرۋلار كوش تۇزەي بەرسە دەگەن تىلەكتەمىز.


يكرام ادىربەكوۆ,

مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار