اشىعىن ايتۋ كەرەك, بۇل وزگەرىستەر وداق اۋماعىندا 90 كۇنگە دەيىن بولۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ۆيزالارعا عانا قاتىستى ەكەن. الايدا, بۇل ءتارتىپ تەك ءۇشىنشى مەملەكەتتەرگە عانا قولدانىلادى. ەۋروپاعا ۆيزا باعاسى قىمباتتايتىن ەلدەردىڭ قاتارىندا قازاقستان دا بار.
قازىر قالىپتى شەنگەن ۆيزاسىنىڭ باعاسى – 60 ەۋرو. ەندى ونىڭ قۇنى 80 ەۋروعا دەيىن كوتەرىلەدى. سونداي-اق 6 مەن 12 جاس ارالىعىنداعى بالالار ءۇشىن دە ۆيزا باعاسى 35 ەۋرودان 40 ەۋروعا دەيىن قىمباتتايدى. بۇل جونىندە گەرمانيانىڭ حالىقارالىق Deutsche Welle تەلەراديوكومپانياسى حابارلادى.
ەۋرووداق كەڭەسىنىڭ پايىمداۋىنشا, مۇشە مەملەكەتتەرگە بۇل وزگەرىس ءبىر جاعىنان «ۆيزانى وڭدەۋگە جۇمسالاتىن شىعىنداردى تولىق وتەۋگە مۇمكىندىك بەرسە», ەكىنشى جاعىنان ۆيزا الۋشىلارعا «كەدەرگى بولماۋى» ءتيىس. وعان قوسا جاڭا ۆيزا كودەكسى الىمداردى ءاربىر ءۇش جىل سايىن قايتا قاراۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قازىرگى جاعداي بويىنشا شەنگەن ۆيزاسى ساپارعا شىعاردان ءۇش ايدان ەرتە جانە 15 كۇننەن كەش مەزگىلدە بەرىلمەيدى. ال جاڭا ءتارتىپ بۇدان جەڭىلىرەك – قۇجاتتاردى ەلشىلىك نەمەسە كونسۋلدىققا جولعا شىعاردان التى اي بۇرىن جانە 15 كۇننەن كەشىكتىرمەي بەرۋگە جول اشتى.
سونىمەن قاتار ەۋرووداق ءبىر جىلدان بەس جىلعا دەيىنگى كوپ رەتتىك ۆيزالاردى بەرۋ ءتارتىبىن دە جەڭىلدەتىپ وتىر. وعان ەۋرووداق ەلدەرىنە ءجيى باراتىن كاسىپكەرلەر, تەڭىزشىلەر مەن ارتىستەر قول جەتكىزە الادى. سونداي-اق جاڭا كودەكستە كوپ رەتتىك ۆيزالاردى بەرۋ ساياحاتشىلاردىڭ بەلگىلى ءبىر ساناتىمەن شەكتەلمەۋى ءتيىس ەكەندىگى ناقتى كورسەتىلگەن. قورىتا ايتقاندا, مۇنداي ۆيزا العىسى كەلەتىن ادامنىڭ «جاعىمدى ۆيزا تاريحى» بولۋى ءتيىس.
ەسكەرە كەتەتىن تاعى ءبىر جاڭالىق رەتىندە, جاڭا كودەكستە ۆيزاعا ءوتىنىشتى ونلاين تاپسىرۋعا جانە ەلەكتروندى قول قويۋعا مۇمكىندىك جاسالعانىن ايتۋعا بولادى.
ءيا, قازىرگىدەي بارىس-كەلىس, اسىرەسە بوسقىندار لەگى كۇشەيگەن ۋاقىتتا ەۋرووداق ەنگىزگەن وزگەرىستەردىڭ ساياسي, ميگراتسيالىق استارىن دا بايقاۋعا بولادى. ماسەلەن, ۆيزا بەرۋ تارتىبىندە ەۋرووداق ءاربىر مەملەكەتتىڭ ءوز ازاماتتارىن قايتارىپ الۋعا ىنتا-نيەتتەرىن دە ەسەپكە العالى وتىر. جاڭا تارتىپكە بايلانىستى ەۋروكوميسسيا وسى ماسەلەگە بايلانىستى ءۇشىنشى مەملەكەتتەردى ۇدايى باعالاپ وتىرماق.
