الەم • 14 ماۋسىم، 2019

قازاقستان ءوز باعىتىنان اۋىتقىمايدى. شولۋ

187 رەت كورسەتىلدى

ەل پرەزيدەنتىن ۇلىقتاۋ ءراسىمى شەتەلدىك باسىلىمداردىڭ باستى نازارىندا بولدى. ايتۋلى شارا فرانتسيانىڭ، يرلانديانىڭ، جاپونيانىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنان دا كورىنىس تاپتى. وسى ورايدا ۇلىقتاۋ ءراسىمى جايىنداعى شەتەلدىك حابارلاردى نازارلارىڭىزعا ۇسىنىپ وتىرمىز.

فرانتسيانىڭ Le Nouvel Observateur اتتى جۋرنالى قازاقستاننىڭ جاڭا پرە­زيدەنتىنىڭ تاجىريبەلى ساياساتكەر ەكەنىن، سايلاۋعا جەتى ۇمىتكەر تۇسكەنىن جازدى. سايلاۋعا قازاقستان حالقىنىڭ 77 پايىزى قاتىسقانىن اتاپ كورسەتىپ، جۇزدەگەن شەتەلدىك بايقاۋشىنىڭ ساياسي شارانى باقىلاعانىن  حابارلادى. ودان ءارى سايلاۋدا 70 پايىزدان جوعارى داۋىس جيناپ، ۇلكەن باسىمدىقپەن جەڭىسكە جەتكەن جاڭا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلىقتاۋ راسىمىنە 2500 ادام قاتىسقانىن جاريالاعان. «قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك تۋى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستي­تۋتسياسى تاۋەلسىزدىك سارايىنىڭ ۇلكەن زالىنا اكەلىنىپ، جاڭادان سايلانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتى باستىعىنىڭ راپورتىن قابىلداپ، ىشكە كىردى. قازاقستان پرەزيدەنتى ەل كونستيتۋتسياسىنىڭ 42-بابىنا سايكەس، حالقىنا انت بەردى»، دەدى فرانتسيالىق باسىلىم.

سونىمەن قاتار ءراسىم سوڭىندا قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزي­دەنتى – قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جو­عارعى باس قولباسشىسى تاۋەلسىزدىك سا­رايىنىڭ الدىنداعى الاڭدا قازاق­ستان­نىڭ قورعانىس ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆتان راپورت قابىلداعانىن، مەملەكەت باسشىسى الدىنان قارۋلى كۇشتەردىڭ اسكەر تۇرلەرى سالتاناتتى ساپ تۇزەپ وتكەنىن جازدى.

شۆەتسيادا فرانتسۋز تىلىندە شىعا­تىن Le Temps جۋرنالى بۇۇ-نىڭ جەنەۆاداعى وكىلدىگىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى قازاقستاننىڭ جاڭا پرەزيدەنتى بولىپ تاعايىندالدى دەپ جازادى. «قازاقستان حالقى جەكسەنبى كۇنى جاڭا پرەزيدەنتىن انىقتاۋ ءۇشىن سايلاۋعا باردى. بۇل سايلاۋعا مەملەكەتتىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ۇمىتكەر رەتىندە قاتىسپادى. سايلاۋدا Nur Otan پارتياسىنىڭ وكىلى قاسىم-جومارت توقاەۆ جەڭىسكە جەتتى. ال 12 ماۋسىم كۇنى جاڭا سايلانعان پرەزيدەنت قازاقستان حالقىنا انت بەرىپ، ۇلىقتاۋ ءراسىمى ءوتتى»، دەدى شۆەد جۋرنالى.

سونىمەن بىرگە شەتەلدىك اقپارات قۇرالى قاسىم-جومارت توقاەۆ الدىمەن ءوزىن قولداعان حالىققا العىسىن ءبىل­دىرىپ، ءوز باعدارلاماسىن تانىستىرىپ وتكەنىن حابارلادى. «ق.توقاەۆ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ساياساتىن جال­عاس­­تىراتىنىن، وعان قوسا حالىق­ارا­لىق قاتىناستاردى ودان ءارى دامىتىپ، كوپ­ۆەكتورلى ساياسات جۇرگىزەتىنىن ءمالىم­دەدى»، دەپ جازدى باسىلىم.

