رۋحانيات • 03 ماۋسىم, 2019

سالالىق تەرمينولوگيا ماسەلەسى تالقىلاندى

1310 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتىنە قاراستى ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى «ءتىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-تاجىريبەلىك ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن نۇر-سۇل­تان قالاسىندا «سالالىق تەرمينولوگيانىڭ جاڭا كەزەڭدەگى ماسە­لەلەرى مەن مىندەتتەرى» اتتى رەسپۋبليكالىق ادىستەمەلىك سەمي­نار ءوتتى.

سالالىق تەرمينولوگيا ماسەلەسى تالقىلاندى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلبا­سى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ  2018 جىلعى «ءتورتىنشى ونەر­كاسىپ­تىك رەۆوليۋتسيا جاع­دايىن­داعى دامۋدىڭ جاڭا ءمۇم­كىن­دىك­تەرى» اتتى قازاقستان حال­قى­نا جولداۋىندا تۇراقتى جانە جال­پىعا بىردەي تانىلعان تەر­ميندەر مەن ۇعىمداردىڭ قازاق تىلىنە اۋدارىلۋ بارىسىن قا­داعالاۋ جونىندە اتقارۋشى بي­لىككە تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. 

جوعارىداعى ەلباسى تاپسىرماسىن ورىنداۋ بارىسىندا جاۋاپتى مينيسترلىك تاراپىنان بىرقاتار جاقسى قادامدار جاسالىپتى. اتاپ ايتقاندا, وتكەن جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ جانىنداعى رەسپۋب­ليكالىق تەرمينولوگيا كوميسسياسى بۇرىن بەكىتىلگەن تەرميندەردى قايتا قاراپ, جاسالۋ جانە اۋدارۋ تۇرعىسىنان تولىق لينگۆيستيكالىق ساراپتاما جاساپتى. ناتيجەسىندە, تەر­­مينجاسامنىڭ عىلىمي قا­عيداتتارى, ۇلتتىق تەرمينو­لو­­گيالىق قور, قازاق ءتىلىنىڭ لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرىلۋىنە باي­لانىستى تۋىندايتىن تەر­مينولوگيالىق مىندەتتەر, تۇ­راقتى جانە جالپىعا بىردەي تا­نىلعان تەرميندەر مەن ۇعىم­­داردى قازاق تىلىنە اۋدا­رۋ­دى شەكتەۋ, كەيبىر ءساتسىز با­لامالاردى تۇپنۇسقامەن ءساي­­كەستەندىرۋ ماسەلەلەرى قا­راس­­تىرىلىپ, تۇ­تاس­­تاي ال­عان­دا ۇلتتىق تەرمينولوگيا سالاسىنىڭ ىلگەرىلەۋىنە ەلەۋ­لى ىقپال ەتكەن ەكەن.

ال بۇل رەتكى ۇيىمداستى­رى­لىپ وتىرعان سەميناردا, جو­­عا­رىدا اتقارىلعان ىستەردى تيا­ناقتاۋمەن قاتار,  قازاقستان رەس­پۋبليكاسىندا تىلدەردى قول­دا­نۋ مەن دامىتۋدىڭ  2011-2019 جىلدارعا ارنالعان مەم­لەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسى­رۋ ماقساتىندا سالالىق تەر­ميندەردى بىرىزدەندىرۋ جانە ۇلت­تىق تەرمينقورىمىزدى جە­تىل­دىرۋ جايى تالقىلاندى. سون­داي-اق قازاق ءتىلىن عىلىم ءتىلى رەتىندە دامىتۋ جولى, جا­ڭا لاتىن ءالىپ­بيى نەگىزىندە تەر­ميندەردى دۇ­­رىس تاڭبالاۋ ماسە­لەسى دە باس­قوسۋ­دىڭ باستى تاقىرىبىنا اينالدى. 

شارانىڭ باس بايانداماشى­سى­ فيلولوگيا عىلىمدارى­نىڭ­­ دوك­تورى, پروفەسسور شە­­رۋ­­­باي قۇرمان­باي ۇلى سا­لا­تەر­مي­­نولوگياسىن جاساۋدا­ ءجيى­­­ قول­­دانىلاتىن تەر­مين­جا­سام­ ءۇل­­گىلەرى مەن تەرمين­بول­شەك­تەردى ايقىنداۋ ماسە­لە­لە­رىنە باسا نازار­ اۋدا­رىپ,­ وسى نەگى­زدە تەرمينولوگيالىق قور­دى تولىق­تىرۋ قاجەتتىلىگىنە توق­تالدى.

كەلەسى كەزەكتە مىنبەگە كوتە­رىلگەن ۇلتتىق اۋدارما بيۋرو­سىنىڭ باس رەداكتورى مۇح­تار سەڭگىرباي ۇلى, ءوزى قىز­مەت جاساپ وتىرعان اۋدار­ما بيۋرو­سىنىڭ عىلىمي اۋدارما ءتا­جى­ريبەسىنەن مىسالدار كەل­تىرە وتىرىپ, اۋدارما سالا­سىنداعى قوردالانعان ماسەلە­لەر­گە نازار اۋدارسا, گەوگرافيا عىلىم­دارىنىڭ دوكتورى قۋات ساپاروۆ گەوگرافيا عىلى­مىن مەملەكەتتىك تىلدە تەرمين­دەن­دىرۋدىڭ جولدارىن ۇسىندى. 

ۇلتتىق كوميسسيا جانىن­داعى تەر­مينولوگيالىق جۇمىس تو­­­­بى­نىڭ مۇشەسى, فيلولوگيا­ عى­لىمدارىنىڭ دوكتورى قار­­لى­عاش جامالبەكقىزى سالا­لىق سەكتسيالاردىڭ قۇرامى مەن قۇرى­لىم ماسەلەلەرىنە توق­­تالسا, قور­عانىس مينيسترلىگى اكىمشىلىك دەپار­تامەنتى مەم­لەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ باس­قار­­­­ماسىنىڭ باستىعى اينۇر وراز­­عاليەۆا, دەنساۋلىق ساقتاۋ مي­نيسترلىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى دا­مىتۋ باسقارماسىنىڭ ساراپشى­سى ايجان الدوڭعاروۆالار ءوز مينيسترلىكتەرىندەگى سالا­لىق تەر­مينولوگيالىق كوميسسيا­سى­نىڭ جۇمىسى, بانك, قارجى, ءتىل ءبى­لىمى سالالارىنداعى تەر­مين­دەر ءبىرىز­دىلىگى جانە ولاردى جاڭا كە­زەڭگە سايكەس جانداندىرۋ جايىن­ قوز­عادى. 

جيىن سوڭىندا رەسپۋبلي­كالىق ادىستەمەلىك سەمينارعا قاتىسۋشىلار سالالىق تەرمينو­لو­گيا­نىڭ جاڭا كەزەڭدەگى ماسە­لە­لەرى مەن مىندەتتەرىن شەشۋگە با­عىت­تالعان جاڭادان قارار قا­بىل­دادى.
سوڭعى جاڭالىقتار