ەگەر قانداي دا ءبىر مەملەكەت ەۋروپامەن وسى رەادميسسيا قارىم-قاتىناسىن تۇزەمەگەن كۇندە, ەۋروكوميسسيا ەو كەڭەسىنە ولارعا سانكتسيا سالىپ, ۆيزالىق وتىنىشتەردى قاراۋ ءتارتىبى مەن كونسۋلدىق الىمدار باعاسىنا بايلانىستى ۇسىنىس ەنگىزە الادى. ال ەگەر ءۇشىنشى مەملەكەتتەر بۇل ماسەلەگە بايلانىستى ەۋرووداقپەن مامىلەگە كەلسە, ەۋروكوميسسيا ۆيزا باعاسىن تومەندەتىپ, وتىنىشتەردىڭ قاراۋ مەرزىمىن قىسقارتىپ, كوپ رەتتىك ۆيزالاردىڭ مەرزىمىن ۇزارتۋعا بايلانىستى ۇسىنىس بەرۋدەن كەتارى ەمەس.
ءسوز ورايى كەلگەندە, جوعارىدا اتالعان رەادميسسيانىڭ نە ەكەنىن تۇسىندىرە كەتسەك...
رەادميسسيا تەرمينى ءتۇبىرىن اعىلشىننىڭ «to readmit», ياعني كەيىن قايتارىپ الۋ دەگەن سوزىنەن الادى. بۇل ءوز تەرريتورياسىنا ازاماتتارىن قايتا قابىلداۋ دەگەندى بىلدىرەدى. كەيبىر جاعدايلاردا سول مەملەكەتكە بارعان نەمەسە مەكەندەيتىن شەتەلدىكتەردى دەپورتاتسيالاۋعا دا قاتىستى ايتىلادى.
قازىرگى تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي, ازاماتتارىن قايتا قابىلداۋدان باس تارتۋ كەيبىر مەملەكەتتەردىڭ شەتتەگى دياسپورالارىن كوبەيتۋ ماقساتىنداعى سانالى ساياساتىنا اينالعان. بۇنداي مەملەكەتتەردىڭ ەلشىلىكتەرى دەپورتاتسيالانعان ازاماتتارىنا تولقۇجات پەن قايتارۋ جونىندەگى كۋالىك بەرمەي كەلەدى. وعان قوسا بۇگىندە ترانزيتتىك ميگرانت ساناتىنداعى شەتەلدىكتەردى ەلدەرىنە قايتارۋ قيىندىق تۋدىرىپ وتىر.
مىنە, ەۋرووداق وسى رەادميسسيادان باس تارتقان ءۇشىنشى مەملەكەتتەردىڭ ازاماتتارىنا ۆيزا باعاسىن كوتەرىپ, الۋ ۋاقىتىن سوزىپ قانا قويماي, ديپلوماتتارعا تەگىن بەرىلىپ كەلگەن ۆيزانى توقتاتۋى دا مۇمكىن.
جالپى, بۇنداي وزگەرىستى, ياعني جاڭا باستامانى گەرمانيانىڭ بۇرىنعى ىشكى ىستەر ءمينيسترى توماسو دە مەزەر كوتەرىپ, قاناتقاقتى جوبا رەتىندە بانگلادەشكە قاتىستى سىناپ كورگەن بولاتىن. ەلشىلەردىڭ ايتۋلارىنا قاراعاندا, وسىدان كەيىن بانگلادەش بيلىگى ەۋروپادان قۋىلعان ازاماتتارىن قايتارۋدا بەلسەندى بولا تۇسكەن.
وسىلايشا كارى قۇرلىق ەلدەرى ءبىر وقپەن ەكى قويان اتىپ الۋعا بەكىنگەن سياقتى. ءبىرىنشىدەن, قىمباتتايتىن ۆيزا باعاسىنان از دا بولسا پايدا بولدى, ەكىنشىدەن, ەۋروپاعا اعىلعان بوسقىنداردى ازايتادى.