يرلانديانىڭ Dublin News ونلاين-گازەتى دە ەلىمىزدەگى ايتۋلى شارادان حابار بەرگەن. گازەتتىڭ جازۋىنشا، قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ جاڭا پرەزيدەنتى رەتىندە ۇلىقتالدى. سال­تاناتتى ءراسىم 9 ماۋسىمداعى سايلاۋدىڭ ناتيجەسى بويىنشا ءوتتى.

«قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇسىنىسى بو­يىنشا سايلاۋعا تۇسكەن ق.توقاەۆ 12 ماۋ­­سىمدا نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ءتا­ۋەل­سىزدىك سارايىندا وتكەن راسىمنەن كەيىن رەسمي تۇردە ەل تىزگىنىن قولىنا ۇس­تادى. مەملەكەت قايراتكەرى 70 پايىزدان استام داۋىس جينادى. ۇلىقتاۋ راسىمىندە سويلەگەن سوزىندە ق.توقاەۆ بىرقاتار ما­ڭىزدى ماسەلەگە توقتالىپ، ەل ءۇشىن جاسالاتىن جۇمىستار توڭىرەگىندە اڭگىمە قوزعادى»، دەپ حابارلادى يرلانديالىق گازەت.

سونداي-اق باسىلىم بيلىك پەن حالىق اراسىنداعى ديالوگ كەرەك ەكەنىن، ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسى قۇرىلاتىنىن ءما­لىم­دەدى. ونىڭ قۇرامىنا بەلسەندى جاس­تار­دىڭ كىرەتىنىن اتاپ ءوتتى.

«پرەزيدەنت انت بەرۋ راسىمىندە «ەلدىڭ دامۋى، ساياسي قارقىندى ەسەپكە العاندا، تسيفرلى جۇيەگە كوشۋمەن تىكەلەي بايلانىستى. ول مەملەكەت پەن قوعام قارىم-قاتىناسىنىڭ قۇرامىن ساپالى تۇردە وزگەرتەدى. ەلباسىنىڭ «تسيفرلى قازاقستان» اتتى بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ورىندالۋى ءتيىس»، دەپ قازاقستاننىڭ تۇڭ­عىش پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ سايا­ساتى جالعاسىن تاباتىنىن ءبىلدىردى» دەپ جازدى شەتەلدىك اقپارات قۇرالى.

ال جاپونيانىڭ The Mainichi ۇلتتىق گازەتى «قازاقستاننىڭ جاڭا پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ يناۋگۋ­را­­تسياسىندا بۇرىنعى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ساياساتىن جالعاس­تىراتىنىن ايتتى. 9 ماۋسىم كۇنى وتكەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا توقاەۆ 70 پايىزدان استام داۋىسپەن جەڭىسكە جەتكەن ەدى»، دەپ جازدى.

گازەت ق.توقاەۆتىڭ بۇ­عان دەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پار­لامەنتىنىڭ جوعارعى پالاتاسىندا سپيكەر بولعانىن، ونىڭ الدىندا ەلدىڭ ۇكى­مەتى مەن سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىن باس­قارعانىن، بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى بولعانىن جازدى.

ەكونوميكاسى نەگىزىنەن شيكىزاتقا نەگىزدەلگەن مەملەكەتتە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتىپ، ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ ق.توقاەۆتىڭ ءبىرىن­شى مىندەتى بولماق. ونىڭ ۇستىنە، سوڭعى جىلدارى قولعا الىنا باستاعان مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ مەن جىلجىمايتىن م ۇلىك نارىعىن ودان ءارى دامىتۋ دا جاڭا پرەزي­دەنتتىڭ موينىنا جۇكتەلەتىنى ءسوزسىز.

ال سىرتقى ساياساتقا كەلەر بولساق، قازاقستان بۇل باعىتتا ايتارلىقتاي وزگە­رىسكە بارا قويمايتىن سەكىلدى. ساياسي مانسابىندا نەگىزىنەن ديپلوماتيالىق قىزمەتتەردە بولعان ق.توقاەۆ ن.نازارباەۆ­تىڭ سىرتقى ساياساتىن جۇرگىزۋ­شىلەر­دىڭ ءبىرى بولعان دەسەك، ارتىق ايتقان­دىق ەمەس»، دەلىنگەن جاپونيانىڭ ۇلتتىق گازەتىنىڭ حابارلاماسىندا.

سوڭعى جاڭالىقتار

11 تامىزعا ارنالعان ۆاليۋتا باعامى

ەكونوميكا • بۇگىن، 09:40

ۇقساس جاڭالىقتار